Trong thần học về tương lai (eschatology), một trong những đề tài được thảo luận nhiều nhất là thời điểm của “Sự Cất Lên” (The Rapture) của Hội Thánh. Liệu sự kiện này sẽ xảy ra trước giai đoạn Đại Nạn (Great Tribulation) khủng khiếp, hay Hội Thánh sẽ phải trải qua một phần hoặc toàn bộ thời kỳ này? Bài viết này sẽ nghiên cứu chuyên sâu từ góc độ Kinh Thánh, với sự tham chiếu đến nguyên ngữ Hy Lạp và Hê-bơ-rơ, để tìm kiếm sự hiểu biết rõ ràng và có căn cứ.
“Sự Cất Lên” là thuật ngữ dùng để chỉ sự kiện Chúa Giê-xu Christ trở lại để đem những người tin Ngài (Hội Thánh) từ thế gian lên cùng Ngài. Khái niệm này chủ yếu được rút ra từ 1 Cô-rinh-tô 15:51-52 và Phi-líp 3:20-21. Có ba quan điểm chính:
- Trước Đại Nạn (Pre-Tribulation): Hội Thánh được cất lên trước khi kỳ Đại Nạn 7 năm bắt đầu.
- Trong Đại Nạn (Mid-Tribulation): Hội Thánh được cất lên ở điểm giữa (chẳng hạn sau 3.5 năm đầu).
- Sau Đại Nạn (Post-Tribulation): Hội Thánh trải qua toàn bộ Đại Nạn và được cất lên vào cuối thời kỳ này, khi Chúa trở lại trong sự hiện ra vinh hiển.
Chúng ta sẽ tập trung vào quan điểm “Trước Đại Nạn”, vì đây là quan điểm được nhiều học giả Tin Lành chấp nhận và có căn cứ Kinh Thánh rõ ràng.
1. Sự Phân Biệt Giữa “Sự Cất Lên” và “Sự Hiện Ra Vinh Hiển”
Kinh Thánh mô tả hai sự kiện trở lại của Chúa có tính chất khác biệt:
- Sự Cất Lên (Rapture): Là sự trở lại “cho” Hội Thánh (1 Cô-rinh-tô 15:51-52; Phi-líp 3:20-21). Chúa đến như Đấng Cứu Chuộc để đem Hội Thánh về.
- Sự Hiện Ra Vinh Hiển (Glorious Appearing): Là sự trở lại “với” Hội Thánh (Ma-thi-ơ 24:29-30; Khải Huyền 19:11-16). Chúa đến như Vua và Đấng Xét Xử để trị vì.
Trong tiếng Hy Lạp, từ “parousia” (παρουσία) thường được dùng cho sự hiện đến, nhưng các đoạn văn về sự cất lên nhấn mạnh tính chất đột ngột, bí mật (như “kẻ trộm” trong 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:2), trong khi sự hiện ra vinh hiển là công khai, vinh quang với toàn thế gian.
2. Lời Hứa Giữ cho Hội Thánh Khỏi “Kỳ Thử Thách”
Khải Huyền 3:10 là một câu Kinh Thánh then chốt: “Vì ngươi đã giữ lời nhịn nhục của ta, ta cũng sẽ giữ ngươi cho khỏi kỳ thử thách sẽ đến trên cả thế gian, đặng thử những người ở trên đất.” (Bản Truyền Thống 1925).
Ở đây, từ Hy Lạp cho “giữ cho khỏi” là “tereo ek” (τηρέω ἐκ). Cụm từ này mang nghĩa “giữ ra khỏi, bảo vệ khỏi sự tiếp xúc với”. Chúa không hứa giữ Hội Thánh trong kỳ thử thách, mà giữ khỏi (ra khỏi) kỳ thử thách. Điều này hàm ý một sự tách rời vật lý trước khi kỳ thử thách đến.
3. Hội Thánh Không Phải là Đối Tượng của Cơn Thịnh Nộ của Đức Chúa Trời
Đại Nạn là thời kỳ mà cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời được trút xuống trên thế gian không tin (Khải Huyền 6:16-17; 14:9-10). Kinh Thánh nhiều lần nhấn mạnh rằng Hội Thánh không bị định để chịu cơn thịnh nộ này.
