Giăng 17 là một trong những chương kinh thánh sâu sắc và cảm động nhất trong toàn bộ Tân Ước — đây là lời cầu nguyện thầy tế lễ thượng phẩm của Chúa Giê-xu, dâng lên Đức Chúa Cha ngay trước khi Ngài bước vào vườn Ghết-sê-ma-nê, chịu bắt, và bước lên thập tự giá. Giữa lòng lời cầu nguyện long trọng đó, câu thứ tư nổi lên như một tuyên ngôn vĩ đại:
"Con đã tôn vinh Cha trên đất, đã làm xong công việc Cha giao cho làm."
— Giăng 17:4 (Kinh Thánh Tin Lành Việt Ngữ 1925)
Câu hỏi trọng tâm mà chúng ta cần nghiên cứu là: Công việc Cha giao cho Chúa Giê-xu là gì? Và qua đó, chúng ta — những người theo Ngài — cũng nhận được ánh sáng để hiểu công việc Đức Chúa Trời giao cho từng người chúng ta là gì.
I. Phân Tích Nguyên Văn — Tiếng Hy Lạp
Để hiểu đúng câu này, chúng ta cần xem xét bản văn Hy Lạp gốc:
- ἐδόξασα (edoxasa) — từ gốc doxazō (δοξάζω), nghĩa là "tôn vinh, làm rạng danh, phản ánh vinh quang." Đây là thì aorist — chỉ một hành động đã hoàn tất trọn vẹn. Sự tôn vinh này không phải là lời nói suông, mà là sự tôn vinh qua cả một đời sống vâng phục.
- τὸ ἔργον (to ergon) — "công việc, tác phẩm, sứ mạng." Trong tiếng Hy Lạp, ergon hàm ý một nhiệm vụ cụ thể, có mục đích và được hoạch định.
- τελειώσας (teleiōsas) — từ gốc teleioō (τελειόω), nghĩa là "hoàn tất, làm cho trọn vẹn, đạt đến đích." Đây là cùng gốc từ với tiếng kêu của Chúa Giê-xu trên thập tự giá: "Τετέλεσται — Mọi việc đã được trọn!" (Giăng 19:30). Hai chữ này liên kết chặt chẽ với nhau — lời cầu nguyện trong Giăng 17:4 chính là lời tiên báo cho tiếng kêu khải hoàn ở Giăng 19:30.
II. Công Việc Cha Giao — Bốn Chiều Kích Sâu Sắc
1. Mặc Khải Đức Chúa Cha — Bày Tỏ Bản Tính Thiên Thượng
Công việc đầu tiên và căn bản nhất mà Đức Chúa Cha giao cho Chúa Giê-xu là bày tỏ Đức Chúa Cha cho loài người. Ngay trong lời cầu nguyện Giăng 17, Chúa Giê-xu xác nhận điều này:
"Con đã tỏ danh Cha ra cho những người Cha đã ban cho Con từ trong thế gian." — Giăng 17:6
Sứ đồ Giăng viết trong phần mở đầu Phúc Âm: "Chưa hề có ai thấy Đức Chúa Trời; chỉ Con một ở trong lòng Cha, là Đấng đã bày tỏ Cha ra." (Giăng 1:18). Trong tiếng Hy Lạp, từ ἐξηγήσατο (exēgēsato) — động từ gốc của từ "exegesis" (chú giải) — nghĩa là "dẫn giải ra, mặc khải hoàn toàn." Chúa Giê-xu là bản "chú giải sống" về Đức Chúa Cha.
Khi Phi-líp xin: "Xin chỉ Cha cho chúng tôi", Chúa Giê-xu đáp: "Phi-líp ơi, ta ở với các ngươi đã lâu thế mà ngươi chưa biết ta sao? Ai đã thấy ta, tức là đã thấy Cha." (Giăng 14:8-9). Toàn bộ cuộc đời Chúa Giê-xu — từ sự thương xót đến kẻ tội lỗi, từ sự chữa lành người bệnh, đến việc khóc bên mộ La-xa-rơ — tất cả đều là bức tranh sống động về bản tính của Đức Chúa Trời.
