Niềm tin về sự tái lâm của Chúa Giê-xu Christ là một trong những nền tảng căn bản và là điểm nhấn của hy vọng trong đức tin Cơ Đốc. Câu hỏi “Khi nào?” luôn thách thức và kích thích tâm trí của mọi thế hệ tín hữu. Bài nghiên cứu này sẽ khám phá chuyên sâu về chủ đề này từ góc nhìn của Kinh Thánh, với sự tham chiếu rõ ràng, giải nghĩa từ nguyên ngữ, và ứng dụng thực tiễn cho đời sống tin kính.
Trước khi đi vào chi tiết về thời điểm, chúng ta phải xác lập tính chắc chắn của sự kiện này. Kinh Thánh không trình bày sự tái lâm như một khả năng, mà như một lời hứa tuyệt đối. Chúa Giê-xu phán: “Ta sẽ trở lại” (John 14:3). Các sứ đồ tiếp tục làm chứng về điều này. Sứ đồ Peter viết: “Chúa không chậm trễ về lời hứa của Ngài như một người kia tưởng; nhưng Ngài nhân nhượng anh em, không muốn cho một người nào chết mất, song muốn cho mọi người đều được ăn năn” (2 Peter 3:9). Từ “chậm trễ” (βραδύνει - bradunei) trong tiếng Hy Lạp mang nghĩa “làm cho trì hoãn”, hàm ý rằng sự chờ đợi từ góc nhìn của con người không phải là sự thất bại của lời hứa, mà là sự nhân từ của Đức Chúa Trời để cứu vớt nhiều người.
Niềm hy vọng này không chỉ là về một sự kiện tương lai; nó định hình cách sống hiện tại của tín hữu. Sứ đồ Paul gọi đó là “hy vọng phước hạnh” (Titus 2:13) – εὐσεβείας ἐλπίδα (eusebeias elpida) – một hy vọng liên quan đến đời sống tin kính.
Kinh Thánh cho chúng ta một nguyên tắc rõ ràng và không thể phá vỡ: Chúng ta không thể biết ngày giờ cụ thể. Đây là lời phán trực tiếp của Chúa Giê-xu: “Về ngày và giờ đó, chẳng có ai biết cả, thiên sứ trên trời, hay Con cũng không, chỉ một Đức Chúa Trời là Cha biết mà thôi” (Matthew 24:36). Điều này dập tắt mọi sự tính toán, dự đoán cụ thể của con người. Từ “biết” (οἶδεν - oiden) ở đây mang nghĩa hiểu biết chắc chắn, có nghĩa là không có sự hiểu biết nào trong phạm vi con người hay thiên sứ về thời điểm đó.
Chúa cũng dùng hình ảnh “như kẻ trộm” để minh họa: “Vậy thì hãy tỉnh thức, vì không biết ngày nào Chúa mình sẽ đến... Nếu kẻ trộm biết giờ nào chủ nhà thức, thì nó sẽ thức, đặng không cho người ta đào ngạch nhà mình. Ấy vậy, các ngươi cũng phải sẵn sàng, vì Con người sẽ đến trong giờ các ngươi không ngờ” (Matthew 24:42-44). Hình ảnh này nhấn mạnh vào tính chất bất ngờ và đòi hỏi sự tỉnh thức liên tục, không phải tính toán.
Kinh Thánh không cho chúng ta một lịch trình, nhưng cho những “dấu hiệu” (σημεῖα - semeia) về thời kỳ chung, để chúng ta nhận biết “thời đại” và sống cách phù hợp. Chúa Giê-xu liệt kê nhiều dấu hiệu trong Matthew 24, Mark 13, và Luke 21:
- Sự xuất hiện của nhiều Christ giả và tiên tri giả (Matthew 24:5).
- Chiến tranh và tiếng đồn về chiến tranh (Matthew 24:6).
- Các nạn đói kém, dịch lệ (Matthew 24:7).
- Sự bội đạo và lòng yêu mến lạnh đi (Matthew 24:10-12).
- Tin lành được truyền ra khắp thế gian (Matthew 24:14).
Đặc biệt, một dấu hiệu quan trọng được đề cập là “sự hủy phá thành Jerusalem” (Luke 21:20-24) đã ứng nghiệm vào năm 70 AD, cho thấy các dấu hiệu có thể ứng nghiệm trong lịch sử, báo hiệu một thời kỳ chung, không phải một ngày cụ thể.
Sứ đồ Paul trong 2 Timothy 3:1-5 cũng mô tả đặc điểm của “thời kỳ sau rốt” (ἐσχάτων χρόνων - eschaton chronon) với sự gia tăng của tội lỗi và suy đồi đạo đức. Mục đích của những dấu hiệu này không là để ta tính toán ngày giờ, mà để “hãy tỉnh thức” (γρηγορεῖτε - gregoreite) và “hãy sẵn sàng” (ἔτοιμος - hetoimos).
Kinh Thánh cho chúng ta một số chi tiết về cách thức và những gì sẽ xảy ra khi Chúa tái lâm:
1. Sự Tái Lâm Cá Nhân, Thể Xác và Vinh Hiển: Chúa sẽ trở lại cách cá nhân và hữu hình. Acts 1:11 chép: “Người ấy nói rằng: Hỡi người Galilee, sao các ngươi ngó lên trời? Jesus nầy đã được cất lên trời khỏi giữa các ngươi, sẽ trở lại như cách các ngươi đã thấy Ngài lên trời”. Sự trở lại “như cách” đã thấy, chỉ ra một sự hiện ra thể xác và vinh hiển.
