Giô-suê tượng trưng cho Giê-xu như thế nào ở chương này?

Giới Thiệu

Trong toàn bộ Kinh Thánh, Đức Chúa Trời đã khôn ngoan sắp xếp những hình bóng (typology) — những con người, sự kiện, và chế độ trong Cựu Ước — để tiên báo và chỉ về Đấng Christ trong Tân Ước. Một trong những hình bóng rõ ràng và phong phú nhất chính là Giô-suê (Joshua), người lãnh đạo Y-sơ-ra-ên vào Đất Hứa sau khi Môi-se qua đời. Không phải ngẫu nhiên mà tên Giô-suê trong tiếng Hê-bơ-rơ là יְהוֹשֻׁעַ (Yehoshua), có nghĩa là "Đức Giê-hô-va là sự cứu rỗi" — chính là cùng một nghĩa với tên Giê-xu (Ἰησοῦς, Iēsous) trong tiếng Hy Lạp. Sự trùng hợp về tên gọi này không phải tình cờ, mà là ý định thiêng liêng của Đức Chúa Trời muốn chỉ cho chúng ta thấy: Giô-suê là bức tranh tiên tri về Chúa Giê-xu Christ.

I. Ý NGHĨA TÊN GỌI: GIÔ-SUÊ VÀ GIÊ-XU

Nhà thần học người Do Thái và Tân Ước đều xác nhận rằng Giô-suê là dạng Hê-bơ-rơ và Giê-xu là dạng Hy Lạp của cùng một tên. Chính sứ đồ Phao-lô (và tác giả thư Hê-bơ-rơ) đã nhận ra sự liên hệ này:

"Vì nếu Giô-suê đã ban sự yên nghỉ cho họ, thì Đức Chúa Trời không còn nói đến ngày khác nữa." — Hê-bơ-rơ 4:8

Trong bản Hy Lạp (Septuagint - LXX), tên Yehoshua được dịch là Ἰησοῦς (Iēsous) — chính là tên Giê-xu. Điều này cho thấy Đức Chúa Trời đã đặt tên Giô-suê như một lời tiên tri sống động về Đấng Cứu Thế sẽ đến.

• Hê-bơ-rơ: יְהוֹשֻׁעַ (Yehoshua) = "Yahweh cứu" hoặc "Đức Giê-hô-va là sự cứu rỗi"
• Hy Lạp: Ἰησοῦς (Iēsous) = Giê-xu
• Ý nghĩa: Cả hai đều mang ý nghĩa cứu chuộc, giải phóng và dẫn dắt dân sự đến nơi yên nghỉ

II. GIÔ-SUÊ DẪN DÂN QUA SÔNG GIÔ-ĐANH — HÌNH BÓNG VỀ SỰ CỨU RỖI

Trong Giô-suê chương 3, sự kiện Y-sơ-ra-ên vượt qua sông Giô-đanh mang ý nghĩa thần học sâu sắc:

"Khi những người khiêng hòm giao ước vừa dấn chân vào mé nước... thì nước từ nguồn ngừng chảy... dân sự đi qua sông Giô-đanh trên đất khô." — Giô-suê 3:15-17

Hình bóng này chỉ về điều gì trong Tân Ước?

• Sông Giô-đanh tượng trưng cho sự chết và tội lỗi ngăn cách con người với Đức Chúa Trời
• Giô-suê dẫn dân qua tượng trưng cho Chúa Giê-xu mở đường cứu rỗi qua sự chết và sự phục sinh của Ngài
• Hòm Giao Ước (biểu tượng sự hiện diện Đức Chúa Trời) đi trước — Chúa Giê-xu đi trước chúng ta, mở đường vào sự hiện diện của Đức Chúa Trời (Hê-bơ-rơ 6:20)
• Nước rẽ ra — cũng như Chúa Giê-xu chinh phục sự chết, mở ra con đường sống mới

Tông đồ Phao-lô trong I Cô-rinh-tô 10:1-4 giải thích rằng những biến cố trong cuộc hành trình của Y-sơ-ra-ên là "hình bóng (τύπος, typos)" cho dân sự Đức Chúa Trời trong thời Tân Ước.

III. GIÔ-SUÊ — NGƯỜI LÃNH ĐẠO THAY THẾ MÔI-SE

Môi-se đại diện cho Luật Pháp (Torah). Môi-se không thể dẫn dân vào Đất Hứa — đây là hình bóng quan trọng:

"Môi-se là tôi tớ Đức Giê-hô-va đã chết... Hãy chổi dậy, hãy đi qua sông Giô-đanh này." — Giô-suê 1:2

Ý nghĩa thần học:

• Luật Pháp (Môi-se) không thể cứu con người — "Vì chẳng có một người nào sẽ được xưng công bình trước mặt Ngài bởi việc làm theo luật pháp" (Rô-ma 3:20)
• Giô-suê (Ân Điển) hoàn thành điều Luật Pháp không thể làm — đưa dân vào Đất Hứa
• Điều này chiếu rọi hoàn hảo vào Giăng 1:17: "Vì luật pháp đã ban cho bởi Môi-se, còn ân điển và lẽ thật bởi Đức Chúa Giê-xu Christ mà đến"

Giô-suê làm được điều Môi-se không làm được — cũng như Chúa Giê-xu hoàn thành điều Luật Pháp không thể thực hiện: ban sự cứu rỗi và đưa dân sự vào sự yên nghỉ của Đức Chúa Trời.