2. Hoàn Thành Sự Cứu Rỗi — Công Tác Cứu Chuộc
Công việc trung tâm của Chúa Giê-xu chính là cứu chuộc loài người khỏi tội lỗi và sự chết. Đây là mục đích Ngài đến thế gian (Lu-ca 19:10; Ma-thi-ơ 20:28). Công tác này bao gồm:
- Sống một đời sống hoàn toàn vô tội — thỏa mãn sự công bình tuyệt đối của Đức Chúa Trời (Hê-bơ-rơ 4:15; 2 Cô-rinh-tô 5:21)
- Chịu thay hình phạt tội lỗi — làm của lễ chuộc tội thay cho cả nhân loại (Ê-sai 53:5-6; Rô-ma 5:8)
- Chiến thắng sự chết qua sự phục sinh — mở cánh cửa sự sống đời đời (1 Cô-rinh-tô 15:21-22)
Trong tiếng Hê-bơ-rơ, khái niệm cứu chuộc được thể hiện qua từ כָּפַר (kaphar) — có nghĩa "bao phủ, chuộc lại, xóa sạch." Đây là nền tảng của toàn bộ hệ thống tế lễ trong Cựu Ước, và Chúa Giê-xu là con chiên thật (יַשַּׁ / Agnus Dei) mà mọi của tế lễ đều chỉ về (Giăng 1:29).
"Vì Con người đã đến tìm và cứu những gì đã mất." — Lu-ca 19:10
3. Đào Tạo Môn Đồ — Xây Dựng Hội Thánh
Công việc Cha giao cho Chúa Giê-xu không chỉ kết thúc ở thập tự giá, mà còn bao gồm việc xây dựng một cộng đồng người tin — Hội Thánh — sẽ tiếp tục sứ mạng của Ngài. Trong Giăng 17, Chúa Giê-xu cầu nguyện đặc biệt cho các môn đồ:
"Con cầu nguyện cho họ; không phải Con cầu nguyện cho thế gian, nhưng cầu cho những kẻ Cha đã ban cho Con, vì họ là của Cha." — Giăng 17:9
Trong ba năm rưỡi thi hành chức vụ, Chúa Giê-xu đã đầu tư sâu sắc vào 12 môn đồ. Ngài không chỉ giảng dạy đám đông, mà còn sống chung, dạy dỗ, sửa trị và trang bị cho những người sẽ thay Ngài mang Tin Lành ra toàn thế giới. Đây là mô hình môn đồ hóa (discipleship) mà Hội Thánh cần học và áp dụng mãi.
4. Làm Vinh Hiển Danh Cha — Mục Đích Tối Thượng
Trên tất cả mọi công việc, mục đích tối thượng của Chúa Giê-xu là "tôn vinh Cha" — ἐδόξασα (edoxasa). Trong tiếng Hê-bơ-rơ, כָּבוֹד (kavod) — "vinh quang, trọng lượng, sự hiện diện" — là từ diễn tả vinh quang của Đức Chúa Trời. Mọi điều Chúa Giê-xu làm đều phản ánh kavod của Đức Chúa Cha.
Đây là lý do Ngài làm phép lạ — "Ðể người ta tôn vinh Đức Chúa Trời" (Ma-thi-ơ 9:8). Đây là lý do Ngài chịu thương khó — "Hỡi Cha, bây giờ xin hãy làm vinh hiển Con" (Giăng 17:5). Toàn bộ cuộc đời Chúa Giê-xu là một bài ca tôn vinh Đức Chúa Cha.
III. Giăng 17:4 Liên Kết Với Giăng 19:30
Không thể nghiên cứu Giăng 17:4 mà bỏ qua Giăng 19:30:
"Khi Giê-xu đã chịu lấy giấm, thì Ngài phán rằng: Mọi việc đã được trọn. Nói xong, Ngài gục đầu xuống và trút linh hồn." — Giăng 19:30
Τετέλεσται (Tetelestai) — "Mọi sự đã xong!" — Đây không phải tiếng kêu của sự thất bại, mà là lời tuyên bố khải hoàn. Trong văn hóa thương mại thời La Mã, chữ này được đóng dấu lên các hóa đơn khi món nợ đã được thanh toán hoàn toàn. Chúa Giê-xu đã hoàn tất mọi món nợ tội lỗi của nhân loại.
