Trong thần học về thời kỳ cuối cùng, hai sự kiện quan trọng nhất là Sự Cất Lên (Rapture) và Sự Tái Lâm của Chúa Giê-xu (The Second Coming). Nhiều tín hữu thường hỗn lẫn hai khái niệm này, nhưng Kinh Thánh trình bày chúng như hai sự kiện riêng biệt, có mục đích và tính chất khác nhau. Bài nghiên cứu này sẽ phân tích chi tiết từ ngữ Kinh Thánh, bối cảnh và ứng dụng thực tiễn để giúp chúng ta hiểu rõ và sống với niềm hy vọng đúng đắn.
I. Định nghĩa và Khái Niệm Cơ Bản
Sự Cất Lên (Rapture) là sự kiện Chúa Giê-xu sẽ đến trong không trung để cất hội thánh (tất cả những người tin Chúa, cả sống và chết) lên với Ngài, đưa hội thánh ra khỏi thế gian trước khi thời kỳ đại nạn (Tribulation) bắt đầu. Sự kiện này được mô tả rõ nhất trong 1 Cô-rinh-tô 15:51-54 và 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:16-17.
Sự Tái Lâm (The Second Coming) là sự kiện Chúa Giê-xu sẽ trở lại trực tiếp trên đất, với tất cả các thánh đồ, để thiết lập Vương Quốc nghìn năm của Ngài, xét đoán những kẻ sống và kẻ chết, và hoàn tất mọi sự. Sự kiện này được mô tả rõ ràng trong nhiều phân đoạn như Ma-thi-ơ 24:29-31, Khải Huyền 19:11-16, và Za-cha-ri 14:4-5.
Sự khác biệt căn bản: Rapture là sự kiện cho Hội Thánh, diễn ra trong không trung, với mục đích cứu vớt. Tái Lâm là sự kiện cho toàn thế gian, diễn ra trên đất, với mục đích xét đoán và trị vì.
II. Sự Cất Lên (Rapture) - Harpazo trong Không Trung
Khái niệm "Rapture" xuất phát từ tiếng La-tinh "raptus", có nghĩa là "cất lên, đoạt lấy". Trong nguyên ngữ Hy Lạp của Kinh Thánh, từ được sử dụng là "harpazo" (ἁρπάζω), có nghĩa là "chụp lấy, kéo đi, đoạt lấy một cách nhanh chóng và với quyền lực".
1. Kinh Thánh nền tảng:
- 1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:16-17 (Bản Truyền Thống 1925): "Vì chính mình Chúa sẽ từ trời giáng xuống, tiếng kêu của thiên sứ, tiếng của kèn Đức Chúa Trời, và những kẻ chết trong Christ sẽ sống lại trước hết; kế đến, chúng ta là kẻ sống, kẻ còn lại, sẽ cùng nhau được cất lên trong những đám mây, để gặp Chúa ở trên không trung; và như vậy chúng ta sẽ ở cùng Chúa luôn."
Phân đoạn này mô tả một sự kiện bí mật và nhanh chóng. Chúa "giáng xuống" (katabaino) đến "trên không trung" (epi ton aera), không phải trên đất. Các tín hữu "được cất lên" (harpazo) để "gặp Chúa ở trên không trung". Đây là một cuộc gặp gỡ riêng tư, không phải một sự xuất hiện công khai cho toàn thế gian.
Từ "bí mật" (mysterion) và "trong giây phút, trong nháy mắt" (en atomo, en ripe ophthalmou) nhấn mạnh tính chất đột ngột và không thể đoán trước của sự kiện này.
2. Tính chất và Mục đích của Rapture:
- Mục đích Cứu Vớt: Rapture là sự kiện Chúa Giê-xu đến để cứu vớt Hội Thánh của Ngài ra khỏi sự hình phạt của thế gian. Nó ứng nghiệm lời hứa của Chúa trong Lu-ca 21:36: "Vậy, hãy tỉnh thức, cầu nguyện luôn, hầu cho các ngươi được tránh khỏi các tai nạn sẽ đến, và đứng trước mặt Con người." Từ "tránh khỏi" (ekpheugo) có nghĩa là "trốn thoát ra khỏi".
- Đối tượng: Hội Thánh (Tín hữu): Rapture chỉ liên quan đến những người "trong Christ" (1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:16), những người đã tin nhận Chúa Giê-xu. Thế gian không nhìn thấy Chúa trong sự kiện này; chỉ có các tín hữu được cất lên.
