Trong lịch sử cứu chuộc của Đức Chúa Trời, nhiều cá nhân đã được sử dụng như những hình bóng, những biểu tượng tiên báo về Đấng Mê-si sẽ đến. Xô-rô-ba-bên, người lãnh đạo dân sự trong việc tái thiết đền thờ sau thời kỳ lưu đày ở Ba-by-lôn, là một trong những hình bóng quan trọng và đầy ý nghĩa. Bài nghiên cứu này sẽ khám phá cách Kinh Thánh, đặc biệt qua các sách tiên tri, trình bày Xô-rô-bên như một biểu tượng của Đấng Mê-si, và những bài học ứng dụng cho Hội Thánh ngày nay.
Xô-rô-ba-bên (Zerubbabel) là con trai của Sa-la-thiên và là cháu của vua Giê-hô-gia (1 Sử-ký 3:17-19). Ông được Đức Chúa Trời chọn lựa để lãnh đạo đoàn dân đầu tiên trở về từ Ba-by-lôn và khởi công tái thiết đền thờ tại Giê-ru-sa-lem (Ê-xơ-ra 2:2, 3:2, 8). Tên của ông có nghĩa là "sinh ra ở Ba-by-lôn" hoặc "hạt giống của Ba-by-lôn", một tên gọi mang tính biểu tượng về sự phục hưng từ chốn lưu đày.
Vai trò của Xô-rô-ba-bên không chỉ là một nhà lãnh đạo chính trị hay hành chính, mà còn là một "nhân vật được xức dầu" trong công tác thuộc linh. Ông hợp tác với thầy tế lễ Giê-sua để khôi phục không chỉ cơ cấu vật chất của đền thờ, mà còn khôi phục sự thờ phượng và giao ước với Đức Chúa Trời. Điều này làm nổi bật hình ảnh của một Đấng Mê-si sẽ đến không chỉ để khôi phục một đền thờ vật chất, mà để khôi phục sự thờ phượng thật và giao ước giữa Đức Chúa Trời với con người.
Các tiên tri Đức Chúa Trời đã nhìn thấy trong Xô-rô-ba-bên những đặc điểm tiên báo về Đấng Mê-si. Sự tiên tri này tập trung vào hai sách chính: Ha-gai và Xa-cha-ri.
Trong sách Ha-gai, Đức Chúa Trời trực tiếp gọi Xô-rô-ba-bên là "kẻ tôi chọn" (Ha-gai 2:23). Nguyên văn tiếng Hê-bơ-rơ: "בְּחִירִי" (bechiri) - "người được chọn của tôi". Đây là một thuật ngữ mang tính Mê-si, thường được dùng để chỉ về Đấng được Đức Chúa Trời tuyển chọn cho một công tác đặc biệt. Ha-gai 2:23 chép: "Trong ngày đó, ta sẽ lấy ngươi, Xô-rô-ba-bên, con trai của Sa-la-thiên, kẻ tôi chọn, và ta sẽ khiến ngươi như là cái ấn; vì ta đã chọn ngươi."
Hình ảnh "cái ấn" (signet ring) là cực kỳ quan trọng. Trong văn hóa cổ, ấn tín là vật đại diện cho quyền uy, tính hợp pháp và sự chấp thuận của vua. Đức Chúa Trời phán rằng ông sẽ khiến Xô-rô-ba-bên như cái ấn của Ngài. Điều này tiên báo về Đấng Mê-si, là Đấng sẽ đại diện trọn vẹn cho quyền uy và ý chỉ của Đức Chúa Trời trên đất. Chúa Giê-xu Christ sau này đã phán: "Cha đã giao phó mọi sự cho ta" (Giăng 13:3), và "Ta với Cha là một" (Giăng 10:30), thể hiện đầy đủ hình ảnh của một "ấn tín" thiên thượng.
Sách Xa-cha-ri trình bày một hình ảnh đầy biểu tượng: Xô-rô-ba-bên và Giê-sua (thầy tế lễ) như "hai người được xức dầu" đứng trước mặt Chúa của cả đất (Xa-cha-ri 4:14). Nguyên văn tiếng Hê-bơ-rơ: "שְׁנֵי בְנֵי־הַיִּצְהָר" (shnei benei-yitzhar) - "hai con trai của dầu". "Dầu" (yitzhar) ở đây là dầu ô-liu, tượng trưng cho Thánh Linh và sự xức dầu cho công tác.