Như vậy, Giăng 17:4 là lời cầu nguyện trước khi bước vào giai đoạn cuối cùng của sứ mạng, và Giăng 19:30 là lời tuyên bố hoàn thành trọn vẹn. Hai câu này tạo nên một vòng cung thần học hoàn hảo về sự cứu chuộc.
IV. Áp Dụng Thực Tiễn — Công Việc Cha Giao Cho Bạn
Nếu Chúa Giê-xu có thể nói: "Con đã làm xong công việc Cha giao" — thì câu hỏi cho mỗi người chúng ta là: Tôi có thể nói điều đó vào cuối đời tôi không?
Nhận Biết Công Việc Riêng Của Bạn
Đức Chúa Trời có một kế hoạch cụ thể cho từng người (Ê-phê-sô 2:10 — "những việc lành mà Đức Chúa Trời đã sắm sẵn trước cho chúng ta làm theo"). Hãy cầu nguyện và tìm kiếm Chúa để biết sứ mạng Ngài đặt trong cuộc đời bạn — trong gia đình, nghề nghiệp, Hội Thánh.
Sống Để Tôn Vinh Chúa
Mọi hành động của chúng ta đều có thể là sự tôn vinh Chúa (1 Cô-rinh-tô 10:31 — "Dù anh em ăn, uống hay làm việc gì khác, hãy làm vì sự vinh hiển của Đức Chúa Trời"). Tôn vinh Chúa không chỉ trong nhà thờ, mà trong từng khoảnh khắc đời thường.
Đào Tạo Môn Đồ
Mỗi tín nhân được kêu gọi làm môn đồ hóa (Ma-thi-ơ 28:19-20). Hãy đầu tư vào người khác — dạy dỗ, khích lệ, hướng dẫn ai đó trong đức tin. Đây là công việc Cha giao cho cả Hội Thánh.
Hoàn Tất — Không Bỏ Cuộc
Phao-lô cũng có thể nói: "Ta đã đánh trận tốt lành, ta đã chạy xong cuộc đua" (2 Ti-mô-thê 4:7). Hãy kiên trì cho đến cuối — hoàn tất công việc Chúa giao, không nản lòng (Ga-la-ti 6:9).
Câu Hỏi Tự Vấn Hàng Ngày
- Hôm nay tôi đã làm điều gì tôn vinh Đức Chúa Cha chưa?
- Tôi có đang trung thành với sứ mạng Chúa đặt trong cuộc đời tôi không?
- Tôi có đang bày tỏ bản tính của Đức Chúa Trời cho những người xung quanh không?
- Tôi có đang đào tạo, đầu tư vào ai đó trong đức tin không?
V. Kết Luận — Lời Kêu Gọi Hoàn Tất Sứ Mạng
Giăng 17:4 là một câu kinh thánh vừa thần học sâu sắc vừa thực tiễn mạnh mẽ. Chúa Giê-xu — giữa bóng tối của đêm trước khổ nạn — có thể ngước mắt lên trời và thưa cùng Cha: "Con đã làm xong." Đây là bằng chứng của một đời sống trọn vẹn vâng phục, trung thành và tập trung vào mục đích.
Công việc Cha giao cho Chúa Giê-xu bao gồm bốn chiều kích:
- Mặc khải Đức Chúa Cha cho loài người
- Hoàn thành sự cứu chuộc qua thập tự giá
- Đào tạo và xây dựng Hội Thánh
- Tôn vinh danh Đức Chúa Cha trong mọi sự
Và hôm nay, qua Thánh Linh và Lời Chúa, Ngài tiếp tục giao công việc đó cho mỗi người chúng ta. Câu hỏi không phải là "Chúa có kế hoạch cho tôi không?" — mà là "Tôi có sẵn sàng vâng theo kế hoạch đó không?"
"Vì chúng ta là việc Ngài làm ra, đã được dựng nên trong Đức Chúa Jêsus Christ để làm việc lành mà Đức Chúa Trời đã sắm sẵn trước cho chúng ta làm theo."
— Ê-phê-sô 2:10
Nguyện mỗi chúng ta sống trọn vẹn trong công việc Cha giao — để cuối cùng, chúng ta cũng có thể thưa: "Con đã làm xong, Cha ơi."