2. Sự Phán Xét và Phân Rẽ: Chúa Giê-xu sẽ là Đấng phán xét. “Vì Ngài đã định một ngày, trong ngày đó Ngài sẽ lấy sự công bình đoán xét thế gian” (Acts 17:31). Sự tái lâm sẽ dẫn đến sự phân rẽ cuối cùng: “Khi ấy, hai người sẽ ở một giường, một người được đem đi, một người bị bỏ lại; hai người đờn bà sẽ nghiền ở một cối, một người được đem đi, một người bị bỏ lại” (Luke 17:34-35).
3. Sự Cứu Rỗi Cuối Cùng cho Tín Hữu: Đây là sự hoàn tất của sự cứu rỗi. “Ấy vậy, hễ ai nấy sẽ được thấy Ngài, đến những kẻ đã trông mong Ngài” (Hebrews 9:28). Từ “trông mong” (ἀπεκδέχομαι - apekdechomai) mang nghĩa chờ đợi với sự mong mỏi và tin cậy.
Trong tiếng Hy Lạp, từ thường được dùng cho sự “tái lâm” là παρουσία (parousia), nghĩa là “sự hiện diện”, “sự đến”. Từ này không chỉ nói về sự khởi đầu của một sự kiện, mà về sự hiện diện tiếp theo của Chúa (Matthew 24:3, 1 Corinthians 15:23).
Một từ khác là ἀποκάλυψις (apokalypsis) – “sự bày tỏ”, “sự hiện ra” (2 Thessalonians 1:7), và ἐπιφάνεια (epiphaneia) – “sự xuất hiện”, “sự biểu lộ” (2 Timothy 1:10). Các từ này nhấn mạnh vào sự hiện ra vinh hiển và công khai của Chúa, đối lập với sự đến thầm lặng trong lần đầu.
“Ngày của Chúa” (ἡμέρα τοῦ Κυρίου - hemera tou Kyriou) là một khái niệm quan trọng (1 Thessalonians 5:2, 2 Peter 3:10). Trong tiếng Hê-bơ-rơ, “Ngày của Đức Giê-hô-va” (יוֹם יְהוָה - Yom Yahweh) từ các tiên tri (như Zephaniah 1:14) ám chỉ thời kỳ phán xét và canh tân. Kinh Thánh Tân Ước tiếp nối khái niệm này, chỉ về thời kỳ cuối cùng bao gồm sự tái lâm.
Biết rằng không thể biết ngày giờ, nhưng có những dấu hiệu về thời đại, đời sống tín hữu phải được định hình như sau:
1. Luôn Tỉnh thức và Sẵn Sàng: Đây là mệnh lệnh trực tiếp. “Vậy thì hãy tỉnh thức, vì không biết ngày nào Chúa mình sẽ đến” (Matthew 24:42). Tỉnh thức (γρηγορεῖτε) không là sự hoảng hốt, mà là trạng thái tâm linh tỉnh táo, nhận biết, và tập trung vào Chúa. Sẵn sàng (ἔτοιμος) là trạng thái được chuẩn bị, không có điều gì cản trở.
2. Sống Thánh Khiết và Tin Kính: Sự chờ đợi Chúa tái lâm thúc đẩy đời sống thánh khiết. “Hãy trở nên thánh khiết trong cả cách ăn nết ở, như Đấng gọi anh em là thánh” (1 Peter 1:15). John cũng khuyên: “Ai nói mình ở trong Ngài, thì cũng phải làm theo như Ngài đã làm” (1 John 2:6).
3. Gắn Bó với Công Việc Chúa và Truyền Giáo: Dấu hiệu “tin lành được truyền ra khắp thế gian” (Matthew 24:14) không chỉ là một điều kiện, mà là một sự kêu gọi chúng ta tham gia. Mỗi tín hữu có phần trong việc rao truyền Phúc Âm.
4. Giữ Vững Niềm Hy Vọng và Khích Lệ nhau: “Hãy khích lệ nhau... càng nhiều hơn, khi anh em thấy ngày ấy hầu gần” (Hebrews 10:25). Niềm hy vọng về sự tái lâm là nguồn động lực để chúng ta kiên trì trong đức tin, yêu thương, và làm việc lành.
5. Không Sa vào Sự Tính Toán hay Hoảng Sợ: Lịch sử đã có nhiều lời tiên đoán sai lầm về ngày tái lâm, gây ra hoảng sợ và chia rẽ. Chúng ta phải tránh xa sự tính toán cụ thể, mà tập trung vào nguyên tắc “không biết ngày giờ” và sống mỗi ngày như ngày Chúa có thể đến.
Sự tái lâm của Chúa Giê-xu Christ là lời hứa chắc chắn, là niềm hy vọng tối hậu của Hội Thánh. Kinh Thánh dạy rõ ràng: chúng ta không thể và không được tính toán ngày giờ cụ thể. Thay vào đó, Chúa ban cho những dấu hiệu về thời đại để chúng ta tỉnh thức và sống cách phù hợp. Mục đích của sự chờ đợi không là thỏa mãn sự tò mò, mà là thánh hóa đời sống, gắn bó với công việc Chúa, và giữ vững đức tin.
Cuối cùng, như sứ đồ John viết: “Hỡi các con trẻ, hãy giữ mình cho khỏi các thần tượng!” (1 John 5:21). Thần tượng lớn nhất có thể là sự tìm kiếm biết ngày giờ thay vì tìm kiếm Chúa. Chúng ta hãy sống mỗi ngày với lòng tin cậy, sẵn sàng, và mong đợi, luôn nhớ rằng: “Chúa ở gần” (Philippians 4:5). Sự tái lâm của Chúa không chỉ là một điểm trên lịch sử, mà là ánh sáng định hướng cho mọi bước đi của chúng ta trong hiện tại.
“Vậy, hỡi anh em, chớ buồn ngủ, nhưng hãy tỉnh thức và dè giữ.” (1 Thessalonians 5:6)