Trong hành trình thuộc linh của một Cơ đốc nhân, có những câu Kinh Thánh đóng vai trò như những ngọn hải đăng, soi sáng và định hướng cho sự tìm kiếm, khao khát được biết Chúa cách thân mật và trọn vẹn. Phi-líp 3:10 là một trong những câu Kinh Thánh như thế: "Tôi muốn biết Đấng Christ, và quyền phép của sự sống lại của Ngài" (Phi-líp 3:10, Kinh Thánh Tin Lành Việt Ngữ 1925). Câu này không chỉ là một lời tuyên bố về mục đích sống của Sứ đồ Phao-lô, mà còn là một lời mời gọi mỗi tín hữu đi vào một chiều kích thuộc linh sâu sắc: biết sức phục sinh. Bài nghiên cứu này sẽ đi vào phân tích, giải nghĩa từ ngữ nguyên ngữ, bối cảnh thư tín, và ứng dụng thực tiễn của khải tượng này trong đời sống Cơ đốc nhân.
Thư Phi-líp được viết trong khi Phao-lô đang bị giam tại Rô-ma (có thể là trong nhà riêng hoặc dưới sự quản thúc). Đây là một thư tín mang tính cá nhân, thân mật, và tràn đầy niềm vui, bất chấp những hoàn cảnh khó khăn. Trước khi đến với câu 10, chúng ta phải đọc lại toàn bộ đoạn 3 từ đầu. Phao-lô bắt đầu bằng một lời cảnh báo nghiêm túc về những người "làm cho hư mất" (kẻ dối trá, kẻ chống đối) (Phi-líp 3:2). Sau đó, ông trình bày một sự so sánh đầy mạnh mẽ: ông từ bỏ tất cả những "điều lợi" thuộc về bản ngã và thành tích của mình – là người Do Thái thuần túy, thuộc chi phái Bên-gia-min, được dạy dỗ nghiêm ngặt, có lòng nhiệt thành với luật pháp – để đạt được một điều lợi vô cùng lớn hơn: Đấng Christ (Phi-líp 3:7-8). Ông nói rõ: "tôi đã liều bỏ hết thảy, và xem những điều đó như rơm rác, để được Đấng Christ" (Phi-líp 3:8). Động từ "liều bỏ" (ἀποβολή, apobolē) và "xem như rơm rác" (σκύβαλα, skubala – có nghĩa là đồ phế thải, thức ăn thừa, vật vô giá trị) cho thấy một sự dứt khoát tuyệt đối. Từ nền tảng này, mục đích của ông được phơi bày trong các câu 9-10:
"được ở trong Ngài, không có sự công bình của tôi bởi luật pháp, nhưng sự công bình bởi tin đến Đấng Christ, tức là sự công bình từ Đức Chúa Trời mà có, bởi đức tin; 10 để cho tôi biết Ngài, và quyền phép của sự sống lại của Ngài" (Phi-líp 3:9-10).
Mục tiêu không chỉ là "được ở trong Ngài" (sự hợp nhất với Christ), hay có "sự công bình bởi tin" (sự xưng công bình), mà còn tiến đến một mức độ biết Chúa cá nhân và thực nghiệm: biết quyền phép của sự sống lại của Ngài.
Để hiểu thấu ý nghĩa của Phi-líp 3:10, chúng ta cần phân tích từ ngữ nguyên ngữ Hy Lạp.
1. "Biết" (γνῶναι, gnōnai): Đây là động từ ginōskō ở hình thức nguyên thể (aorist infinitive). Trong tiếng Hy Lạp, ginōskō không chỉ mang nghĩa hiểu biết thông tin (knowledge intellectual), mà còn mang nghĩa biết qua kinh nghiệm, qua sự tiếp xúc và quan hệ cá nhân. Đó là một sự nhận biết thực nghiệm, thân mật. Chúa Giê-xu cũng sử dụng từ này khi nói về mối quan hệ với các môn đồ: "Nếu các ngươi biết (ginōskō) Ta, thì cũng biết Cha Ta" (Giăng 14:7). Phao-lô không khao khát một hiểu biết lý thuyết về Christ, mà là một sự biết Ngài trong mối quan hệ sống động, đang tiếp diễn, và ngày càng sâu sắc.
