Trong tường thuật về sự đóng đinh của Chúa Giê-xu Christ, có một chi tiết nhỏ nhưng đầy ý nghĩa thần học sâu sắc: Chúa Giê-xu từ chối uống giấm pha với mật đắng khi bị đóng đinh. Nhiều độc giả Kinh Thánh đọc qua mà không dừng lại để suy ngẫm — tại sao Đấng đang chịu đựng cơn đau tột cùng lại từ chối một loại thuốc có thể làm giảm đau? Câu hỏi này mở ra một hành trình nghiên cứu sâu sắc về mục đích cứu chuộc, sự ứng nghiệm lời tiên tri, và tấm lòng tự nguyện của Đấng Christ trên thập tự giá.
I. Bối Cảnh Kinh Thánh — Hai Lần Dâng Giấm
Để hiểu đúng sự kiện này, chúng ta cần phân biệt rõ hai lần có liên quan đến giấm/rượu được ghi chép trong các sách Phúc Âm:
- Lần thứ nhất — Trước khi đóng đinh (Từ chối):
«Chúng cho Ngài uống rượu pha với mật đắng; nhưng Ngài nếm thử, không chịu uống.»
— Ma-thi-ơ 27:34 - Lần thứ hai — Trước khi trút hơi thở cuối (Nhận uống):
«Sau đó, Đức Chúa Jêsus biết mọi việc đã được trọn, thì để cho lời Kinh Thánh được ứng nghiệm, Ngài nói: Ta khát. Ở đó có một bình đầy giấm; người ta lấy miếng bông biển thấm giấm, buộc vào nhành hương thảo, đưa lên miệng Ngài. Khi Đức Chúa Jêsus đã nhận lấy giấm rồi, thì phán rằng: Mọi sự đã được trọn!»
— Giăng 19:28-30
Hai sự kiện này hoàn toàn khác nhau về ý nghĩa. Sự phân biệt này là chìa khóa để giải đáp câu hỏi của chúng ta.
II. "Mật Đắng" Là Gì? — Phân Tích Nguyên Bản
Trong Ma-thi-ơ 27:34, nguyên bản Hy Lạp ghi: «oinon meta cholēs memigmenon» — nghĩa đen là "rượu pha trộn với mật đắng". Từ χολή (cholē) trong tiếng Hy Lạp chỉ loại chất đắng, thường được hiểu là:
- Mật đắng của thực vật — một loại cây có đặc tính gây tê, gây mê nhẹ
- Nhựa cây myrrh (몰약 —몰약) — Mác 15:23 ghi rõ hơn: «rượu pha với mộc dược» (esmyrnimenon oinon)
Theo phong tục Do Thái thế kỷ thứ nhất, các phụ nữ thành Giê-ru-sa-lem thường chuẩn bị loại đồ uống này như một hành động lòng thương xót để dâng cho tử tội trước khi hành hình, giúp làm tê liệt cảm giác đau đớn. Điều này được ghi lại trong Talmud Sanhedrin 43a: "Khi một người sắp bị hành quyết, người ta cho anh ta uống một chút rượu có nhựa thơm."
III. Tại Sao Chúa Giê-xu Từ Chối? — Bốn Lý Do Thần Học Sâu Sắc
1. Ngài Chọn Chịu Đau Đớn Trọn Vẹn Với Tâm Trí Hoàn Toàn Sáng Suốt
Việc Chúa Giê-xu từ chối thuốc gây tê cho thấy sự tự nguyện hoàn toàn của Ngài. Ngài không chịu đựng thập tự giá trong trạng thái mê man hay tê liệt — Ngài chọn trải qua từng giọt đau đớn với ý thức đầy đủ. Điều này phù hợp với lời Ngài phán trong Giăng 10:17-18:
«Cha yêu ta vì ta vì chiên ta mà phó sự sống mình. Chẳng ai cất sự sống ta đi, nhưng tự ta phó sự sống ấy. Ta có quyền phó sự sống, lại có quyền lấy lại sự sống ấy.»
Từ ἐξουσία (exousia) — quyền năng chủ động — nhấn mạnh rằng Đấng Christ không phải là nạn nhân thụ động. Ngài là Chiên Con tự nguyện, và sự tự nguyện ấy đòi hỏi tâm trí hoàn toàn tỉnh táo.
