Xuất Ê-díp-tô Ký 25 là một phân đoạn quan trọng mở đầu cho một chuỗi các chỉ dẫn chi tiết từ Đức Chúa Trời về việc thiết lập một nơi thánh để Ngài có thể hiện diện và cư ngụ giữa dân sự của Ngài. Sau khi giải cứu Israel ra từ Ê-díp-tô và lập giao ước với họ tại núi Sinai, Đức Chúa Trời không chỉ muốn hướng dẫn họ trên đường đi, mà Ngài mong muốn có một chỗ ở giữa vòng họ. Chương này không chỉ là bản vẽ kiến trúc thuần túy; đó là một khải tượng thần học sâu sắc về cách một Đức Chúa Trời thánh khiết và vĩ đại có thể hiện diện với một dân tộc tội lỗi và hữu hạn. Bài nghiên cứu này sẽ đi sâu vào những biểu tượng, chỉ dẫn và nguyên tắc trong Xuất Ê-díp-tô Ký 25 để khám phá những bài học quý giá về sự hiện diện của Chúa.
Trước khi vào chi tiết của chương 25, chúng ta phải nhớ bối cảnh. Israel đã được giải cứu (Xuất Ê-díp-tô 1-18), được ban cho Luật Pháp (Xuất Ê-díp-tô 19-24), và nay Đức Chúa Trời chuẩn bị cho họ một phương thức để Ngài tiếp tục đồng hành. Xuất Ê-díp-tô 24:16-18 cho biết Môi-se vào trong mây trên núi Sinai, “và người ở đó cùng Đức Giê-hô-va trong bốn mươi ngày và bốn mươi đêm.” Trong sự hiện diện đầy vinh quang đó, Đức Chúa Trời ban những chỉ dẫn về Đền Tạm. Chương 25 bắt đầu với lời kêu gọi dân sự dâng hiến: “Hãy truyền cho dân Israel đem dâng cho ta một lễ vật” (Xuất Ê-díp-tô 25:2). Điều này cho thấy sự hiện diện của Chúa không phải là một điều miễn phí hay tự động; nó đòi hỏi một sự đáp ứng từ phía con người – một sự dâng hiến tự nguyện, xuất phát từ tấm lòng.
Điều đầu tiên và quan trọng nhất được đề cập là Hòm Giao Ước (Xuất Ê-díp-tô 25:10-22). Hòm này không chỉ là một vật dụng; đó là biểu tượng vật lý của sự hiện diện và giao ước của Đức Chúa Trời. Từ “Hòm” trong tiếng Hê-bơ-rơ là aron, có nghĩa là một hộp, một kho chứa. Nhưng nó được gọi là “Hòm Giao Ước” (aron ha-eduth), nhấn mạnh vào chức năng của nó: chứa đựng bằng chứng của giao ước – sau này sẽ là hai bảng đá của Luật Pháp (Xuất Ê-díp-tô 25:16, 21).
Hòm được làm bằng gỗ si-tim (cây keo), một loại gỗ cứng, bền, có thể tượng trưng cho tính bền vững, nhân tính. Gỗ được phủ bằng vàng ròng cả trong và ngoài. Vàng tượng trưng cho sự thánh khiết, vinh quang, và giá trị của Đức Chúa Trời. Sự kết hợp này (gỗ và vàng) có thể ám chỉ về Đấng Christ – nhân tính (gỗ) và thần tính (vàng) hợp nhất một cách trọn vẹn. Hòm có nắp, và trên nắp là một vật cực kỳ quan trọng: Nắp Thi Ân (Xuất Ê-díp-tô 25:17-20).
Từ “Nắp Thi Ân” trong tiếng Hê-bơ-rơ là kapporet, xuất phát từ gốc kaphar có nghĩa là “bao phủ,” “che đậy,” “chuộc tội.” Đây không chỉ là một tấm che; đó là nơi thi ân, nơi tội lỗi được bao phủ. Theo nguyên tắc của Đền Tạm, huyết của sinh tế sẽ được rưới trên Nắp Thi Ân trong ngày lễ chuộc tội (Lê-vi Ký 16). Đây là nơi Đức Chúa Trời sẽ hiện diện để phán với Môi-se: “Ta sẽ gặp ngươi tại đó, và từ nắp thi ân, giữa hai con cherubim trên hòm giao ước, ta sẽ truyền cho ngươi các mạng lịnh về dân Israel” (Xuất Ê-díp-tô 25:22).
