Xuất Ê-díp-tô Ký 23

¹Ngươi chớ đồn huyễn; chớ hùa cùng kẻ hung ác đặng làm chứng dối.“You must not give a false report. Do not make common cause with the wicked to be a malicious witness.

²Ngươi chớ hùa đảng đông đặng làm quấy; khi ngươi làm chứng trong việc kiện cáo, chớ nên trở theo bên phe đông mà phạm sự công bình.“You must not follow a crowd in doing evil things; in a lawsuit you must not offer testimony that agrees with a crowd so as to pervert justice,

³Ngươi chớ tư vị kẻ nghèo trong việc kiện cáo.and you must not show partiality to a poor man in his lawsuit.

⁴Nhược bằng ngươi gặp bò hay lừa của kẻ thù nghịch mình đi lạc thì buộc phải đem về cho họ.İnceleme✕Yêu kẻ thù nghịch — Rất lâu trước khi Chúa Giê-xu truyền dạy phải yêu kẻ thù, luật pháp của Đức Chúa Trời đã yêu cầu dân Y-sơ-ra-ên giúp đỡ kẻ thù cá nhân khi gia súc của họ bị lạc. Sự công bình thật có nghĩa là vượt qua những hiềm khích cá nhân bằng lòng tử tế thực tế.(MAT 5:44)“If you encounter your enemy’s ox or donkey wandering off, you must by all means return it to him.

⁵Ngộ ngươi thấy lừa của kẻ ghét mình bị chở nặng phải quỵ, chớ khá bỏ ngơ, phải cứu nó cho được nhẹ.If you see the donkey of someone who hates you fallen under its load, you must not ignore him, but be sure to help him with it.

⁶Trong cơn kiện cáo, ngươi chớ phạm quyền lợi của người nghèo ở giữa vòng ngươi.“You must not turn away justice for your poor people in their lawsuits.

⁷Ngươi phải tránh xa các lời giả dối; chớ giết kẻ vô tội và kẻ công bình, vì ta chẳng hề tha kẻ gian ác đâu.Keep your distance from a false charge – do not kill the innocent and the righteous, for I will not justify the wicked.

⁸Ngươi chớ nhận của hối lộ, vì của hối lộ làm mờ mắt người thượng trí, và làm mất duyên do của kẻ công bình.“You must not accept a bribe, for a bribe blinds those who see and subverts the words of the righteous.

⁹Ngươi chớ hiếp đáp người ngoại bang, vì các ngươi đã kiều ngụ tại xứ Ê-díp-tô, chính các ngươi hiểu biết lòng khách ngoại bang là thế nào.“You must not oppress a foreigner, since you know the life of a foreigner, for you were foreigners in the land of Egypt.

¹⁰Trải sáu năm ngươi hãy gieo trong đất, thâu lấy hoa lợi,“For six years you are to sow your land and gather in its produce.

¹¹nhưng qua năm thứ bảy hãy để đất hoang cho nghỉ; hầu cho kẻ nghèo khổ trong dân sự ngươi được nhờ lấy hoa quả đất đó, còn dư lại bao nhiêu, thú vật ngoài đồng ăn lấy. Cũng hãy làm như vậy về vườn nho và cây ô-li-ve.İnceleme✕Năm Sa-bát — Việc để đất nghỉ mỗi năm thứ bảy có hai mục đích: cho đất nghỉ ngơi và cung cấp lương thực cho người nghèo cùng thú vật ngoài đồng. Đức Chúa Trời dạy dân Y-sơ-ra-ên tin cậy vào sự chu cấp và chăm sóc của Ngài dành cho những người túng thiếu.But in the seventh year you must let it lie fallow and leave it alone so that the poor of your people may eat, and what they leave any animal in the field may eat; you must do likewise with your vineyard and your olive grove.

¹²Luôn trong sáu ngày ngươi hãy làm công việc mình, nhưng qua ngày thứ bảy hãy nghỉ, hầu cho bò và lừa ngươi được nghỉ; cùng con trai của đầy tớ gái và người ngoại bang được dưỡng sức lại.For six days you are to do your work, but on the seventh day you must cease, in order that your ox and your donkey may rest and that your female servant’s son and any hired help may refresh themselves.