2. Sự Ứng Nghiệm Lời Tiên Tri Của Thi Thiên 69
Đây là lý do thần học quan trọng nhất. Thi Thiên 69:21 tiên tri rõ ràng:
«Họ lấy mật đắng cho tôi ăn, cho tôi uống giấm khi tôi khát.»
Trong nguyên bản tiếng Hê-bơ-rơ: «וַיִּתְּנוּ בְּבָרוּתִי רֹאשׁ וְלִצְמָאִי יַשְׁקוּנִי חֹמֶץ» — rō'sh (מאשׁ) là chất đắng độc, và ḥōmeṣ (חֹמֶץ) là giấm. Lời tiên tri này mô tả hai giai đoạn: dâng chất đắng (bị từ chối) và dâng giấm khi khát (được nhận). Sự ứng nghiệm của lời tiên tri này đòi hỏi cả hai hành động phải xảy ra đúng trình tự.
Giăng 19:28 xác nhận: «để cho lời Kinh Thánh được ứng nghiệm» — chữ τελειωθῇ (teleiōthē) có nghĩa là "hoàn thành hoàn toàn, đưa đến sự trọn vẹn." Ngài biết mình đang sống trong kịch bản cứu chuộc do Đức Chúa Trời sắp đặt từ trước muôn đời.
3. Ngài Là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm Đang Dâng Của Lễ
Theo Lê-vi Ký 10:9, các thầy tế lễ không được uống rượu hay đồ uống mạnh khi thi hành chức vụ trong đền thờ: «Ngươi và các con trai ngươi chớ uống rượu hay là đồ uống mạnh khi vào hội mạc.» Chúa Giê-xu là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm đời đời theo ban Mên-chi-xê-đéc (Hê-bơ-rơ 5:6), và thập tự giá chính là bàn thờ nơi Ngài dâng chính mình làm của lễ chuộc tội. Việc từ chối đồ uống gây mê là hành động giữ sự thánh khiết của chức vụ tế lễ.
4. Ngài Uống Chén Khác — Chén Của Cơn Thịnh Nộ Đức Chúa Trời
Trong vườn Ghết-sê-ma-nê, Chúa Giê-xu đã cầu nguyện: «Cha ơi! Nếu có thể được, xin cho chén này lìa khỏi Con; nhưng không theo ý Con muốn, mà theo ý Cha.» (Ma-thi-ơ 26:39). Chén mà Ngài đề cập không phải chén giấm của người lính — đó là chén thịnh nộ của Đức Chúa Trời đối với tội lỗi nhân loại (xem Ê-sai 51:17, Khải Huyền 14:10). Uống loại thuốc gây tê từ bàn tay con người sẽ là sự thỏa hiệp với "chén" khác — chén trốn tránh sự đau đớn mà Đức Chúa Trời đã định cho Ngài uống trọn vẹn.
IV. Tại Sao Lần Thứ Hai Ngài Nhận Uống?
Lần thứ hai hoàn toàn khác. Khi Chúa Giê-xu nói «Ta khát» trong Giăng 19:28, đây không phải là cơ thể Ngài xin thuốc giảm đau — đây là lời công bố thần học:
- Câu này ứng nghiệm Thi Thiên 69:21b — "cho tôi uống giấm khi tôi khát"
- Sau khi nhận giấm, Ngài lập tức phán: «Mọi sự đã được trọn!» — Τετέλεσται (Tetelestai) — một từ duy nhất trong tiếng Hy Lạp mang nghĩa "đã hoàn thành trọn vẹn, đã được đóng dấu kết thúc"
Đây là từ ngữ được dùng trong thương mại La Mã khi một khoản nợ được thanh toán đầy đủ — người ta đóng dấu Tetelestai lên giấy tờ nợ nần. Chúa Giê-xu công bố rằng món nợ tội lỗi của nhân loại đã được thanh toán hoàn toàn.