Xa-cha-ri 4:6-10 đặc biệt nhấn mạnh công việc của Xô-rô-ba-bên: "Ấy không phải là bởi quân đội, cũng không phải là bởi sức mạnh, mà bởi Thần ta, Đức Giê-hô-va vạn quân phán vậy... Ai khinh dể ngày của những việc nhỏ mọn?..." Công việc tái thiết đền thờ, tuy bắt đầu nhỏ mọn và đối diện với nhiều khó khăn, sẽ được hoàn thành bởi Thần của Đức Chúa Trời. Đây là một hình bóng tuyệt vời về công cuộc cứu chuộc của Đấng Mê-si: khởi đầu nhỏ mọn (sinh ra trong một gia đình nghèo tại Bethlehem), đối diện với khó khăn và chống đối, nhưng sẽ được hoàn thành bởi quyền năng Thánh Linh, không bởi sức mạnh hay quân đội thế gian.
Xa-cha-ri còn tiên tri về một Đấng sẽ đến, kết hợp cả vai trò vua và thầy tế lễ - một điều không thể trong hệ thống Cựu Ước. Xô-rô-ba-bên (dòng dõi vua) và Giê-sua (thầy tế lễ) cùng làm việc, báo hiệu về Đấng Mê-si sẽ là cả Vua và Thầy Tế Lễ Thượng Phẩm (Xa-cha-ri 6:12-13). Đấng đó được gọi là "Chồi" (Branch), sẽ xây đền thờ của Đức Giê-hô-va. Chúa Giê-xu, là Chồi từ nhà Đa-vít (Isaiah 11:1, Jeremiah 23:5), đã xây dựng Hội Thánh là đền thờ thuộc linh của Đức Chúa Trời.
Khi nghiên cứu Tân Ước, chúng ta thấy những hình bóng về Xô-rô-ba-bên được ứng nghiệm trọn vẹn trong Chúa Giê-xu Christ.
Xô-rô-ba-bên lãnh đạo dân sự từ chốn lưu đày (Ba-by-lôn) trở về để phục hưng đền thờ. Chúa Giê-xu Christ lãnh đạo chúng ta từ chốn lưu đày của tội lỗi và sự chết trở về với Đức Chúa Trời, để phục hưng đời sống thuộc linh và xây dựng Hội Thánh là đền thờ của Thánh Linh (1 Cô-rinh-tô 3:16, 6:19). Sự "trở về" này không chỉ là địa lý, mà là thuộc linh, được tiên tri trong nhiều đoạn Kinh Thánh.
Xô-rô-ba-bên là người xây đền thờ vật chất. Chúa Giê-xu phán: "Ta sẽ xây đền thờ của ta..." (Giăng 2:19). Đền thờ Chúa xây không là đền thờ bằng gạch đá, mà là đền thờ thuộc linh - Hội Thánh của Ngài, và đền thờ trong mỗi tín hữu. Xô-rô-ba-bên xây với sự chống đối và trì hoãn; Chúa Giê-xu xây với sự chống đối cực độ (bị từ chối, bị giết), nhưng công việc của Ngài đã hoàn thành vĩnh viễn bởi sự chết và sống lại của Ngài.
Như đã phân tích, Xô-rô-ba-bên được gọi là "kẻ tôi chọn" và sẽ như "cái ấn". Chúa Giê-xu Christ là Đấng được Đức Chúa Trời chọn lựa và xức dầu trọn vẹn (Matthew 3:16-17, Luke 9:35). Ngài là ấn tín của Đức Chúa Trời, đại diện trọn vẹn ý chỉ, quyền uy và sự chấp thuận của Cha. Thư Hê-bơ-rơ khẳng định Chúa Giê-xu là "Con... được lập lên cao hơn các thiên sứ, danh Ngài cao trọng hơn danh của họ" (Hê-bơ-rơ 1:4). Ngài là Đấng mà Đức Chúa Trời phán: "Ngươi là Con ta, ngày nay ta đã sinh ngươi" (Hê-bơ-rơ 1:5).
Xa-cha-ri 4:6 nhấn mạnh công việc của Xô-rô-ba-bên thành bởi Thần của Đức Chúa Trời. Chúa Giê-xu Christ, trong chức vụ trên đất, đã làm mọi sự bởi quyền năng Thánh Linh (Luke 4:1, 14, 18). Ngài được xức dầu bằng Thánh Linh và quyền phép (Acts 10:38). Sự chết và sống lại của Ngài, công cuộc cứu chuộc vĩ đại, không thành bởi sức mạnh quân đội hay chính trị, mà bởi Thánh Linh (Romans 1:4). Hội Thánh được xây dựng và phát triển bởi cùng một Thánh Linh đó.
Hình ảnh Xô-rô-ba-bên như hình bóng của Đấng Mê-si không chỉ là một nghiên cứu lịch sử hay tiên tri, mà còn mang lại những bài học ứng dụng thiết thực cho mỗi tín hữu.
