Ê-phê-sô 2:21 Hội Thánh là Đền Thánh?

Trong thư của Sứ đồ Phao-lô gửi cho các tín hữu tại Ê-phê-sô, có một hình ảnh tuyệt vời và sâu sắc được dùng để mô tả về Hội Thánh: “Trong Ngài, cả cái nhà dựng lên, khéo hiệp nhau, trở nên một đền thánh trong Chúa.” (Ê-phê-sô 2:21, Kinh Thánh Tin Lành Việt Ngữ 1925). Khái niệm “Hội Thánh là Đền Thánh” không chỉ là một phép so sánh thơ mộng, mà là một sự mô tả thực tế về bản chất, mục đích và chức vụ của Hội Thánh trong chương trình cứu rỗi của Đức Chúa Trời. Bài nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân đoạn Ê-phê-sô 2:19-22, giải nghĩa từ ngữ nguyên ngữ, khám phá bối cảnh Kinh Thánh về “Đền Thánh”, và ứng dụng hình ảnh này vào đời sống cá nhân và cộng đồng của tín hữu ngày nay.

Để hiểu rõ Ê-phê-sô 2:21, chúng ta phải đọc nó trong bối cảnh của cả đoạn 2:19-22. Phao-lô đang giải thích sự biến đổi kỳ diệu của những người tin Chúa:

• Ê-phê-sô 2:19: “Vậy, anh em không phải là người ngoại, người ở trọ, nhưng là người đồng quốc với các thánh đồ, và là người nhà của Đức Chúa Trời.” Từ “người nhà” (οἰκεῖοι - oikeioi) trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là thành viên trong gia đình, thuộc về cùng một nhà.
• Ê-phê-sô 2:20: “Anh em được dựng lên trên nền của các sứ đồ và các tiên tri, chính Đức Chúa Jêsus Christ là góc nhà.” Hình ảnh “góc nhà” (ἀκρογωνιαίου - akrogoniaiou) chỉ về viên đá góc, viên đá chính, nền tảng và điểm định hình cho toàn bộ công trình.
• Ê-phê-sô 2:21: “Trong Ngài, cả cái nhà dựng lên, khéo hiệp nhau, trở nên một đền thánh trong Chúa.”
• Ê-phê-sô 2:22: “Anh em cũng nhờ Ngài mà được dự phần vào nhà đó, để làm nơi Chúa ở bởi Thánh Linh.”

Phao-lô sử dụng một loạt hình ảnh kiến trúc: từ “người nhà” (thành viên), đến “nền” và “góc nhà” (nền tảng), đến “cả cái nhà” (toàn bộ công trình), và cuối cùng định nghĩa công trình đó là “đền thánh” (ναὸς - naos) và “nơi Chúa ở” (cư ngụ). Đây là một sự tiến triển logic từ cá nhân đến cộng đồng, từ địa vị đến chức vụ.

Từ “đền thánh” trong Ê-phê-sô 2:21 là từ “ναὸς” (naos) trong tiếng Hy Lạp. Điều quan trọng là phân biệt từ này với từ “ἱερόν” (hieron), thường chỉ toàn bộ khu phức hợp đền thờ. “Naos” đặc biệt chỉ về nơi chí thánh, chính điện, là phần trung tâm và thiêng liêng nhất của đền thờ, nơi Đức Chúa Trời hiện diện. Trong đền thờ Do Thái, “naos” tương ứng với Nơi Chí Thánh (Holy of Holies), nơi chỉ có Thượng Tế được vào một lần mỗi năm.