2. "Quyền phép của sự sống lại" (δύναμις τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ, dynamis tēs anastaseōs autou):
- δύναμις (dynamis): Thường được dịch là "quyền phép", "năng lực", "sức mạnh". Từ này xuất hiện trong Kinh Thánh để chỉ về năng lực siêu nhiên của Đức Chúa Trời, sức mạnh thần thượng được bày tỏ qua các phép lạ, qua sự sống lại, và qua sự biến đổi đời sống con người. Đây không là sức mạnh vật lý, mà là sức mạnh thuộc linh, sức mạnh của Thánh Linh.
- ἀνάστασις (anastasis): Có nghĩa là "sự sống lại", "sự đứng dậy từ cõi chết". Trong bối cảnh này, Phao-lô đặc biệt nhấn vào sự sống lại của Christ. Sự sống lại của Chúa Giê-xu không chỉ là một sự kiện lịch sử để tin, mà là một nguồn năng lực đang hoạt động (quyền phép) có thể được biết và cảm nghiệm.
Vậy, "biết quyền phép của sự sống lại của Ngài" nghĩa là: có một sự nhận biết thực nghiệm, cá nhân và đang tiếp diễn về sức mạnh siêu nhiên, năng lực biến đổi được phát ra từ sự kiện Chúa Giê-xu sống lại từ cõi chết, và sức mạnh này đang hoạt động trong đời sống của tín hữu.
Sự sống lại của Chúa Giê-xu là trung tâm của đức tin Cơ đốc. Nhưng "sức phục sinh" – quyền phép phát xuất từ sự sống lại đó – được bày tỏ qua nhiều khía cạnh:
1. Sức Phục Sinh là Năng Lực Chiến Thắng Sự Chết và Tội Lỗi: Sự sống lại của Christ là sự bẻ gãy quyền lực của sự chết và tội lỗi. "Vì sự chết không thể cầm giữ Ngài được" (Acts 2:24). Quyền phép này giải thoát chúng ta từ sự kết tội và uy quyền của sự chết thuộc linh. Rô-ma 6:4-5 liên kết chặt chẽ: "Vậy, chúng ta đã được chôn với Ngài bởi báp-têm trong sự chết Ngài, hầu cho Đấng Christ được sống lại từ trong kẻ chết thể nào, thì chúng ta cũng được sống trong đời mới thể nào... nếu chúng ta đã làm một với Ngài trong sự chết giống như sự chết Ngài, thì chúng ta cũng sẽ làm một với Ngài trong sự sống lại giống như sự sống lại Ngài". Sức phục sinh cho chúng ta năng lực để "sống trong đời mới".
2. Sức Phục Sinh là Năng Lực Ban Sự Sống Mới và Biến Đổi: Quyền phép sống lại không chỉ là một sự kiện trong quá khứ; đó là một năng lực đang hoạt động để ban sự sống mới và biến đổi chúng ta. Ê-phê-sô 1:19-20 nói về "quyền phép (dynamis) vô cùng lớn của Đức Chúa Trời đối với chúng ta có lòng tin, theo công việc của sức mạnh (kratos) Ngài, mà Ngài đã tỏ ra trong Đấng Christ, khi Ngài làm cho Đấng Christ sống lại từ trong kẻ chết". Quyền phép này đang hoạt động trong chúng ta để biến đổi chúng ta từ bên trong. II Cô-rinh-tô 4:16-17 cho thấy sự biến đổi này: "Dầu người bề ngoài hư nát, nhưng người bề trong cứ đổi mới càng ngày càng hơn... những sự hoạn nạn nhẹ và nhất thời của chúng ta sinh cho chúng ta sự vinh hiển cao trọng vô cùng, đời đời".
3. Sức Phục Sinh là Năng Lực Để Sống và Hành Động trong Đời sống Thuộc Linh: Phao-lô trong thư Rô-ma 8:11 khẳng định: "Và nếu Thánh Linh của Đấng làm cho Đức Chúa Trời sống lại ở trong bạn, thì Đấng làm cho Đức Chúa Trời sống lại sẽ nhờ Thánh Linh của Ngài ở trong bạn mà cũng làm cho thân thể bạn sống lại". Thánh Linh là Đấng áp dụng quyền phép sống lại vào đời sống chúng ta, ban năng lực để sống đời sống thuộc linh, chiến thắng xác thịt, và làm theo ý muốn Đức Chúa Trời.
