Trong hành trình đức tin của một Cơ Đốc nhân, “sự nên thánh” không chỉ là một khái niệm thần học, mà là một tiến trình sống động, thiết thực và diễn ra mỗi ngày. Đây là lời kêu gọi của Đức Chúa Trời cho mỗi người tin Chúa: “Vậy, hãy nên thánh, vì ta là thánh” (1 Peter 1:16, Kinh Thánh Tin Lành Việt Ngữ 1925). Bài viết này sẽ nghiên cứu chuyên sâu về ý nghĩa của sự nên thánh từ góc nhìn Kinh Thánh và đưa ra những ứng dụng cụ thể, thiết thực để sống một đời sống nên thánh trong từng ngày.
Trước khi ứng dụng, chúng ta cần hiểu rõ “sự nên thánh” là gì. Từ “thánh” trong tiếng Hê-bơ-rơ là “qadosh” (קָדוֹשׁ), mang nghĩa “được biệt riêng ra, được tách ra cho một mục đích đặc biệt”. Trong tiếng Hy Lạp là “hagios” (ἅγιος), với ý nghĩa tương tự: thuộc về Đức Chúa Trời, được tách biệt từ thế gian cho những việc thuộc về Đức Chúa Trời. Sự nên thánh, therefore, không chỉ là sự tẩy sạch khỏi tội lỗi, mà còn là một tiến trình biến đổi để con người ngày càng phản chiếu hình ảnh và đức tính của Đức Chúa Trời.
Nền tảng của sự nên thánh được đặt trong sự cứu rỗi do Chúa Giê-xu Christ hoàn thành. Chúng ta được “xưng là thánh” (justified) qua đức tin trong Chúa Giê-xu (Romans 5:1). Nhưng sau đó, chúng ta bước vào tiến trình “được nên thánh” (sanctified). Đây là công việc của cả Đức Chúa Trời và con người. Thánh Linh là Đấng làm cho chúng ta nên thánh (Romans 15:16), nhưng chúng ta cũng được kêu gọi tích cực dự phần vào tiến trình này. Phi-líp 2:12-13 dạy: “Vậy, hỡi anh em yêu dấu của tôi, … hãy làm cho sự nên thánh của mình được trọn vẹn, vì Đức Chúa Trời là Đấng làm cho anh em đều muốn và làm, theo ý tốt của Ngài.”
Sự nên thánh hàng ngày có thể được nhìn qua ba phương diện chính, mỗi phương diện đều có căn cứ Kinh Thánh và ứng dụng riêng.
1. Nên Thánh trong Tư Tưởng và Tâm Trí:
Tâm trí là chiến trường đầu tiên của sự nên thánh. Romans 12:2 chép: “Đừng làm theo đời này, nhưng hãy biến hóa bởi sự đổi mới của tâm trí mình.” Từ Hy Lạp “metamorphoo” (μεταμορφόω) ở đây nghĩa là một sự biến đổi từ bên trong. Để nên thánh hàng ngày, chúng ta phải đổi mới tâm trí bằng Lời Chúa. Điều này bao gồm việc kiểm soát những suy nghĩ, tập trung vào những điều thuộc về Đức Chúa Trời (Colossians 3:2). Một ứng dụng thiết thực là thực hành “sự cầu nguyện bằng tâm trí” và “sự suy gẫm Lời Chúa” mỗi ngày.
2. Nên Thánh trong Cảm Xúc và Tình Yêu:
Sự nên thánh cũng liên quan đến việc thanh tẩy và định hướng cảm xúc của chúng ta theo tình yêu của Đức Chúa Trời. 1 John 4:7-8 nói: “Hễ ai yêu thì sinh từ Đức Chúa Trời, và biết Đức Chúa Trời.” Tình yêu thương (agape - ἀγάπη) là đặc tính của Đức Chúa Trời và là bằng chứng của sự nên thánh. Hàng ngày, chúng ta ứng dụng bằng cách tập yêu thương người khác không vì điều kiện, tha thứ những tổn thương (như Ephesians 4:32 dạy), và kiểm soát những cảm xúc giận dữ, ghen ghét.
3. Nên Thánh trong Hành Vi và Lời Nói:
Đây là phương diện thể hiện ra bên ngoài. James 1:22 nhấn mạnh: “Hãy làm theo lời, chớ lấy lời mà nghe suông.” Sự nên thánh trong hành vi bao gồm việc sống đạo đức, công bình và từ bỏ những thói quen tội lỗi. Colossians 3:8-9 liệt kê những điều phải “bỏ”: giận, nóng nảy, thù hằn, lời tục tỉu, nói dối. Lời nói của chúng ta cũng phải được thanh tẩy (Colossians 4:6). Ứng dụng hàng ngày là tập kiểm soát mỗi hành động và mỗi lời nói, xem chúng có phù hợp với đức tính của Chúa không.
Trong cuộc sống hàng ngày, nhiều trở ngại cản trở tiến trình nên thánh. Kinh Thánh không chỉ ra mục tiêu mà còn cho chiến thuật.
1. Sự Cám Dỗ và Tội Lỗi:
Đây là trở ngại lớn nhất. Hebrews 12:1 khuyên: “Vậy, chúng ta cũng phải trút bỏ mọi điều quấy và tội lỗi vẫn vấn vương mình.” Chiến thuật đối phó hàng ngày là: Nhận biết điểm yếu, Tránh xa môi trường cám dỗ (1 Corinthians 6:18), và Chạy đến với Chúa trong sự cầu nguyện khi bị cám dỗ (Matthew 6:13).
