Trong thần học Cơ Đốc, đặc biệt là trong các nghiên cứu về thời kỳ cuối cùng, một trong những đề tài được tranh luận nhiều nhất là thời điểm tái lâm của Chúa Giê-xu Christ liên quan đến giai đoạn được gọi là "Đại Nạn" (Great Tribulation). Câu hỏi "Chúa Giê-xu tái lâm sau Đại Nạn?" không chỉ là một vấn đề về trình tự thời gian, mà còn liên quan mật thiết đến niềm hi vọng, sự chuẩn bị và cách sống của Hội Thánh ngày nay. Bài viết này sẽ nghiên cứu chuyên sâu từ góc nhìn Kinh Thánh, với các phân đoạn giải kinh và giải nghĩa từ nguyên ngữ, để tìm kiếm sự hiểu biết rõ ràng và ứng dụng thiết thực.
Trước khi đi vào thảo luận về thời điểm, chúng ta cần định nghĩa hai thuật ngữ căn bản từ Kinh Thánh.
1. Đại Nạn (Great Tribulation): Thuật ngữ này xuất phát trực tiếp từ Matthew 24:21 (Kinh Thánh Tin Lành Việt Ngữ 1925): "Vì trong khoảng đó, sẽ có hoạn nạn lớn, đến nỗi từ khi mới có trời đất cho đến bây giờ chưa có như vậy, và cũng không sẽ có như vậy." Từ "hoạn nạn" trong nguyên ngữ Hy Lạp là "thlipsis" (θλίψις), mang nghĩa áp lực, đè nén, khốn khổ, gian truân. Đây là một giai đoạn đặc biệt khốc liệt của sự đau khổ và thanh trừng trên đất, được nhiều học giả liên kết với nửa sau của một giai đoạn 7 năm được đề cập trong Daniel 9:27 và các sách tiên tri.
2. Tái Lâm của Chúa Giê-xu: Sự kiện Chúa Giê-xu trở lại trong thân thể vật lý, với quyền năng và vinh quang, để hoàn tất công cuộc cứu chuộc và thiết lập vương quốc nghìn năm. Từ "tái lâm" trong Kinh Thánh Việt Ngữ thường được dịch từ cụm "parousia" (παρουσία) trong Hy Lạp (Matthew 24:3), mang nghĩa "sự hiện diện", hoặc từ "apokalypsis" (ἀποκάλυψις) (2 Thessalonians 1:7), mang nghĩa "sự bày tỏ, hiện ra". Sự tái lâm này khác biệt với sự "đến" (erchomai) của Chúa trong Thánh Linh hay sự chết của cá nhân.
Có ba quan điểm chính trong thần học Tin Lành về thời điểm tái lâm: (1) Tái lâm trước Đại Nạn (Pre-Tribulation), (2) Tái lâm giữa Đại Nạn (Mid-Tribulation), và (3) Tái lâm sau Đại Nạn (Post-Tribulation). Chúng ta sẽ tập trung phân tích quan điểm "sau Đại Nạn" dựa trên các phân đoạn Kinh Thánh.
A. Những phân đoạn chỉ ra sự hiện diện của Hội Thánh trong hoạn nạn:
- Matthew 24:29-31: "Sự hoạn nạn của những ngày đó vừa mới qua, thì mặt trời liền tối tăm, mặt trăng không sáng... Khi ấy, điềm Con người sẽ hiện ra trên trời... Ngài sẽ sai các thiên sứ... thâu hiệp những kẻ được chọn." Trình tự ở đây rất rõ: Hoạn nạn xảy ra "vừa mới qua" (μετὰ τὴν θλίψιν - meta ten thlipsin), thì các điềm trên trời xuất hiện và Chúa tái lâm. Điều này gợi ý sự tái lâm diễn ra sau khi hoạn nạn đã kết thúc.
- Mark 13:24-27: Có trình tự tương tự: "Nhưng trong những ngày đó, sau cơn hoạn nạn ấy..." (μετὰ τὴν θλίψιν).
- 2 Thessalonians 1:6-10: Phân đoạn này nói về sự báo trả của Chúa khi Ngài hiện ra từ trời. Sự giải cứu cho các tín hữu và sự đoán phạt cho những kẻ không tin được trình bày trong cùng một sự kiện "hiện ra" (apokalypsis), không có đề cập đến một sự giải cứu trước đó để thoát khỏi hoạn nạn.
B. Sự kiện "Ngày của Chúa" và "Tiếng kèn thứ bảy":
- Revelation 11:15-18: Tiếng kèn thứ bảy báo hiệu sự hoàn tất: "Quyền trị vì của thế gian đã thuộc về Chúa chúng ta và Đấng Christ của Ngài..." và "Đã đến kỳ phán xét kẻ chết." Điều này được nhiều người hiểu là sự tái lâm và thiết lập vương quốc. Trước đó, Revelation 6-11 đã mô tả nhiều sự kiện của hoạn nạn.
- Revelation 19:11-21: Đây là mô tả trực tiếp và rõ ràng nhất về sự tái lâm của Chúa Giê-xu: "Đoạn, tôi thấy trời mở ra..." Chúa xuất hiện trên ngựa trắng để chiến đấu với các thế lực của Antichrist. Sự kiện này xảy ra sau các mô tả về sự phán xét Babylon và các sự kiện trong Revelation 13-18 (thời kỳ hoạn nạn).
C. Lời tiên tri của Daniel về tuần lễ thứ 70:
Daniel 9:27 nói về một "tuần lễ" (7 năm) cuối cùng, trong đó nửa sau sẽ có sự hủy phá và hoạn nạn. Nhiều học giả liên kết sự kết thúc của tuần lễ này với sự tái lâm của Chúa và sự hủy phá Antichrist, gợi ý sự tái lâm xảy ra vào cuối tuần lễ, sau giai đoạn hoạn nạn khốc liệt.