Phao-lô không nói "tôi đã biết", mà nói "tôi muốn biết" (ἐπιγνῶναι, epignōnai – một hình thức nhấn mạnh của ginōskō, có nghĩa là nhận biết đầy đủ, hoàn toàn). Đây là một tiến trình, một sự tìm kiếm liên tục. Làm thế nào để "biết" sức phục sinh này?
1. Biết qua Sự Hiệp Một với Christ trong Sự Chết và Sự Sống lại của Ngài: Phao-lô tiếp tục trong Phi-líp 3:10-11: "và sự thông đồng trong sự thương khó của Ngài, làm cho tôi được nên đồng hình đồng dạng với sự chết Ngài, 11 hầu cho tôi được đến sự sống lại từ trong kẻ chết". "Biết" quyền phép sống lại không thể tách rời với "sự thông đồng trong sự thương khó của Ngài" và "đồng hình đồng dạng với sự chết Ngài". Đây là một nguyên tắc thuộc linh: chúng ta chỉ thực nghiệm quyền phép của sự sống lại khi chúng ta đồng hình đồng dạng với sự chết của Christ – đó là sự chết về bản ngã, về những ham muốn xác thịt, về những thành tích tự tạo. Sự chết này không là sự chết vật lý, mà là một tiến trình thuộc linh của sự từ bỏ, sự hạ mình, và sự vâng phục. Khi chúng ta đồng hình đồng dạng với sự chết của Ngài (một sự chết đã được hoàn tất và chúng ta đồng công trong đó bằng đức tin), thì quyền phép sống lại của Ngài sẽ được bày tỏ trong chúng ta, đem chúng ta vào "sự sống lại từ trong kẻ chết" – một đời sống mới, đầy năng lực của Thánh Linh.
2. Biết qua Sự Nhận Lãnh và Vận hành của Thánh Linh: Thánh Linh là Đấng áp dụng quyền phép sống lại của Christ vào đời sống chúng ta. Ê-phê-sô 3:16-17 cho thấy mối liên hệ: "Ngài theo sự giàu có của vinh hiển Ngài, làm cho anh em được năng lực bởi Thánh Linh Ngài trong lòng... hầu cho Christ nhân đức tin ở trong lòng anh em". Quyền phép sống lại được Thánh Linh truyền vào trong lòng chúng ta, làm cho Christ sống trong chúng ta. Biết sức phục sinh là biết cách để Thánh Linh hành động trong chúng ta, để chúng ta nhận lãnh năng lực đó trong mọi hoàn cảnh.
3. Biết qua Sự Thực nghiệm trong Hoạn nạn và Yếu đuối: Phao-lô đã viết thư Phi-líp trong cảnh ngục tù. Chính trong những hoạn nạn, yếu đuối, và khó khăn, quyền phép sống lại được bày tỏ rõ ràng nhất. II Cô-rinh-tô 12:9-10 là một minh họa: "Ngài phán rằng: Quyền phép (dynamis) của Ta đủ cho con, vì sức mạnh của Ta được nên trọn vẹn trong sự yếu đuối... Vậy, tôi vui mừng trong sự yếu đuối... để quyền phép của Christ ở trong tôi". Quyền phép sống lại không phải là để chúng ta trở nên "siêu nhân" không có khó khăn; mà là để trong sự yếu đuối của chúng ta, sức mạnh của Christ được bày tỏ, đem chúng ta qua những hoạn nạn với một đời sống phục sinh – một đời sống có thể vui mừng trong khó khăn, có thể kiên trì trong thử thách, có thể chiến thắng trong nghịch cảnh.
Lời khao khát của Phao-lô trong Phi-líp 3:10 không chỉ là cho ông, mà là một mẫu mực cho mọi tín hữu. Chúng ta có thể áp dụng việc "biết sức phục sinh" vào đời sống hàng ngày qua những cách sau:
1. Đặt Christ là Trung tâm và Từ bỏ Tất cả những "Điều Lợi" của Bản Ngã: Bước đầu tiên để biết sức phục sinh là từ bỏ tất cả những gì chúng ta xem là "điều lợi" – thành tích, danh vọng, sự tự hào về bản thân, sự an toàn trong luật pháp hay hình thức – để chỉ tìm Christ. Chúng ta phải có một sự dứt khoát như Phao-lô: xem những điều đó như "rơm rác". Chỉ khi Christ là trung tâm tuyệt đối, chúng ta mới có thể nhận biết quyền phép của Ngài.