Phao-lô nói Hội Thánh “trở nên một đền thánh trong Chúa.” Điều này có nghĩa:

1. Hội Thánh là Nơi Chí Thánh của Đức Chúa Trời ngày nay: Không phải một công trình vật chất tại Jerusalem, mà là một công trình thuộc linh, được tạo thành từ những tín hữu được cứu, là nơi Đức Chúa Trời hiện diện và ngự trị.
2. Hội Thánh có tính chất thiêng liêng và thánh: Như Nơi Chí Thánh được phân biệt và dành riêng cho Đức Chúa Trời, Hội Thánh cũng được tách biệt từ thế gian và được dành riêng cho mục đích của Đức Chúa Trời.
3. Hội Thánh là nơi Đức Chúa Trời và con người gặp gỡ: Trong Nơi Chí Thánh cổ xưa, sự hiện diện của Đức Chúa Trời (Shekinah) ngự trên hòm giao ước. Trong Hội Thánh – Đền Thánh thuộc linh, Đức Chúa Trời ngự trong mỗi tín hữu và trong cộng đồng qua Thánh Linh (Ê-phê-sô 2:22).

Ê-phê-sô 2:20 xác định Đức Chúa Jêsus Christ là “góc nhà”. Trong kiến trúc, viên đá góc là viên đá quyết định, được đặt đầu tiên và định hướng cho toàn bộ công trình. Trong tiếng Hơ-bơ-rơ, khái niệm “Eben Rosh” (đá góc) thường được nhắc đến (Xa-cha-ri 4:7). Chúa Jêsus không chỉ là nền (các sứ đồ và tiên tri là nền rao truyền về Ngài), mà Ngài là viên đá sống, là điểm quy chiếu cho mọi viên đá khác được đặt vào.

Kinh Thánh nhiều lần nhấn mạnh Chúa Jêsus là Đá Góc:

• 1 Cô-rinh-tô 3:11: “Vì chẳng có ai có thể lập nền khác, ngoài nền đã lập, là Đức Chúa Jêsus Christ.”
• 1 Phi-e-rơ 2:4-6: “Hãy đến cùng Ngài, hòn đá sống… Ngài là hòn đá bị loại ra… nhưng đã được chọn và quí trọng… Kìa, ta đặt tại Si-ôn một hòn đá, là hòn đá được chọn, quí trọng; kẻ tin Ngài sẽ không hề bị hổ thẹn.”

Hội Thánh chỉ có thể là “Đền Thánh” khi và chỉ khi được xây dựng trên và xung quanh Đức Chúa Jêsus Christ. Mọi thành viên, mọi hoạt động, mọi giáo lý phải được định vị và liên kết với Ngài.

Phao-lô viết: “cả cái nhà dựng lên, khéo hiệp nhau” (συναρμολογουμένη - synarmologoumene). Từ Hy Lạp này rất đặc biệt, mang nghĩa “được kết nối, được ghép nối cùng nhau một cách khéo léo, chính xác”. Đó không phải là một sự gắn kết tùy tiện, mà là một công việc tỉ mỉ, chính xác của một thợ xây bậc thầy – đó là Đức Chúa Trời.

Sự “hiệp nhau” này bao gồm:

1. Hiệp Nhất Thuộc Linh: Mọi tín hữu, bất kể nền tảng, chức vụ, hay đặc điểm cá nhân, được Đức Chúa Trời ghép nối vào một công trình duy nhất. Sự hiệp một này không phải do con người tạo ra, mà do Thánh Linh thực hiện (1 Cô-rinh-tô 12:12-13).
2. Hiệp Nhất trong Đa Dạng: Mỗi viên đá (tín hữu) có hình dạng, kích thước, chức vụ khác nhau, nhưng được đặt vào đúng vị trí để cùng hỗ trợ và tạo thành một Đền Thánh hoàn chỉnh.
3. Hiệp Nhất với Góc Nhà: Mọi viên đá phải được định vị và liên kết chính xác với viên đá góc (Chúa Jêsus). Sự hiệp nhất thực sự chỉ xuất phát từ việc mỗi người cùng được định hướng về Ngài.

Hình ảnh này cảnh báo chúng ta về tình trạng chia rẽ, phe phái trong Hội Thánh. Một Đền Thánh với những viên đá không khớp nhau sẽ không vững chắc và không thể là nơi ngự trị thánh của Đức Chúa Trời.