2. Sự Lười Biếng và Thiếu Kỷ Luật:
Nên thánh đòi hỏi kỷ luật. 1 Corinthians 9:24-27 dùng hình ảnh vận động viên: “Hãy chạy cách như thể để được giải.” Ứng dụng: thiết lập những kỷ luật nhỏ hàng ngày như thời gian đọc Kinh Thánh cố định, kỷ luật trong ăn uống, giải trí để tập tính tự chủ.
3. Áp Lực của Đời Này và Văn Hóa Đối Nghịch:
Đời này luôn kéo chúng ta xa khỏi sự thánh khiết. Romans 12:2 đã nói “đừng làm theo đời này”. Chiến thuật: Xây dựng một môi trường hỗ trợ (giao lưu với các tín hữu nên thánh – Hebrews 10:24-25), và luôn đánh giá các giá trị đời này qua lăng kính Kinh Thánh.
Dưới đây là những “công cụ” thiết thực mà một Cơ Đốc nhân có thể áp dụng mỗi ngày để tăng trưởng trong sự nên thánh.
1. Thực Hành “Sự Kiểm điểm Tâm Linh” Mỗi Ngày:
Mỗi ngày, dành 5-10 phút cuối ngày để xét lại: Tư tưởng, cảm xúc, hành vi, lời nói của ngày đó có hợp với Lời Chúa không? Hãy làm theo gương David trong Psalm 139:23-24: “Hãy dò xét tôi… xem thử trong tôi có lối ác nào chăng.”
2. Kỷ Luật “Đọc và Suy Gẫm Lời Chúa”:
Lời Chúa là công cụ thanh tẩy (John 15:3). Không chỉ đọc, mà suy gẫm (meditate) để Lời Chúa thấm vào tâm trí. Psalm 1:2 nói về người được phước: “… suy gẫm luật pháp Ngài đêm và ngày.” Áp dụng: Chọn một phân đoạn nhỏ mỗi ngày, đọc đi đọc lại, tự hỏi: Lời này dạy gì về đức tính của Chúa? Tôi cần áp dụng điểm nào?
3. Thực Hành “Sự Cầu Nguyện Tức Thì và Liên Tục”:
Cầu nguyện không chỉ là buổi sáng hay tối, mà là một thái độ liên tục (1 Thessalonians 5:17 – “Hãy cầu nguyện không thôi”). Áp dụng: Trong mỗi hoạt động hàng ngày – khi làm việc, khi gặp khó khăn, khi vui mừng – đều có những lời cầu nguyện ngắn, tức thì dâng lên Chúa, xin sự thánh khiết của Ngài hiện diện trong tình huống đó.
4. Tạo “Những Thói Quen Thánh” Nhỏ:
Sự nên thánh được xây dựng từ những thói quen nhỏ. Ví dụ: thói quen nói lời cảm ơn, thói quen nhịn trả đũa, thói quen giúp đỡ người khác một việc nhỏ mỗi ngày. Những thói quen này, khi tích lũy, sẽ định hình một nhân cách thánh.
5. Sự Giao Lưu và Kỷ Luật trong Hội Thánh:
Sự nên thánh không là cuộc chiến đơn độc. Hebrews 10:24-25 nhấn mạnh việc “khích động nhau” và “khuyên bảo nhau”. Áp dụng: Tìm một người bạn tâm linh để cùng chia sẻ, nhắc nhở và cầu nguyện cho nhau về những điểm cần nên thánh.
Cuối cùng, chúng ta phải luôn nhớ: sự nên thánh không là một thành tích tự lực, mà là một hành trình với Chúa. Chúa Giê-xu không chỉ là Đấng khởi đầu sự cứu rỗi, mà còn là Đấng tiếp tục công việc nên thánh trong chúng ta. Philippians 1:6 đảm bảo: “Tôi tin quyết rằng Đấng đã khởi làm việc lành trong anh em sẽ làm trọn hết cho đến ngày của Đức Chúa Jêsus Christ.”
Mỗi ngày, chúng ta ứng dụng sự nên thánh bằng cách kết nối với Chúa, nhận lấy sức mạnh và sự tha thứ từ Ngài khi thất bại, và bước đi trong đức tin. Sự nên thánh hàng ngày là một đời sống được định hình bởi sự hiện diện của Chúa Giê-xu trong mọi khoảnh khắc.
Sự nên thánh hàng ngày là lời đáp lại của chúng ta với tiêu chuẩn thánh khiết của Đức Chúa Trời. Đó không là một gánh nặng, mà là một đặc ân và một tiến trình biến đổi đầy phước hạnh. Mỗi ngày, với những ứng dụng thiết thực trong tư tưởng, cảm xúc, hành vi và qua những kỷ luật nhỏ, chúng ta từng bước được biệt riêng ra cho Đức Chúa Trời và phản chiếu hình ảnh của Ngài nhiều hơn.
Hãy bắt đầu ngay hôm nay. Chọn một thực hành nhỏ từ bài viết này và áp dụng. Nhớ rằng, “Đức Chúa Trời là Đấng làm cho anh em đều muốn và làm, theo ý tốt của Ngài” (Philippians 2:13). Chúa đang hành động trong bạn. Hành trình nên thánh hàng ngày là hành trình của sự hợp tác giữa bạn và Đức Chúa Trời, để cuối cùng, bạn được “giống như hình ảnh Con Ngài” (Romans 8:29).