Rô-ma 5:9: “Huống chi nay đã được cứu khỏi cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời bởi huyết Ngài.” Chúng ta đã được cứu khỏi (tiếng Hy Lạp: “ruomai apo” – ῥύομαι ἀπό) cơn thịnh nộ. 1 Tê-sa-lô-ni-ca 1:10 nói về việc trông đợi Chúa Giê-xu “để cứu chúng ta khỏi cơn thịnh nộ hầu đến”. Sự cứu khỏi này là một sự giải thoát toàn diện, không chỉ là bảo vệ trong khi cơn thịnh nộ xảy ra.
4. Mô Hình của Nô-ê và Lót
Chúa Giê-xu dùng hình ảnh của Nô-ê và Lót để nói về thời kỳ cuối cùng (Ma-thi-ơ 24:37-39; Lu-ca 17:28-30). Điểm quan trọng là: Nô-ê và gia quyến được đưa vào tàu (bảo vệ) TRƯỚC khi trận lụt (cơn thịnh nộ) đến; Lót được đem ra khỏi Sô-đôm TRƯỚC khi lửa và diêm sinh trút xuống. Đây là mô hình của sự giải thoát trước cơn thịnh nộ. Hội Thánh sẽ được “cất lên” ra khỏi thế gian trước khi cơn thịnh nộ của Đại Nạn trút xuống.
1. 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:13-18 – Sự Cất Lên Được Mô Tả
“Vả, chúng ta chẳng muốn anh em không biết về những kẻ ngủ, hầu cho anh em chớ buồn rầu như kẻ khác không có sự trông cậy... Vì nếu chúng ta tin rằng Đức Chúa Jêsus đã chết và sống lại, thì cũng vậy, Đức Chúa Trời sẽ đem những kẻ ngủ trong Đức Chúa Jêsus cùng với Ngài đến... kẻ sống còn lại sẽ cùng với những kẻ ấy được cất lên trong đám mây để gặp Chúa ở giữa không trung.” (1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:13-17).
Đoạn này mô tả một sự kiện đột ngột, chỉ liên quan đến Hội Thánh (những kẻ “ngủ trong Đức Chúa Jêsus” và “kẻ sống còn lại”). Không có chi tiết về xét đoán thế gian, chiến tranh, hay các dấu hiệu của Đại Nạn. Sự kiện này xảy ra “ở giữa không trung”, không phải trên đất. Đây phù hợp với khái niệm cất lên trước khi các sự kiện Đại Nạn bắt đầu trên đất.
2. 2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:1-8 – Thứ Tự Các Sự Kiện
Phao-lô viết: “Về sự Đức Chúa Jêsus Christ hiện đến và sự chúng ta nhóm lại với Ngài... Hãy nhớ rằng trước khi Chúa đến, phải có sự bội đạo, và người tội ác, con của sự hư mất hiện ra... kẻ đó sẽ hiện ra trong kỳ của nó.” (2 Tê-sa-lô-ni-ca 2:1, 3, 6).
Phao-lô nói rằng “sự nhóm lại với Ngài” (sự cất lên) và sự hiện đến của Chúa là điều chúng ta trông đợi. Nhưng ông cảnh báo rằng trước khi Chúa đến (trong sự hiện ra vinh hiển để xét đoán), thì “người tội ác” (Antichrist) phải hiện ra và hoành hành trong kỳ của nó (Đại Nạn). Logic ở đây là: Sự cất lên (sự nhóm lại) có thể xảy ra trước khi “người tội ác” được bày tỏ hoàn toàn và kỳ Đại Nạn bắt đầu. Hội Thánh sẽ được cất lên, sau đó “kẻ đó sẽ hiện ra trong kỳ của nó” trên một thế gian không có Hội Thánh.