Cụm từ “trong Chúa” (ἐν Κυρίῳ - en Kyrio) là điểm then chốt. Đền Thánh này không tồn tại độc lập; nó tồn tại, hoạt động và có ý nghĩa chỉ khi ở “trong Chúa”. Đây là một đền thánh thuộc về Chúa, được Chúa xây dựng, và có mục đích cho Chúa.

Khái niệm “Đền Thánh trong Chúa” đưa chúng ta đến với nhiều hình ảnh Kinh Thánh khác:

• 1 Cô-rinh-tô 6:19: “Hay là, anh em chẳng biết thân thể mình là đền thờ của Đức Thánh Linh đang ở trong anh em…?” – Ứng dụng cá nhân: Mỗi tín hữu là một đền thờ nhỏ, nơi Thánh Linh ngự.
• 2 Cô-rinh-tô 6:16: “… anh em là đền thờ của Đức Chúa Trời hằng sống…” – Ứng dụng cộng đồng: Cộng đồng tín hữu cùng nhau là đền thờ.
• 1 Phi-e-rơ 2:5: “Anh em cũng như đá sống, được xây nên nhà thuộc linh… để làm của lễ thuộc linh dâng lên cho Đức Chúa Trời…” – Hội Thánh không chỉ là nơi ngự, mà còn là nơi dâng của lễ (sự thờ phượng, phục vụ) lên Đức Chúa Trời.

Vậy, Hội Thánh là Đền Thánh không phải để được tôn vinh, mà để làm vinh hiển Đức Chúa Trời, và để trở thành nơi Ngài thực hiện công việc của Ngài trên thế gian.

Trong Cựu Ước, Đền Thánh có những mục đích rõ ràng: (1) Nơi Đức Chúa Trời hiện diện, (2) Nơi dân sự đến để thờ phượng, (3) Nơi các của lễ được dâng, (4) Nơi sự công bình và thánh khiết được duy trì. Hội Thánh, như Đền Thánh thuộc linh, cũng có những mục đích tương ứng:

1. Nơi Ngự Trị của Đức Chúa Trời (Ê-phê-sô 2:22): Chức vụ đầu tiên của Hội Thánh là làm “nơi Chúa ở”. Hội Thánh là phương tiện qua đó Đức Chúa Trời hiện diện và bày tỏ Ngài cho thế gian.
2. Nơi Thờ Phượng Chân Thật: Thờ phượng không chỉ là những buổi nhóm, mà là toàn bộ đời sống của Hội Thánh – mọi hoạt động, mối quan hệ, sự phục vụ – được dâng lên như của lễ thuộc linh (1 Phi-e-rơ 2:5).
3. Nơi của Lễ được Dâng: Chúa Jêsus là của lễ cuối cùng, nhưng Hội Thánh tiếp tục dâng lên những của lễ thuộc linh: lời cầu nguyện, sự vâng lời, sự yêu thương, sự phục vụ (Rô-ma 12:1).
4. Nơi Thánh Khiết và Công Bình: Đền Thánh phải được giữ thánh sạch. Hội Thánh phải là một cộng đồng nơi sự thánh khiết được duy trì (qua sự thương xót và kỷ luật), và công bình được thực hành.

Hình ảnh “Hội Thánh là Đền Thánh” không chỉ là một khái niệm giáo lý, mà có ứng dụng mạnh mẽ vào đời sống cá nhân và tập thể của chúng ta.

1. Đối với Cá Nhân Tín Hữu:

• Nhận Biết Địa Vị Cao Trọng: Mỗi chúng ta không chỉ là “tội nhân được tha”, mà là “viên đá sống” được Đức Chúa Trời chọn lựa và đặt vào Đền Thánh của Ngài. Điều này cho chúng ta giá trị, ý nghĩa và sự bảo đảm.
• Sống Thánh Khiết như Đền Thờ: Như Nơi Chí Thánh được giữ gìn cực kỳ thánh sạch, mỗi tín hữu – đền thờ của Thánh Linh (1 Cô-rinh-tô 6:19) – phải sống thánh khiết, tránh ô uế về thể xác và tâm linh.
• Định Vị Đời Sống quanh “Góc Nhà” Chúa Jêsus: Mọi suy nghĩ, lựa chọn, mối quan hệ của chúng ta phải được “khéo hiệp” với Chúa Jêsus, là nền tảng và điểm định hướng.

