Trong hành trình truyền bá Tin Mừng và chia sẻ về sự cứu rỗi duy nhất trong Chúa Giê-xu Christ, một trong những phản đối thường gặp nhất từ những người chưa tin hoặc từ những tôn giáo khác là quan niệm: "Phải làm tốt, phải có đạo đức, phải tích cực làm việc thiện thì mới được cứu." Đây là một quan điểm xuất phát từ tâm lý tự nhiên của con người và từ nhiều hệ thống tôn giáo dựa trên công đức. Bài nghiên cứu này sẽ đi sâu vào nền tảng Kinh Thánh để giải đáp phản đối này, trình bày sự khác biệt căn bản giữa Ân Điển và Công Đức, và đưa ra cách thức ứng dụng trong đời sống và trong sự chia sẻ đức tin.
Con người, từ trong bản chất sau khi sa ngã, luôn có khuynh hướng muốn tự lập công, tự xây dựng giá trị của mình. Sự kiêu ngạo và ý muốn tự cứu là hậu quả của sự phân rời với Đức Chúa Trời (Genesis 3). Các hệ thống tôn giáo trên thế giới, phần lớn, đều dựa trên một hệ thống luật lệ, quy tắc đạo đức và tích lũy công đức để đạt đến một trạng thái "cứu rỗi" hoặc giải thoát. Điều này trái ngược hoàn toàn với cốt lõi của Tin Mừng: Sự cứu rỗi là một ân điển (món quà) từ Đức Chúa Trời, nhận được qua đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ, không phải do công việc của con người.
Trong bối cảnh này, phản đối "phải làm tốt mới được cứu" không chỉ là một câu hỏi, mà là một sự phản ánh của tâm lý và văn hóa. Vì vậy, việc giải đáp không chỉ là tranh luận, mà là trình bày sự thật của Kinh Thánh với tình yêu và sự hiểu biết.
Kinh Thánh, từ Cựu Ước đến Tân Ước, trình bày một sự phân biệt rõ ràng giữa đường lối của Đức Chúa Trời và đường lối của con người. Chúng ta sẽ khảo sát các phân đoạn then chốt.
"Như có chép: Không có một người nào là người công bình, Dầu một người cũng không. Không có một người nào hiểu biết, Không có một người nào tìm cầu Đức Chúa Trời. Hết thảy đều sai lạc, cùng trở nên hư không: Chẳng có một người làm điều lành, Dầu một người cũng không." (Romans 3:10-12, Kinh Thánh Tin Lành Việt Ngữ 1925)
Phân đoạn này, trích từ Thi Thiên và các sách khác, là bản án chung cho toàn thể nhân loại. Từ ngữ "hư không" trong nguyên ngữ Hy Lạp (achreioō) mang nghĩa "trở nên vô dụng, không có giá trị". Điều này cho thấy, trước mặt Đức Chúa Trời, không một người có thể tự làm "tốt" đủ để đạt được sự công bình của Đức Chúa Trời. Tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời là tuyệt đối và hoàn hảo, không phải tiêu chuẩn tương đối của con người.
"Nhưng bây giờ sự công bình của Đức Chúa Trời, mà không cần luật pháp, đã được bày ra, như luật pháp và các tiên tri đều làm chứng. Vả, sự công bình của Đức Chúa Trời là bởi đức tin trong Jesus Christ cho hết thảy và trên hết thảy những kẻ tin; vì chẳng có phân biệt chi, bởi chưng mọi người đều phạm tội, thiếu mất sự vinh hiển của Đức Chúa Trời, và họ được xưng công bình mà không phải trả tiền, bởi ơn phước của Đức Chúa Trời, qua sự chuộc tội đã làm thành trong Christ Jesus." (Romans 3:21-24)
Từ "ơn phước" ở đây là ân điển (Hy Lạp: charis). Ân điển là điều được ban cho một cách tự do, không phải do nỗ lực đạt được. Cụm "được xưng công bình mà không phải trả tiền" (cũng dịch là "được xưng công bình cách nhưng không") nói lên tính chất miễn phí của sự cứu rỗi. Điều này hoàn toàn đối lập với quan niệm "phải làm tốt".