Đa-ni-ên 9:24-27 nói về 70 tuần lễ (490 năm) được định cho dân Israel và thành Jerusalem. Tuần lễ thứ 70 (7 năm cuối) được nhiều học giả xem là thời kỳ Đại Nạn. Đặc biệt, có một sự gián đoạn (gap) giữa tuần lễ thứ 69 và tuần lễ thứ 70. Tuần lễ thứ 69 kết thúc với sự chết của Christ (Đa-ni-ên 9:26). Tuần lễ thứ 70 sẽ bắt đầu với sự kiện “kẻ hủy diệt” (Antichrist) lập giao ước (Đa-ni-ên 9:27).
Giữa hai tuần lễ này là khoảng thời gian của Hội Thánh. Sự cất lên của Hội Thánh sẽ kết thúc thời kỳ này và mở đầu cho tuần lễ thứ 70 (Đại Nạn). Điều này hỗ trợ cho quan điểm Hội Thánh được cất lên trước khi Đại Nạn bắt đầu.
Hiểu biết về sự cất lên trước đại nạn không chỉ là học thuyết, mà có những ứng dụng thiết thực cho đời sống tin kính:
1. Sự Trông Cậy và Khích Lệ: Lời hứa Chúa sẽ giữ chúng ta khỏi kỳ thử thách (Khải Huyền 3:10) cho chúng ta một niềm hy vọng lớn. Chúng ta không phải sống trong sự sợ hãi về những khổ nạn tương lai, mà trong sự trông đợi đầy vui mừng về sự giải thoát của Chúa.
2. Động Lực cho Sự Thánh Khiết: Sự cất lên là sự kiện chỉ dành cho những người “trong Đức Chúa Jêsus” (1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:14). Điều này nhắc nhở chúng ta về tính cách khẩn cấp của việc sống thánh khiết, gắn bó với Chúa, và sẵn sàng cho sự kiện đó bất cứ lúc nào.
3. Tinh Thần Truyền Giáo Khẩn Trương: Biết rằng thời gian trên đất này có thể kết thúc đột ngột với sự cất lên, và sau đó thế gian sẽ bước vào thời kỳ khốn khổ nhất, chúng ta có động lực lớn để chia sẻ Tin Lành cứu rỗi cho người khác ngay bây giờ. Mỗi người được cứu là một người có thể được cất lên và thoát khỏi cơn thịnh nộ hầu đến.
4. Sự Bình An trong Chúa: Dù thế gian có trở nên bất ổn, chiến tranh, khủng hoảng, chúng ta có thể bình an vì biết rằng Chúa đã hứa giải thoát chúng ta. Chúng ta không thuộc về thế gian này, và cuối cùng sẽ được đem về nhà với Chúa.
Từ những phân tích Kinh Thánh trên, với sự tham chiếu đến nguyên ngữ và mạch văn, quan điểm Sự Cất Lên Trước Đại Nạn có một căn cứ mạnh mẽ và phù hợp với tính cách yêu thương, bảo vệ của Đức Chúa Trời cho Hội Thánh của Ngài. Chúa Giê-xu Christ là Đấng Cứu Chuộc, đã cứu chúng ta khỏi cơn thịnh nộ của Đức Chúa Trời bằng huyết Ngài, và sẽ cứu chúng ta khỏi kỳ thử thách hầu đến bằng sự cất lên.
Điều này không làm chúng ta lơ là với thế gian, mà thúc giục chúng sống với sự trông cậy, thánh khiết, và tận hiến cho sự phục vụ Chúa. Hãy luôn “trông đợi Đức Chúa Jêsus Christ con Đức Chúa Trời từ trên trời, là Đấng sẽ cứu chúng ta khỏi cơn thịnh nộ hầu đến” (1 Tê-sa-lô-ni-ca 1:10).
Cuối cùng, mọi tranh luận thần học phải đưa chúng ta đến sự tôn cao Chúa Giê-xu Christ và sống vì Ngài. Ngài là trung điểm của sự cứu rỗi và của lịch sử tương lai. Hội Thánh sẽ được cất lên để được cùng Ngài đời đời, và đó là niềm hy vọ lớn nhất của chúng ta.