- Thời điểm (theo quan điểm Tiền-Đại Nạn): Phần lớn các nhà nghiên cứu Kinh Thánh Tin Lành (theo thần học Dispensationalism) tin rằng Rapture sẽ xảy ra trước thời kỳ Đại Nạn 7 năm (Tribulation), như một sự ứng nghiệm của 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:9: "Vì Đức Chúa Trời không định cho chúng ta bị hình phạt, nhưng cho được sự cứu rỗi nhờ Đức Chúa Giê-xu Christ chúng ta."
III. Sự Tái Lâm (The Second Coming) - Parousia trên Đất
Từ "Tái Lâm" trong Kinh Thánh Hy Lạp thường được dùng là "parousia" (παρουσία), có nghĩa là "sự hiện diện, sự đến". Nó không chỉ là một khoảnh khắc, mà là một sự hiện diện đầy uy quyền và công khai.
1. Kinh Thánh nền tảng:
- Ma-thi-ơ 24:29-30: "Sau cơn tai nạn của những ngày đó... các dấu trên trời sẽ bị động... bấy giờ điềm Con người sẽ hiện ra trên trời, hết thảy các dân trên đất sẽ thương khóc, và thấy Con người lấy đại quyền đại vinh mà ngự trên mây từ trời xuống."
Sự kiện này xảy ra "sau cơn tai nạn" (tức sau Tribulation). Chúa xuống (erchomai) "trên mây từ trời xuống" một cách công khai, khiến "hết thảy các dân trên đất sẽ thương khóc". Đây là một sự xuất hiện không thể che giấu.
Đây là bức tranh rõ ràng về sự Tái Lâm của Chúa Giê-xu như một Chiến Sĩ và Vua, đến để xét đoán và chiến đấu với các thế lực của Satan trên đất.
Sự kiện này xảy ra tại một địa điểm cụ thể trên đất (núi Ô-li-ve), và Chúa đến "cùng các thánh của Ngài" – đó là các tín hữu đã được cất lên trong Rapture, nay trở lại với Ngài.
2. Tính chất và Mục đích của Tái Lâm:
- Mục đích Xét đoán và Trị vì: Tái Lâm là sự kiện Chúa Giê-xu đến để thi hành sự xét đoán cuối cùng trên những kẻ không tin, tiêu diệt các thế lực của Anti-Christ, và thiết lập Vương Quốc nghìn năm trên đất (Khải Huyền 20:4-6).
- Đối tượng: Toàn thế gian: Mọi người, mọi dân tộc sẽ nhìn thấy sự Tái Lâm này (Ma-thi-ơ 24:30). Đó là một sự kiện công khai, vĩ đại, không thể che giấu.
- Thời điểm: Sau Đại Nạn (Post-Tribulation): Kinh Thánh chỉ rõ Tái Lâm xảy ra sau thời kỳ Đại Nạn (Ma-thi-ơ 24:29). Đây là sự kết thúc của các sự kiện trong thời kỳ cuối cùng và bắt đầu Vương Quốc nghìn năm.
IV. So Sánh và Phân Biệt Chi Tiết
Để hiểu rõ hơn, ta có thể so sánh qua bảng sau:
- Địa điểm: Rapture - Trong không trung (1 Tê-sa-lô-ni-ca 4:17). Tái Lâm - Trên đất (núi Ô-li-ve) (Za-cha-ri 14:4).
- Đối tượng chính: Rapture - Hội Thánh (tín hữu). Tái Lâm - Toàn thế gian (mọi người).
- Mục đích: Rapture - Cứu vớt, đem Hội Thánh ra khỏi thế gian. Tái Lâm - Xét đoán, trị vì, tái lập trật tự.
- Tính chất: Rapture - Bí mật, đột ngột, chỉ cho tín hữu. Tái Lâm - Công khai, vĩ đại, cho mọi người.
- Thời điểm (theo quan điểm chủ đạo): Rapture - Trước Đại Nạn (Pre-Tribulation). Tái Lâm - Sau Đại Nạn (Post-Tribulation).
- Liên quan đến Đại Nạn: Rapture - Hội Thánh được cứu khỏi Đại Nạn. Tái Lâm - Chúa đến để kết thúc Đại Nạn và xét đoán.