Sự hiện diện của Chúa tại Nắp Thi Ân là một sự hiện diện của ân điển và tha thứ. Hai con cherubim (thiên thần) trên nắp với cánh che phủ biểu thị sự thánh khiết và vinh quang của Đức Chúa Trời bao phủ trên luật pháp (trong hòm). Luật pháp phơi bày tội lỗi, nhưng tại Nắp Thi Ân, qua huyết, tội lỗi được bao phủ và Đức Chúa Trời có thể giao tiếp với con người. Đây là một hình ảnh tuyệt vời về cách sự hiện diện của Chúa chỉ có thể được tiếp cận qua sự chuộc tội.
Tiếp theo, Đức Chúa Trời chỉ dẫn về Bàn Thờ (Xuất Ê-díp-tô 25:23-30) và Bàn Đặt Bánh (Xuất Ê-díp-tô 25:31-40). Bàn Thờ, cũng làm bằng gỗ si-tim phủ vàng, là nơi để đặt bánh trần thiết. Bánh này, được gọi là “bánh trần thiết” (tiếng Hê-bơ-rơ: lehem ha-panim, nghĩa là “bánh đặt trước mặt”), luôn có mặt trước sự hiện diện của Chúa. Đây là biểu tượng của sự nuôi dưỡng từ Chúa và sự thờ phượng liên tục của dân sự. Bánh được đổi mới mỗi tuần (Lê-vi Ký 24:5-9), cho thấy sự hiện diện của Chúa đòi hỏi một sự cung ứng liên tục, tươi mới.
Bàn Đặt Bánh không chỉ là vật dụng; đó là một dấu chỉ về sự hiện diện của Chúa như là Đấng ban lương thực, Đấng bảo đảm và duy trì sự sống. Trong Tân Ước, Chúa Giê-xu là Bánh của Sự Sống (Giăng 6:35), và sự hiện diện của Ngài nuôi dưỡng tâm linh chúng ta.
Đèn Thắp (Xuất Ê-díp-tô 25:31-40) là một vật dụng phức tạp làm bằng vàng ròng, với bảy ngọn đèn. Ánh sáng là điều không thể thiếu trong sự hiện diện của Chúa. Đức Chúa Trời là ánh sáng (1 Giăng 1:5), và sự hiện diện của Ngài chiếu sáng, phơi bày, và hướng dẫn. Đèn phải luôn thắp sáng (Lê-vi Ký 24:2), cho thấy sự hiện diện của Chúa không bao giờ tắt, luôn sáng tỏ. Trong thực tiễn của Đền Tạm, ánh sáng từ đèn cho phép các thầy tế lễ thực hiện công việc trong nơi thánh, một hình ảnh về cách sự hiện diện của Chúa cho chúng ta ánh sáng để sống và phục vụ.
Từ các chỉ dẫn trong Xuất Ê-díp-tô 25, ta thấy một số nguyên tắc quan trọng về sự hiện diện của Chúa:
- Sự hiện diện của Chúa được thiết lập trên giao ước: Hòm Giao Ước là trung tâm. Sự hiện diện của Đức Chúa Trời với Israel không phải là một sự hiện diện mơ hồ; đó là một sự hiện diện trong khuôn khổ của giao ước mà Ngài đã lập với họ. Ngài là Đức Chúa Trời của Giao Ước.
- Sự hiện diện của Chúa được tiếp cận qua sự chuộc tội: Nắp Thi Ân là nơi thi ân. Con người không thể đến gần Đức Chúa Trời thánh khiết nếu không có sự bao phủ của huyết chuộc tội. Đây là nguyên tắc căn bản của cả Cựu Ước và Tân Ước.
- Sự hiện diện của Chúa đòi hỏi vật liệu tốt nhất và sự dâng hiến tự nguyện: Vàng ròng, gỗ si-tim, các vật quý giá – tất cả phải từ “lễ vật mà mỗi người đẹp lòng dâng cho ta” (Xuất Ê-díp-tô 25:2). Sự hiện diện của Chúa không thể được xây dựng bằng vật liệu tầm thường hay với một tấm lòng miễn cưỡng.