"Vả, ấy là nhờ ân điển mà anh em được cứu, bởi đức tin, điều đó không phải từ anh em, bèn là sự ban cho của Đức Chúa Trời; ấy chẳng phải bởi việc làm, hầu cho không ai khoe mình." (Ephesians 2:8-9)
Phân đoạn này là nền tảng rõ ràng nhất. "Nhờ ân điển" (chariti) - nguyên nhân. "Bởi đức tin" (dia pisteōs) - phương cách. "Chẳng phải bởi việc làm" (ouk ex ergōn) - phủ định công đức. Mục đích: "hầu cho không ai khoe mình". Nếu cứu rỗi do việc làm, con người sẽ khoe khoang về thành tích của mình. Đức Chúa Trời loại bỏ điều này để sự cứu rỗi hoàn toàn là công việc của Ngài.
Trong Acts 16, người cai ngục hỏi: "Các ông phải làm chi để được cứu?" Câu trả lời của Phao-lô và Si-la là: "Hãy tin Đức Chúa Jesus Christ, thì ngươi và cả nhà ngươi sẽ được cứu.
" (Acts 16:31). Không có điều kiện "làm tốt" nào được đặt ra.
Trong Luke 23, người trộm cướp trên thập tự giá, trong những giờ cuối đời, chỉ thốt lên: "Jesus, khi Ngài đến trong nước Ngài, xin nhớ đến tôi!
" (Luke 23:42). Chúa Giê-xu đáp: "Ngươi sẽ được ở với ta trong Paradise.
" (Luke 23:43). Người trộm này không có cơ hội "làm tốt" sau đó, nhưng được cứu chỉ bởi đức tin và lời xưng nhận.
Kinh Thánh không phủ nhận giá trị của việc làm tốt, nhưng đặt nó vào vị trí đúng: công việc là kết quả của sự cứu rỗi, không phải điều kiện để được cứu. James 2:17 nói: "Đức tin cũng vậy, nếu không có việc làm, thì tự mình là chết.
" Điều này không có nghĩa việc làm là điều kiện để có đức tin, mà là đức tin thật sẽ tự nhiên sinh ra việc làm tốt. Đức tin và việc làm có mối quan hệ như gốc và ngọn, không thể tách rời, nhưng thứ tự là đức tin trước, việc làm sau.
Jesus dùng hình ảnh cây và trái trong Matthew 7:17-18: "Cây tốt sinh trái tốt, cây xấu sinh trái xấu.
" Con người trước hết phải được biến đổi bản chất (trở thành "cây tốt" bởi ân điển), thì sau đó sẽ sinh ra "trái tốt" (việc làm tốt).
Để hiểu rõ, chúng ta cần xem các từ nguyên ngữ:
- Công bình (Hy Lạp: dikaiosynē, Hê-bơ-rơ: tsedeq): Trạng thái đúng theo tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời. Con người không thể tự đạt được điều này (Romans 3:10). Chỉ có thể được "xưng công bình" (dikaioō) bởi ân điển.
- Ân điển (Hy Lạp: charis): Lòng tốt, sự ban cho tự do, ân huệ không đòi hỏi điều kiện từ người nhận. Đối lập với "luật pháp" (nomos) đòi hỏi sự tuân thủ.
- Đức tin (Hy Lạp: pistis): Sự tin cậy, tín thác, phó thác. Không chỉ là sự nhận thức, mà là sự gắn bó và tùy thuộc vào đối tượng được tin (Chúa Giê-xu).
Sự cứu rỗi, theo Kinh Thánh, là: Đức Chúa Trời ban ân điển (charis) → con người nhận bằng đức tin (pistis) → được xưng công bình (dikaioō) → sau đó sống cuộc đời công bình (dikaiosynē) như kết quả.
Khi gặp phản đối này, thay vì tranh luận ngay, chúng ta có thể áp dụng các bước sau, dựa trên nguyên tắc Kinh Thánh:
Hỏi: "Theo bạn, 'làm tốt' nghĩa là làm những điều gì? Tiêu chuẩn 'tốt' là gì? Ai đặt tiêu chuẩn đó?" Câu hỏi này giúp người đối thoại nhận ra tiêu chuẩn đạo đức của con người là tương đối và không hoàn hảo. So sánh với tiêu chuẩn tuyệt đối của Đức Chúa Trời (ví dụ: Mười Điều Răn).