2. Sống trong Sự Hiệp Một với Christ qua Đức tin và Thánh Linh Mỗi ngày: "Biết" là một tiến trình thực nghiệm hàng ngày. Chúng ta cần có một tâm linh tìm kiếm, qua sự cầu nguyện, đọc Kinh Thánh, và vâng theo Thánh Linh, để nhận biết Christ cách cá nhân và thân mật hơn. Đặc biệt, chúng ta cầu xin Chúa cho chúng ta được "đồng hình đồng dạng với sự chết Ngài" – đó là sự từ bỏ những ham muốn xác thịt, những tham vọng tự nhiên, để cho sự sống của Christ được bày tỏ.
3. Nhận Quyền phép Sống lại trong những Nơi Yếu đuối và Khó khăn: Thay vì trốn tránh hoạn nạn hay cầu xin Chúa cất đi khó khăn, chúng ta có thể học như Phao-lô: nhận biết rằng trong những nơi yếu đuối nhất của chúng ta, quyền phép của Christ được bày tỏ đầy trọn nhất. Chúng ta có thể cầu nguyện: "Chúa ơi, trong sự yếu đuối này, xin cho con biết quyền phép sống lại của Ngài, để con không chỉ sống sót, mà sống với sức mạnh phục sinh, với niềm vui và hy vọng của Ngài".
4. Áp dụng Sức Phục Sinh vào những Lĩnh vực cụ thể của Đời sống:
- Trong những thói quen xấu và tội lỗi: Quyền phép sống lại có thể giải thoát chúng ta từ những xiềng xích của tội lỗi. Chúng ta tin rằng Christ đã chiến thắng sự chết và tội lỗi, và năng lực đó có thể chiến thắng trong chúng ta.
- Trong những mối quan hệ rắc rối: Sức phục sinh có thể ban cho chúng ta năng lực để tha thứ, để yêu thương, để hòa giải, vượt trên những cảm xúc tự nhiên.
- Trong công việc và nghề nghiệp: Chúng ta có thể làm việc với một năng lực mới, không là sức mạnh tự nhiên, mà là sức mạnh thuộc linh từ Christ, đem lại sự bình an và hiệu quả trong áp lực.
- Trong sự chịu đựng bệnh tật hay đau đớn: Ngay cả trong thân thể đau yếu, quyền phép sống lại của Christ có thể ban sức mạnh thuộc linh để chịu đựng, và hy vọng về sự sống lại cuối cùng của thân thể.
Phi-líp 3:10 không chỉ là một câu Kinh Thánh để suy gẫm; đó là một khải tượng cho một đời sống Cơ đốc nhân đầy năng lực và biến đổi. "Biết sức phục sinh ra sao?" là một câu hỏi mà mỗi tín hữu phải đặt ra cho mình. Câu trả lời không ở trong một công thức, mà ở trong một tiến trình của sự từ bỏ, sự hiệp một với Christ trong sự chết và sự sống lại của Ngài, và sự nhận lãnh quyền phép của Thánh Linh hàng ngày.
Phao-lô đã sống một đời sống như thế: từ một người tự hào về thành tích của mình, ông trở thành một người chỉ khao khát biết Christ và quyền phép sống lại của Ngài. Chính quyền phép này đã cho ông năng lực để rao truyền Tin Lành qua những khó khăn, để vui mừng trong ngục tù, và để viết: "Tôi làm được mọi sự nhờ Đấng Christ ban thêm sức cho tôi" (Phi-líp 4:13). "Ban thêm sức" đó là quyền phép sống lại của Christ được áp dụng vào đời sống ông.
Ngày nay, chúng ta có cùng một khải tượng và cùng một nguồn năng lực. Chúa Giê-xu Christ, Đấng đã sống lại từ cõi chết, không chỉ là một Đấng chúng ta tin, mà là một Đấng chúng ta có thể biết cách thực nghiệm, và quyền phép của sự sống lại Ngài là một sức mạnh chúng ta có thể nhận lãnh và sống trong đó mỗi ngày. Hãy để lời của Phao-lô trong Phi-líp 3:10 trở thành lời cầu nguyện và khát khao của chúng ta: "Lạy Chúa, con muốn biết Ngài, và quyền phép của sự sống lại của Ngài".