V. Ứng dụng Thực Tiễn cho Đời sống Cơ Đốc
Hiểu biết về hai sự kiện này không chỉ là thần học, mà còn định hình cách sống và hy vọng của chúng ta.
1. Sống với Sự Tỉnh thức và Hy vọng về Rapture:
- Lời Chúa dạy: "Hãy tỉnh thức" (Lu-ca 21:36). Hiểu rằng Rapture có thể xảy ra bất cứ lúc nào, không có dấu hiệu báo trước, giúp chúng ta sống một đời sống luôn sẵn sàng, thánh khiết và không dính líu với thế gian.
- Đây là niềm hy vọng giải thoát: "Hãy trông đợi sự cứu rỗi hạnh phước của chúng ta, là sự hiện ra của vinh hiển Đức Chúa Trời lớn và Chúa Cứu Thế chúng ta, là Đức Chúa Giê-xu Christ" (Tít 2:13). Niềm hy vọng này giúp chúng ta vượt qua những khổ đau hiện tại.
2. Chuẩn bị cho Sự Tái Lâm với Thái độ Xét đoán:
- Sự Tái Lâm nhắc nhở chúng ta về sự xét đoán cuối cùng. Đời sống chúng ta phải sống không chỉ cho hiện tại, mà cho sự đứng trước mặt Chúa trong ngày đó. "Vậy, hỡi anh em, vì anh em trông đợi các sự đó, thì hãy làm cho mình được trọn vẹn không chỗ trách được, và được bình an ở trước mặt Chúa" (2 Phi-e-rơ 3:14).
- Đây là động lực cho sự truyền giảng: Biết rằng sau Rapture, thế gian sẽ vào thời kỳ đại nạn và sau đó Chúa sẽ trở lại xét đoán, chúng ta có động lực mạnh mẽ để chia sẻ Tin Mừng cứu rỗi cho người khác ngay hôm nay.
3. Sự cân bằng trong Đời sống Tin Kính:
- Hiểu về Rapture giúp chúng ta có niềm hy vọng cá nhân và sự giải thoát. Hiểu về Tái Lâm giúp chúng có tầm nhìn về sự công bình của Chúa và Vương Quốc vĩnh cửu. Cả hai cùng cân bằng đời sống tin kính: không chỉ mong được cứu khỏi khổ đau, mà còn mong Chúa trị vì và công bình được thể hiện trên đất.
- Thực tiễn: Sống mỗi ngày với hai tâm thế: (1) Sẵn sàng lên đường (như người được cất lên), không tích trữ, không bám víu thế gian. (2) Sẵn sàng xây dựng (như người chuẩn bị cho Vương Quốc), sống công bình, rao truyền Tin Mừng, và làm việc như cho Chúa.
VI. Kết luận
Sự Cất Lên (Rapture) và Sự Tái Lâm của Chúa Giê-xu là hai sự kiện riêng biệt, được Kinh Thánh mô tả với những đặc điểm, mục đích và thời điểm khác nhau. Rapture là sự kiện bí mật, cứu vớt Hội Thánh. Tái Lâm là sự kiện công khai, xét đoán thế gian và trị vì. Hiểu rõ sự phân biệt này giúp chúng ta có một cái nhìn đúng đắn về kế hoạch của Đức Chúa Trời trong thời kỳ cuối cùng, sống với niềm hy vọng sáng suốt và tích cực.
Cuối cùng, trọng tâm của cả hai sự kiện là Chúa Giê-xu Christ. Ngài là Đấng sẽ đến để cứu vớt chúng ta và Ngài là Đấng sẽ đến để trị vì chúng ta. Niềm hy vọng của chúng ta không đặt trên các sự kiện, mà đặt trên Con Người của Ngài. "Phước cho những kẻ được Chúa gọi đến dự tiệc cưới của Chiên Con!" (Khải Huyền 19:9). Hãy sống mỗi ngày trong sự tỉnh thức, thánh khiết và trông đợi Ngài, bất kể sự kiện nào đến trước.
"Vậy, hỡi anh em, anh em chẳng còn ở trong sự tối tăm, để cho ngày đó thình lình đến với anh em như kẻ trộm. Anh em thảy đều là con của sự sáng, con của ban ngày. Chúng ta không thuộc về ban đêm, cũng không thuộc về sự tối tăm. Vậy chúng ta chớ ngủ như kẻ khác, nhưng phải tỉnh thức và tiết độ." (1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:4-6)