2. Đối với Cộng Đồng Hội Thánh Địa phương:

• Xây Dựng trên Nền Tảng Chúa Jêsus: Mọi hoạt động, giáo lý, và cấu trúc Hội Thánh phải được kiểm tra: có đang được xây trên Chúa Jêsus và Lời Ngài không?
• Chú Trọng Sự Hiệp Nhất Khéo Léo: Hội Thánh phải tích cực tạo môi trường để các “viên đá” (tín hữu với nền tảng, tài năng, tính cách khác nhau) được ghép nối cùng nhau trong yêu thương và cùng mục đích, không ép buộc đồng nhất, nhưng tôn trọng sự đa dạng trong hiệp nhất.
• Bảo Vệ Sự Thánh Khiết của Cộng Đồng: Hội Thánh phải là nơi công bình, thánh khiết, nơi tội lỗi được giải quyết bằng ân điển và kỷ luật yêu thương, để duy trì tính chất “Đền Thánh”.
• Là Nơi Thờ Phượng và Phục Vụ: Mọi sinh hoạt của Hội Thánh phải hướng đến việc thờ phượng Đức Chúa Trời và phục vụ thế gian, không chỉ là một tổ chức xã hội.

3. Đối với Nhận thức về Hội Thánh Phổ Thông:

• Hội Thánh là một Thực thể Thuộc Linh Toàn Cầu: “Đền Thánh” này không bị giới hạn bởi địa lý, văn hóa, hay tổ chức. Mọi tín hữu chân thật trên toàn thế giới là một phần của cùng một Đền Thánh thuộc linh này.
• Trách nhiệm Liên Kết và Hỗ Trợ: Chúng ta có trách nhiệm với các phần khác của Đền Thánh (các Hội Thánh khác) trên toàn cầu, qua sự hỗ trợ, cầu nguyện, và hợp tác.

Ê-phê-sô 2:21 mở ra cho chúng ta một cái nhìn vĩ đại về Hội Thánh. Hội Thánh không phải chỉ là một tổ chức, một nhóm người, hay một tòa nhà. Hội Thánh là Đền Thánh của Đức Chúa Trời hằng sống, được xây dựng trên nền tảng Chúa Jêsus Christ, được ghép nối khéo léo từ những viên đá sống là các tín hữu, và là nơi ngự trị của Đức Chúa Trời qua Thánh Linh.

Hình ảnh này khích lệ chúng ta:

– Về Địa Vị: Chúng ta không còn là người ngoại, người ở trọ, mà là thành viên của nhà Đức Chúa Trời, là phần của Đền Thánh thiêng liêng. Đây là một địa vị cao trọng và an toàn.

– Về Mục Đích: Chúng ta được xây dựng không phải cho sự vinh hiển của chúng ta, mà để làm nơi Chúa ngự và bày tỏ vinh hiển Ngài.

– Về Sự Hiệp Nhất: Chúng ta được kết nối với nhau một cách khéo léo và chính xác bởi Đức Chúa Trời. Điều này đòi hỏi chúng ta sống trong sự hiệp một, yêu thương và hỗ trợ nhau.

– Về Thánh Khiết: Đền Thánh phải thánh sạch. Cá nhân và cộng đồng chúng ta phải sống thánh khiết, được tách biệt cho Đức Chúa Trời.

Hội Thánh là Đền Thánh. Mỗi chúng ta là một viên đá sống trong đó. Hãy sống và hành động phù hợp với địa vị cao trọng này, luôn gắn bó với Góc Nhà Chúa Jêsus, và cùng nhau xây dựng một nơi ngự trị đẹp lòng Đức Chúa Trời, để qua Hội Thánh, thế gian có thể nhìn thấy và tìm đến sự hiện diện của Ngài.