V. Bài Học Thực Tiễn Cho Đời Sống Cơ Đốc Nhân
1. Đừng Tìm Kiếm "Thuốc Tê" Cho Những Thập Tự Giá Của Bạn
Có những giai đoạn khó khăn trong đời sống Cơ Đốc nhân mà Chúa cho phép xảy ra. Thay vì tìm cách tê liệt cảm xúc, trốn tránh qua giải trí, rượu chè, hay sự phân tâm, hãy học theo Chúa Giê-xu — đối diện trọn vẹn với sự đau đớn trong ý thức sáng suốt và đức tin. Rô-ma 5:3-4 dạy: «Chúng ta cũng khoe mình trong những hoạn nạn, vì biết rằng hoạn nạn sanh sự nhịn nhục, sự nhịn nhục sanh sự rèn tập, sự rèn tập sanh sự trông cậy.»
2. Tính Tự Nguyện Trong Sự Phục Vụ
Chúa Giê-xu không bị ép uống chén khổ nạn — Ngài tự nguyện chọn. Khi bạn phục vụ Chúa và Hội Thánh, hãy kiểm tra tấm lòng: bạn đang phục vụ vì bị ép buộc hay vì tình yêu tự nguyện? «Mỗi người hãy cho tùy theo lòng mình đã định, không phải vì phải tiếc hay vì bị ép; vì Đức Chúa Trời yêu kẻ thí giả vui lòng.» (2 Cô-rinh-tô 9:7)
3. Sống Trong Ý Thức Rằng "Mọi Sự Đã Được Trọn"
Tetelestai — tội lỗi bạn đã được thanh toán. Bạn không cần phải "thêm vào" bằng những nỗ lực tự cứu rỗi, những sự thống hối lặp lại, hay những nghi lễ để kiếm thêm ân điển. Hê-bơ-rơ 10:14: «Vì nhờ dâng của lễ chỉ một lần, Ngài làm cho những kẻ được thánh hóa trở nên trọn vẹn đời đời.» Hãy sống trong sự tự do của Phúc Âm!
4. Tôn Trọng Sự Thánh Khiết Trong Thờ Phượng
Như thầy tế lễ không được uống rượu khi phục vụ, người thờ phượng Chúa hôm nay cần đến trước mặt Ngài với tâm trí trong sáng. Ê-phê-sô 5:18: «Đừng say rượu, vì rượu xui cho luông tuồng; nhưng phải đầy dẫy Đức Thánh Linh.»
5. Tin Rằng Lời Chúa Không Thể Sai Lầm
Mỗi chi tiết nhỏ nhất trong sự đóng đinh đều ứng nghiệm lời tiên tri cách chính xác. Điều này củng cố đức tin của chúng ta rằng Kinh Thánh là Lời Đức Chúa Trời đáng tin cậy hoàn toàn. 2 Ti-mô-thê 3:16: «Cả Kinh Thánh đều là bởi Đức Chúa Trời soi dẫn, có ích cho sự dạy dỗ, bẻ trách, sửa trị, dạy người trong sự công bình.»
VI. Kết Luận — Tình Yêu Không Chọn Con Đường Dễ Dàng
Sự từ chối uống mật đắng của Chúa Giê-xu không phải là một hành động ngẫu nhiên hay cứng đầu — đó là tuyên ngôn của một Đấng Cứu Rỗi hoàn toàn tự nguyện, hoàn toàn tỉnh táo, hoàn toàn yêu thương. Ngài không cần thuốc tê để dũng cảm. Ngài dũng cảm vì Ngài yêu chúng ta — yêu bạn và tôi — đủ để chịu đựng từng giọt đau đớn với tâm trí sáng suốt, biết rõ mình đang làm gì và tại sao.
Mỗi lần bạn đọc lại câu chuyện thập tự giá, hãy nhớ rằng Đấng đang treo trên đó không phải là nạn nhân của hoàn cảnh. Ngài là Chiên Con của Đức Chúa Trời tự nguyện gánh tội lỗi thế gian (Giăng 1:29), là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm dâng của lễ hoàn hảo (Hê-bơ-rơ 9:14), là Đấng đã uống chén thịnh nộ đến cặn bã để bạn không bao giờ phải uống.
Và khi Ngài phán «Tetelestai — Mọi sự đã được trọn!», đó là lời tuyên bố vĩ đại nhất trong lịch sử nhân loại: Bạn đã được chuộc. Hoàn toàn. Trọn vẹn. Đời đời.
«Nhưng Đức Chúa Trời tỏ lòng yêu thương Ngài đối với chúng ta, khi chúng ta còn là người có tội, thì Đấng Christ vì chúng ta chịu chết.» — Rô-ma 5:8