- Sự hiện diện của Chúa là nơi của ánh sáng và nuôi dưỡng: Đèn thắp và bàn đặt bánh cho thấy trong sự hiện diện của Chúa, chúng ta được soi sáng và được nuôi dưỡng.
Là Cơ Đốc nhân sống trong thời Tân Ước, chúng ta không xây Đền Tạm vật chất, nhưng những nguyên tắc về sự hiện diện của Chúa trong Xuất Ê-díp-tô 25 vẫn cực kỳ quan trọng.
1. Tìm Kiếm Sự Hiện Diện của Chúa trong “Nơi Thánh” của Tâm Linh: Đền Tạm là hình bóng về Đấng Christ và về Hội Thánh. Chúa Giê-xu là Đền Tạm thật (Giăng 1:14, 2:19-21), và Ngài cũng là Nắp Thi Ân của chúng ta qua sự chết chuộc tội của Ngài. Sự hiện diện của Chúa ngày nay được tìm thấy trong Đấng Christ. Chúng ta tiếp cận Đức Chúa Trời không qua một vật dụng nào, mà qua Chúa Giê-xu, Đấng đã trở thành Nắp Thi Ân cho chúng ta (Rô-ma 3:25). Mỗi Cơ Đốc nhân cần xây dựng một “nơi thánh” trong tâm linh – một đời sống thờ phượng, nơi Chúa ngự.
2. Dâng Hiến Tự Nguyện và Tốt Nhất: Đức Chúa Trời vẫn đòi hỏi một sự dâng hiến từ tấm lòng đẹp ý. Sự hiện diện của Chúa trong đời sống chúng ta phụ thuộc vào việc chúng ta dâng cho Ngài thời gian, tài năng, vật chất, và cả tấm lòng với tinh thần tự nguyện, không miễn cưỡng. “Hãy đem dâng cho ta một lễ vật” – đó là lời kêu gọi cho mỗi chúng ta ngày nay.
3. Sống Trong Ánh Sáng và Nuôi Dưỡng của Ngài: Đèn thắp và bánh trần thiết nhắc nhở chúng ta cần sống trong ánh sáng của Lời Chúa (sự soi dẫn của Thánh Linh) và được nuôi dưỡng hàng ngày bằng Lời Chúa và bằng Chúa Giê-xu, Bánh của Sự Sống. Sự hiện diện của Chúa đem lại sự hướng dẫn và sự no đủ tâm linh.
4. Giữ Giao Ước và Nhớ Đến Sự Chuộc Tội: Hòm Giao Ước chứa Luật Pháp, nhắc nhở Israel về giao ước. Chúng ta ngày nay có giao ước mới trong Chúa Giê-xu. Sự hiện diện của Chúa với chúng ta được bảo đảm qua giao ước đó. Chúng ta cần sống trong sự nhận biết về giao ước và luôn nhớ rằng chỉ qua huyết chuộc tội của Chúa Giê-xu (Nắp Thi Ân), chúng ta có thể được ở trong sự hiện diện thánh khiết của Đức Chúa Trời.
Xuất Ê-díp-tô Ký 25 cho chúng ta một bản vẽ chi tiết không chỉ về một công trình kiến trúc, mà về một phương thức thần học: Đức Chúa Trời muốn hiện diện với con người. Sự hiện diện đó không tự nhiên; nó được thiết lập trên giao ước, được tiếp cận qua sự chuộc tội, được xây dựng bằng sự dâng hiến tự nguyện, và được duy trì bằng ánh sáng và lương thực thánh. Ngày nay, chúng ta có Đấng Christ, Đền Tạm thật, và Thánh Linh ngự trong chúng ta. Những nguyên tắc từ Xuất Ê-díp-tô 25 vẫn hướng dẫn chúng ta trong việc tìm kiếm, trân trọng và sống trong sự hiện diện của Chúa mỗi ngày. Hãy để tâm linh chúng ta là một “nơi thánh” mà Ngài vui thích ngự, và hãy luôn nhớ rằng tại Nắp Thi Ân – qua Chúa Giê-xu – chúng ta có thể gặp Đức Chúa Trời và nghe được tiếng phán của Ngài.