1. "Meta ten thlipsin" (μετὰ τὴν θλίψιν): Cụm từ Hy Lạp này trong Matthew 24:29 và Mark 13:24 được dịch là "sau cơn hoạn nạn ấy". "Meta" có nghĩa rõ ràng là "sau, tiếp theo". Đây là một chỉ dẫn thời gian mạnh mẽ cho quan điểm Post-Tribulation.
2. "Ek" và "Apo" trong các phân đoạn về sự giải cứu: Một số phân đoạn như Revelation 3:10 nói: "Ta sẽ giữ ngươi khỏi (εκ - ek) kỳ thử thách." Từ "ek" có thể mang nghĩa "ra khỏi" hoặc "giữ gìn trong". Tranh luận nảy sinh về việc đây là sự giải cứu vật lý ra khỏi hoạn nạn (Pre-Trib) hay sự bảo vệ trong hoạn nạn (Post-Trib).
3. Sự "đến" (parousia) và sự "hiện ra" (apokalypsis): Có ý kiến cho rằng parousia có thể bao gồm một giai đoạn kéo dài, bắt đầu với sự "cất đi" (harpazo) của Hội Thánh và kết thúc với sự hiện ra công khai. Nhưng Kinh Thánh thường dùng các từ này để chỉ cùng một sự kiện cuối cùng.
Dù quan điểm về thời điểm có thể khác biệt, Kinh Thánh đưa ra những nguyên tắc rõ ràng cho thái độ và cách sống của tín hữu trong sự trông đợi Chúa tái lâm.
1. Sự Trông Đợi và Hi Vọng Không Lay Chuyển:
- Chúa Giê-xu chắc chắn sẽ trở lại. Đây là niềm hi vọng căn bản (John 14:3; Acts 1:11). Thời điểm cụ thể không làm giảm đi sự chắc chắn này. Chúng ta sống với lòng hi vọng "phước hạnh" về sự hiện ra của Ngài (Titus 2:13).
2. Sự Chuẩn Bị và Tỉnh thức:
- Matthew 24:42-44: "Vậy hãy tỉnh thức, vì không biết ngày nào Chúa mình sẽ đến." Lời kêu gọi này không phụ thuộc vào việc ta nghĩ hoạn nạn sẽ đến trước hay sau. Tỉnh thức là sống trong sự vâng lời, thánh khiết và sẵn sàng mọi thời điểm.
- Nếu quan điểm Post-Tribulation là đúng, nó nhấn mạnh sự cần thiết của đức tin kiên cố và sự bền đỗ (Matthew 24:13: "Nhưng kẻ nào bền đỗ đến cuối cùng, thì sẽ được cứu."). Đây không là sự cứu rỗi lần đầu, mà là sự bảo vệ và chiến thắng trong cơn thử thách cuối cùng.
3. Sống Đẹp Lòng Chúa và Làm Việc Chúa:
- 2 Peter 3:11-14: "Vậy anh em... phải ăn ở trong sự thánh khiết và tin kính... và trông đợi ngày của Chúa." Sự trông đợi tái lâm phải thúc đẩy chúng ta sống thánh khiết và tích cực trong chức vụ.
- Không được lười biếng hay chỉ tập trung vào việc tính toán thời điểm, mà phải "cứ làm việc Chúa" (John 9:4) cho đến khi Ngài đến.
4. Tập Trung vào Chúa Giê-xu, Trung Điểm của Sự Cứu Rỗi:
- Dù tranh luận về thời điểm, trung tâm của niềm hi vọng chúng ta là Chúa Giê-xu Christ và sự cứu chuộc hoàn tất của Ngài. Sự tái lâm là sự hoàn tất của công trình cứu rỗi, đem chúng ta vào sự hiện diện đời đời với Ngài. Điều này phải là nguồn động lực chính cho đời sống và chức vụ.
Qua nghiên cứu các phân đoạn Kinh Thánh chính, có những bằng chứng mạnh mẽ cho quan điểm Chúa Giê-xu tái lâm sau giai đoạn Đại Nạn, đặc biệt từ trình tự được nêu trong Matthew 24 và Mark 13, cùng với trình tự các sự kiện trong sách Revelation. Tuy nhiên, thần học Tin Lành luôn tôn trọng sự khác biệt trong cách hiểu về các biểu tượng và thời kỳ.
Điều quan trọng nhất không phải là chúng ta thuộc về "phe" nào trong tranh luận về thời điểm, mà là chúng ta có đang sống với lòng trông đợi chân thật và sự chuẩn bị thiết thực cho sự hiện ra của Vua chúng ta hay không. Lời Chúa phán: "Kìa, Ta đến mau chóng!" (Revelation 22:7). Sự "mau chóng" này không chỉ về thời gian, mà về thái độ của chúng ta: sự trông đợi phải khẩn trương và sống động.
Hội Thánh ngày nay, dù trong bất kỳ quan điểm nào, cần tập trung vào việc rao truyền Tin Lành, sống thánh khiết, yêu thương nhau, và giữ vững đức tin cho đến cuối cùng. Chúa Giê-xu Christ, Đấng đã chết và sống lại, là Đấng sẽ trở lại để đưa chúng ta vào vương quốc vinh quang của Ngài. Đó là niềm hi vọng vững chắc cho mọi tín hữu.
"Phước cho những kẻ được Đức Chúa Trời kêu gọi đến dự tiệc cưới của Chiên Con!" (Revelation 19:9). Chúng ta hãy sống như những người được kêu gọi, tỉnh thức và sẵn sàng, cho ngày trọng đại đó, bất kể nó đến trong trình tự nào.