IV. ĐẤT HỨA — HÌNH BÓNG VỀ SỰ YÊN NGHỈ TRONG ĐẤNG CHRIST

Thư Hê-bơ-rơ chương 3-4 trình bày thần học sâu sắc về sự yên nghỉ (κατάπαυσις, katapausis):

"Vậy thì còn lại sự yên nghỉ Sa-bát cho dân Đức Chúa Trời. Vì ai đã vào sự yên nghỉ của Ngài thì cũng yên nghỉ về công việc mình, y như Đức Chúa Trời đã yên nghỉ về công việc Ngài vậy." — Hê-bơ-rơ 4:9-10

Tác giả thư Hê-bơ-rơ lập luận rằng:

• Giô-suê đưa dân vào đất Ca-na-an — nhưng đó chưa phải sự yên nghỉ trọn vẹn
• Đất Ca-na-an chỉ là hình bóng về sự yên nghỉ thực sự mà Chúa Giê-xu ban cho
• Chúa Giê-xu phán: "Hỡi những kẻ mệt mỏi và gánh nặng, hãy đến cùng ta, ta sẽ cho các ngươi được yên nghỉ" (Ma-thi-ơ 11:28)
• Từ Hy Lạp ἀνάπαυσις (anapausis) trong Ma-thi-ơ 11:28 mang nghĩa sự yên nghỉ hoàn toàn, sự phục hồi tâm linh sâu sắc

V. CHINH PHỤC CA-NA-AN — HÌNH BÓNG VỀ SỰ CHIẾN THẮNG THUỘC LINH

Trong Giô-suê chương 6, thành Giê-ri-cô sụp đổ không phải bởi sức mạnh quân sự, mà bởi sự vâng lời và đức tin:

"Bởi đức tin, vách thành Giê-ri-cô ngã xuống, sau khi dân Y-sơ-ra-ên đi vòng chung quanh bảy ngày." — Hê-bơ-rơ 11:30

Hình bóng này chỉ về Chúa Giê-xu và sự chiến thắng thuộc linh:

• Giô-suê chỉ huy → Chúa Giê-xu là Thống Soái của đạo binh thiên sứ (Giô-suê 5:14-15 — "Quan Tướng đạo binh Đức Giê-hô-va")
• Chiến thắng bằng đức tin → Chúa Giê-xu chiến thắng Sa-tan không bằng sức mạnh xác thịt mà bằng sự vâng phục tuyệt đối (Phi-líp 2:8)
• Cờ hiệu màu đỏ của Ra-háp (Giô-suê 2:18) → Hình bóng về huyết Chúa Giê-xu cứu kẻ tin thoát khỏi sự hủy diệt (Hê-bơ-rơ 11:31)

Từ Hê-bơ-rơ חֶרֶם (cherem) — "sự hủy diệt thánh" trong việc chinh phục Ca-na-an — phản ánh việc Chúa Giê-xu tiêu diệt quyền lực tội lỗi và tử thần cho chúng ta (I Cô-rinh-tô 15:55-57).

VI. GIÔ-SUÊ PHÂN CHIA ĐẤT — HÌNH BÓNG VỀ CÁC ÂN TỨ THUỘC LINH

Sau khi chinh phục, Giô-suê phân chia đất đai cho từng chi phái (Giô-suê chương 13-21). Đây là hình bóng đẹp về việc Chúa Giê-xu ban phát ân tứ và cơ nghiệp cho mỗi con cái Ngài:

"Ngài đã lên cao, dẫn phu tù đi, ban tứ cho loài người." — Ê-phê-sô 4:8 (trích dẫn Thi-thiên 68:18)

• Mỗi chi phái nhận phần đất riêng → Mỗi tín đồ nhận ân tứ thiêng liêng riêng (I Cô-rinh-tô 12:4-11)
• Lê-vi không nhận đất mà nhận Đức Giê-hô-va làm cơ nghiệp (Giô-suê 13:33) → Chúa Giê-xu chính là cơ nghiệp đời đời của tất cả những ai tin Ngài (Thi-thiên 16:5)

VII. CÁC THÀNH ẨN NÁU — HÌNH BÓNG VỀ SỰ CỨU RỖI TRONG ĐẤNG CHRIST

Giô-suê chương 20 ghi chép về sáu thành ẩn náu (עִיר מִקְלָט, ir miklat) — nơi kẻ vô tình giết người có thể chạy đến để thoát khỏi kẻ báo thù huyết thống:

"Hãy lập cho mình những thành ẩn náu... để kẻ giết người... có thể chạy trốn đến đó." — Giô-suê 20:2-3

Đây là một trong những hình bóng đẹp nhất về Chúa Giê-xu:

• Thành ẩn náu mở cửa cho mọi người → Chúa Giê-xu là nơi nương náu cho mọi tội nhân biết ăn năn (Giăng 6:37: "Kẻ đến cùng ta, ta không bao giờ xua đuổi ra ngoài")
• Kẻ chạy đến phải ở trong thành → Chúng ta phải ở trong Đấng Christ (ἐν Χριστῷ, en Christō) — Giăng 15:4-5
• Chỉ khi thầy tế lễ thượng phẩm qua đời, kẻ ẩn náu mới được tự do (Dân Số Ký 35:28) → Chúa Giê-xu là Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm đã chết, giải phóng chúng ta hoàn toàn khỏi án phạt tội lỗi (Hê-bơ-rơ 9:15)

VIII. ỨNG DỤNG THỰC TIỄN CHO ĐỜI SỐNG ĐỨC TIN

Việc hiểu rõ Giô-suê là hình bóng về Giê-xu không chỉ là kiến thức học thuật — nó biến đổi đời sống đức tin hằng ngày của chúng ta:

• Tin cậy vào Đấng dẫn đường: Cũng như Y-sơ-ra-ên phải tin theo Giô-suê qua sông Giô-đanh, chúng ta cần hoàn toàn tin cậy Chúa Giê-xu trong mỗi bước đi. "Hãy hết lòng tin cậy Đức Giê-hô-va, chớ nương cậy vào sự thông sáng của con" (Châm Ngôn 3:5).


• Bước vào sự yên nghỉ của Đức Chúa Trời: Thay vì tự sức cố gắng làm hài lòng Đức Chúa Trời qua việc làm, hãy bước vào sự yên nghỉ của đức tin — tin rằng Chúa Giê-xu đã hoàn thành mọi sự (Giăng 19:30: "Mọi sự đã được trọn").


• Chạy đến Thành Ẩn Náu mỗi ngày: Khi cảm thấy tội lỗi, thất bại, hay bị định tội, hãy nhớ rằng Chúa Giê-xu là Thành Ẩn Náu của bạn. Chạy đến Ngài ngay! — "Nếu chúng ta xưng tội mình, thì Ngài là thành tín công bình để tha tội cho chúng ta" (I Giăng 1:9).


• Chiến đấu bằng đức tin, không bằng sức xác thịt: Chiến thắng Giê-ri-cô dạy chúng ta rằng các trận chiến thuộc linh không thắng bằng khôn ngoan xác thịt, mà bằng sự vâng phục và cầu nguyện. "Vì những khí giới chúng tôi dùng để chiến đấu... có quyền phép của Đức Chúa Trời" (II Cô-rinh-tô 10:4).


• Nhận lấy cơ nghiệp thuộc linh của bạn: Cũng như mỗi chi phái nhận đất, bạn có cơ nghiệp thuộc linh trong Đấng Christ. Đừng sống như người không có cơ nghiệp — hãy sống trong đầy đủ của những gì Đấng Christ đã ban cho bạn (Ê-phê-sô 1:3).

KẾT LUẬN — GIÔ-SUÊ LÀ GƯƠNG MẶT CỦA GIÊ-XU

Từ tên gọi đến sứ mệnh, từ sự lãnh đạo đến những chiến thắng, Giô-suê là bức tranh tiên tri toàn diện về Chúa Giê-xu Christ:

• Giô-suê dẫn dân qua nước → Giê-xu dẫn chúng ta qua sự chết vào sự sống đời đời
• Giô-suê làm điều Môi-se không thể → Giê-xu hoàn thành điều Luật Pháp không thể
• Giô-suê ban đất nghỉ ngơi → Giê-xu ban sự yên nghỉ cho linh hồn
• Giô-suê lập thành ẩn náu → Giê-xu là nơi nương náu đời đời

"Vì Đức Chúa Trời đã sai Con Ngài xuống thế gian, chẳng phải để đoán xét thế gian đâu, nhưng hầu cho thế gian nhờ Con ấy mà được cứu." — Giăng 3:17

Mỗi trang sách Giô-suê đều thì thầm tên của Đấng Cứu Thế. Khi đọc Cựu Ước với con mắt đức tin, chúng ta thấy rằng từ đầu đến cuối, Kinh Thánh chỉ nói về một điều: Chúa Giê-xu Christ — Đấng Cứu Rỗi duy nhất của nhân loại.

"Ấy là về ta mà Kinh Thánh làm chứng." — Giăng 5:39