¹³Ngươi khá giữ hết mọi lời ta phán cùng ngươi. Chớ xưng đến danh các thần khác; chớ cho nghe danh đó ở nơi miệng ngươi ra.“Pay attention to do everything I have told you, and do not even mention the names of other gods – do not let them be heard on your lips.

¹⁴Mỗi năm ba kỳ ngươi sẽ giữ lễ kính ta.“Three times in the year you must make a pilgrim feast to me.

¹⁵Ngươi hãy giữ lễ bánh không men; phải ăn bánh không men trong bảy ngày về mùa tháng lúa trỗ, như lời ta đã phán dặn; vì trong tháng đó ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô. Lại chẳng ai nên tay không đến trước mặt ta.You are to observe the Feast of Unleavened Bread; seven days you must eat bread made without yeast, as I commanded you, at the appointed time of the month of Abib, for at that time you came out of Egypt. No one may appear before me empty-handed.

¹⁶Ngươi hãy giữ lễ mùa màng, tức là mùa hoa quả đầu tiên của công lao ngươi về các giống ngươi đã gieo ngoài đồng; và giữ lễ mùa gặt về lúc cuối năm, khi các ngươi đã hái hoa quả của công lao mình ngoài đồng rồi.“You are also to observe the Feast of Harvest, the firstfruits of your labors that you have sown in the field, and the Feast of Ingathering at the end of the year when you have gathered in your harvest out of the field.

¹⁷Mỗi năm ba kỳ các người nam phải đến trước mặt Chúa, tức là Đức Giê-hô-va.At three times in the year all your males will appear before the Lord God.

¹⁸Ngươi chớ dâng huyết của con sinh tế ta chung với bánh có pha men; còn mỡ của nó dâng nhằm ngày lễ kính ta, chớ để trọn đêm đến sáng mai.“You must not offer the blood of my sacrifice with bread containing yeast; the fat of my festal sacrifice must not remain until morning.

¹⁹Những hoa quả đầu mùa của đất, ngươi phải đem đến đền thờ Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi. Ngươi chớ nên nấu dê con trong sữa mẹ nó.İnceleme✕Nấu dê con — Việc nấu một con dê con trong sữa mẹ của nó có thể là một nghi lễ phồn vinh ngoại giáo cổ xưa. Đức Chúa Trời cấm dân Ngài bắt chước những tập tục này và biến dòng sữa mang lại sự sống của người mẹ thành một công cụ của sự chết.The first of the firstfruits of your soil you must bring to the house of the Lord your God. “You must not cook a young goat in its mother’s milk.

²⁰Đây nầy, ta sai một thiên sứ đi trước mặt ngươi, đặng phù hộ trong lúc đi đường, và đưa ngươi vào nơi ta đã dự bị.“I am going to send an angel before you to protect you as you journey and to bring you into the place that I have prepared.

²¹Trước mặt người, ngươi khá giữ mình, phải nghe theo lời, chớ nên phản nghịch; người sẽ chẳng tha tội ngươi đâu, vì danh ta ngự trong mình người.İnceleme✕Danh Đức Chúa Trời ở trong Người — Vị Thiên sứ đặc biệt này sở hữu thẩm quyền thiêng liêng—nắm giữ quyền năng trên tội lỗi vì 'danh' của Đức Chúa Trời (bản tính và sự hiện diện thực sự của Ngài) ngự trong Ngài. Nhiều độc giả xem đây là sự hiện thân trước khi nhập thể của Đấng Christ.Take heed because of him, and obey his voice; do not rebel against him, for he will not pardon your transgressions, for my name is in him.

²²Nhưng nếu ngươi chăm chỉ nghe lời người, cùng làm theo mọi lời ta sẽ phán, ta sẽ thù nghịch cùng kẻ thù nghịch ngươi, và đối địch với kẻ đối địch ngươi.But if you diligently obey him and do all that I command, then I will be an enemy to your enemies, and I will be an adversary to your adversaries.