Chỉ ra rằng, mọi người đều có lỗi lầm, thiếu sót. Ngay cả những người được xem là "tốt" nhất cũng có những sai phạm trong tư tưởng, động cơ (Matthew 5:28 về tư tưởng phạm tội). Tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời là sự hoàn hảo trọn vẹn (Matthew 5:48).
Giải thích về ân điển: "Nếu cứu rỗi là món quà, thì bạn không phải làm gì để mua nó, chỉ nhận lấy. Chúa Giê-xu đã trả giá hoàn tất trên thập tự giá. Việc 'tin' là hành động nhận lấy món quà đó, không phải một 'việc làm tốt' để đổi lại."
Dùng hình ảnh: "Giống như một người bệnh được bác sĩ chữa khỏi (ân điển), sau đó người đó sống khỏe mạnh (việc làm tốt). Việc sống khỏe mạnh không là điều kiện để được chữa, mà là kết quả của sự được chữa."
Kể lại chứng nghiệm cá nhân: "Trước khi tin Chúa, tôi cũng cố gắng làm tốt, nhưng luôn thấy không đủ và thất bại. Sau khi tin Chúa và nhận sự cứu rỗi như món quà, tôi được biến đổi và có động lực và khả năng để sống tốt hơn, từ bên trong." Điều này cho thấy động lực thay đổi.
Đối với Cơ Đốc nhân, hiểu rõ sự cứu rỗi bởi ân điển qua đức tin giúp:
Không còn áp lực phải "làm tốt" để giữ sự cứu rỗi. Sự cứu rỗi được đảm bảo bởi công việc của Chúa Giê-xu, không bởi công việc của chúng ta. Điều này mang lại bình an và tự do để phục vụ Chúa với tình yêu, không với sự sợ hãi.
Việc làm tốt trở thành sự bày tỏ lòng biết ơn và yêu mến Chúa, không phải để gây công đức. Như 1 John 4:19: "Chúng ta yêu Ngài, vì Ngài đã yêu chúng ta trước.
"
Hiểu rằng không ai có thể khoe mình về sự cứu rỗi, giúp chúng ta không kiêu ngạo về "đạo đức" của mình và không so sánh, chỉ trích người khác. Chúng ta nhìn người khác với lòng thương xót và muốn chia sẻ ân điển.
Khi chia sẻ Tin Mừng, chúng ta trình bày ân điển như món quà, không như một hệ thống luật lệ mới. Điều này giúp người chưa tin thấy được sự tự do và hy vọng trong Chúa Giê-xu.
Phản đối "phải làm tốt mới được cứu" là một quan điểm tự nhiên của con người, nhưng Kinh Thánh trình bày một đường lối hoàn toàn khác: Đức Chúa Trời ban ân điển cứu rỗi qua sự chết và sống lại của Chúa Giê-xu Christ; con người nhận lãnh ân điển này bằng đức tin; và sau đó, được biến đổi để sống một cuộc đời làm điều tốt như kết quả của sự cứu rỗi, không như điều kiện của nó.
Sự hiểu biết này không chỉ là nền tảng cho đức tin cá nhân, mà còn là cốt lõi trong sự truyền bá Tin Mừng. Chúng ta cần trình bày với sự kiên nhẫn, yêu thương, và dựa trên Lời Chúa, để nhiều người có thể thoát khỏi gánh nặng của công đức và nhận được sự tự do, bình an trong ân điển của Chúa Giê-xu.
Như Romans 11:6 tóm tắt: "Và nếu bởi ơn, thì không phải bởi việc làm; vì chẳng còn là ơn nếu bởi việc làm; nhưng nếu bởi việc làm, thì không phải là ơn.
" Ân điển và công đức là hai nguyên lý đối lập không thể pha trộn. Tin Mừng của Chúa Giê-xu Christ là Tin Mừng của Ân Điển.