Xa-cha-ri 4:10 hỏi: "Ai khinh dể ngày của những việc nhỏ mọn?" Công việc tái thiết đền thờ bắt đầu nhỏ mọn, với nhiều khó khăn và chống đối. Đức Chúa Trời dùng Xô-rô-ba-bên để khởi đầu công việc đó. Trong đời sống chúng ta, nhiều công việc Chúa giao (chăm sóc gia đình, làm chứng trong môi trường nhỏ, phục vụ âm thầm trong Hội Thánh) có thể cảm thấy "nhỏ mọn" và không được trọng vọng. Bài học từ Xô-rô-ba-bên là không khinh dể những khởi đầu nhỏ, nhưng tin cậy rằng Đức Chúa Trời có thể làm thành những việc lớn từ những khởi đầu nhỏ đó, bởi Thánh Linh của Ngài.
Xô-rô-ba-bên không làm việc đơn độc; ông hợp tác với thầy tế lễ Giê-sua, "hai người được xức dầu". Đức Chúa Trời thường dùng sự hợp tác trong Hội Thánh để hoàn thành công việc Ngài. Chúng ta học được sự cần thiết của tinh thần hợp tác, tôn trọng các chức vụ khác nhau (lãnh đạo dân sự và thuộc linh), và cùng làm việc dưới sự xức dầu của một Thánh Linh.
Xô-rô-ba-bên được gọi là "kẻ tôi chọn" và sẽ như "cái ấn". Tín hữu ngày nay, nhờ đức tin trong Chúa Giê-xu Christ, cũng được chọn lựa và được xức dầu. 1 Phi-e-rơ 2:9 chép: "Nhưng anh em là dòng dõi được chọn, là thầy tế lễ nhà vua, là dân tộc thánh, là dân thuộc về Đức Chúa Trời..." Chúng ta là những "ấn tín" của Đức Chúa Trời trong thế gian, đại diện cho Ngài và mang uy quyền của Ngài trong sự phục vụ và làm chứng. Điều này đòi hỏi một đời sống thánh sạch, trung thành và đầy dẫy Thánh Linh.
Lời tiên tri nhấn mạnh: "Ấy không phải là bởi quân đội, cũng không phải là bởi sức mạnh, mà bởi Thần ta" (Xa-cha-ri 4:6). Trong mọi công việc thuộc linh, từ việc lớn đến việc nhỏ, nguyên tắc này luôn đúng. Chúng ta thường tìm kiếm phương pháp, kế hoạch, tài nguyên, hay tài năng cá nhân. Nhưng bài học từ Xô-rô-ba-bên và từ Đấng Mê-si là: thành công thuộc linh chỉ đến bởi Thánh Linh của Đức Chúa Trời. Đời sống và sự phục vụ của chúng ta phải được đặt nền trên sự cầu nguyện, tìm kiếm sự xức dầu của Thánh Linh, và tin cậy Ngài làm thành công việc.
Xô-rô-ba-bên, một nhân vật lịch sử trong thời kỳ phục hưng sau lưu đày, được Đức Chúa Trời dùng như một hình bóng sống động về Đấng Mê-si sẽ đến. Ông là "kẻ được chọn", là "ấn tín", là người xây đền thờ bởi Thánh Linh, và hợp tác với thầy tế lễ để phục hưng sự thờ phượng. Những đặc điểm này được ứng nghiệm trọn vẹn và vĩ đại hơn trong Chúa Giê-xu Christ, Đấng Mê-si thật, là Đấng được xức dầu, là ấn tín của Đức Chúa Trời, là Đấng xây đền thờ thuộc linh, và hoàn thành công cuộc cứu chuộc bởi quyền năng Thánh Linh.
Bài học cho chúng ta ngày nay là sống và phục vụ với cùng một tinh thần: không khinh dể những khởi đầu nhỏ, hợp tác với những người được xức dầu khác, nhận biết mình là những kẻ được chọn và ấn tín của Đức Chúa Trời, và luôn tin cậy vào quyền năng Thánh Linh hơn là vào sức mạnh hay tài năng của con người. Như Xô-rô-ba-bên đã hoàn thành công việc tái thiết đền thờ dưới sự chỉ dẫn và quyền năng của Đức Chúa Trời, chúng ta cũng có thể hoàn thành những công việc Chúa giao trong thời đại này, với lòng tin cậy rằng Đấng Mê-si thật, Chúa Giê-xu Christ, đang đồng công với chúng ta qua Thánh Linh Ngài.
Hãy ghi nhớ lời của Xa-cha-ri: "Ấy không phải là bởi quân đội, cũng không phải là bởi sức mạnh, mà bởi Thần ta, Đức Giê-hô-va vạn quân phán vậy." (Xa-cha-ri 4:6). Đây là nền tảng cho mọi công việc thuộc linh, từ cá nhân đến Hội Thánh, và là sự đảm bảo cho thành công cuối cùng trong sự vinh hiển của Đức Chúa Trời.