²³Vì thiên sứ ta sẽ đi trước mặt, đưa ngươi vào xứ của dân A-mô-rít, dân Hê-tít, dân Phê-rê-sít, dân Ca-na-an, dân Hê-vít, và dân Giê-bu-sít, rồi ta sẽ diệt chúng nó.For my angel will go before you and bring you to the Amorites, the Hittites, the Perizzites, the Canaanites, the Hivites, and the Jebusites, and I will destroy them completely.

²⁴Ngươi chớ quì lạy và hầu việc các thần chúng nó; chớ bắt chước công việc họ, nhưng phải diệt hết các thần đó và đạp nát các pho tượng họ đi.“You must not bow down to their gods; you must not serve them or do according to their practices. Instead you must completely overthrow them and smash their standing stones to pieces.

²⁵Ngươi hãy hầu việc Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi; Ngài sẽ ban ơn cho vật ăn uống của ngươi và tiêu trừ các bịnh hoạn giữa vòng ngươi.You must serve the Lord your God, and he will bless your bread and your water, and I will remove sickness from your midst.

²⁶Trong xứ ngươi sẽ chẳng có đàn bà sảo thai hay là đàn bà son sẻ. Ta sẽ cho ngươi được trường thọ.No woman will miscarry her young or be barren in your land. I will fulfill the number of your days.

²⁷Ta sẽ sai sự kinh khiếp ta đi trước, hễ ngươi đến dân nào, ta sẽ làm cho dân ấy vỡ chạy lạc đường, và cho kẻ thù nghịch ngươi xây lưng trước mặt ngươi.“I will send my terror before you, and I will destroy all the people whom you encounter; I will make all your enemies turn their backs to you.

²⁸Ta sẽ sai ong lỗ đi trước đánh đuổi dân Hê-vít, dân Ca-na-an, dân Hê-tít khỏi trước mặt ngươi.I will send hornets before you that will drive out the Hivite, the Canaanite, and the Hittite before you.

²⁹Ta sẽ chẳng đuổi chúng nó đi hết trong một năm đâu, e khi xứ sẽ trở nên đồng vắng, và loài thú rừng sanh sản ra đông, hại ngươi chăng;I will not drive them out before you in one year, lest the land become desolate and the wild animals multiply against you.

³⁰nhưng ta sẽ đuổi chúng nó lần lần khỏi trước mặt ngươi, cho đến chừng nào số ngươi thêm nhiều và có thể cầm đất đó làm sản nghiệp.İnceleme✕Tiến bước từng chút một — Đức Chúa Trời đuổi kẻ thù của Y-sơ-ra-ên một cách chậm rãi để đất không bị bỏ hoang hoặc trở nên hoang phế. Đức Chúa Trời thường ban sự chiến thắng theo từng giai đoạn, giúp xây dựng năng lực của chúng ta để quản trị những gì Ngài ban cho.Little by little I will drive them out before you, until you become fruitful and inherit the land.

³¹Ta sẽ phân định bờ cõi ngươi từ Biển đỏ chí biển Phi-li-tin, từ đồng vắng đến sông cái; vì ta sẽ giao phú dân đó vào tay ngươi, và ngươi sẽ đuổi chúng nó khỏi mặt mình.I will set your boundaries from the Red Sea to the sea of the Philistines, and from the desert to the River, for I will deliver the inhabitants of the land into your hand, and you will drive them out before you.

³²Ngươi đừng kết giao ước cùng chúng nó, hoặc cùng các thần của chúng nó.“You must make no covenant with them or with their gods.

³³Họ sẽ chẳng ở trong xứ ngươi đâu, e khi chúng nó xui cho ngươi phạm tội cùng ta mà hầu việc các thần họ chăng; điều đó chắc sẽ thành một cái bẫy cho ngươi vậy.They must not live in your land, lest they make you sin against me, for if you serve their gods, it will surely be a snare to you.”