Nê-hê-mi 13

¹Trong ngày đó, người ta đọc sách Môi-se có dân sự nghe; trong đó có chép rằng người Am-môn và người Mô-áp đời đời không được vào hội của Đức Chúa Trời,Mafunzo✕Người Am-môn và Mô-áp bị cấm — Luật này đến từ Phục Truyền Luật Lệ Ký 23:3-5. Nó nhắc lại cách người Am-môn và Mô-áp đã từ chối dâng bánh và nước cho Y-sơ-ra-ên và đã thuê Ba-la-am để rủa sả họ. Khi lời đọc được nghe, dân sự đã tách mình khỏi đám đông hỗn tạp (câu 3).(DEU 23:3)On that day the book of Moses was read aloud in the hearing of the people. They found written in it that no Ammonite or Moabite may ever enter the assembly of God,

²bởi vì chúng nó không đem bánh và nước đến đón dân Y-sơ-ra-ên, song dùng bạc thỉnh Ba-la-am đến rủa sả dân Y-sơ-ra-ên (nhưng Đức Chúa Trời chúng tôi đổi sự rủa sả ra sự phước hạnh).for they had not met the Israelites with food and water, but instead had hired Balaam to curse them. (Our God, however, turned the curse into blessing.)

³Xảy khi chúng đã nghe luật pháp rồi, bèn phân rẽ khỏi Y-sơ-ra-ên các dân ngoại bang.When they heard the law, they removed from Israel all who were of mixed ancestry.

⁴Vả, trước việc đó, thầy tế lễ Ê-li-a-síp, mà đã được lập coi sóc các phòng của đền Đức Chúa Trời chúng tôi,Mafunzo✕Phòng của Tô-bi-gia trong đền thờ — Tô-bi-gia, người Am-môn, là một kẻ chống đối xưa kia (Nê-hê-mi 2:10). Thầy tế lễ Ê-li-a-síp đã ban cho ông một phòng kho trong đền thờ dành cho việc dâng một phần mười và các đồ dùng, đó là sự làm ô uế trực tiếp nhà Đức Chúa Trời mà Nê-hê-mi sau này đã đảo ngược.(NEH 2:10)But prior to this time, Eliashib the priest, a relative of Tobiah, had been appointed over the storerooms of the temple of our God.

⁵và là bà con với Tô-bi-gia, có sắm sửa cho người ấy một cái phòng lớn, là nơi trước người ta dùng để những của lễ chay, hương liệu, khí dụng, thuế một phần mười về lúa mì, rượu mới, và dầu, tức những vật theo lệ đã định cho người Lê-vi, kẻ ca hát, và người canh giữ cửa, luôn với của lễ dâng giơ lên của thầy tế lễ.He made for himself a large storeroom where previously they had been keeping the grain offering, the incense, and the vessels, along with the tithes of the grain, the new wine, and the olive oil as commanded for the Levites, the singers, the gate keepers, and the offering for the priests.

⁶Khi các điều đó xảy đến thì không có tôi ở tại Giê-ru-sa-lem; vì nhằm năm thứ ba mươi hai đời Ạt-ta-xét-xe, vua Ba-by-lôn, tôi mắc phải trở về cùng vua; cuối một ít lâu, tôi có xin phép vua đặng đi.During all this time I was not in Jerusalem, for in the thirty-second year of King Artaxerxes of Babylon, I had gone back to the king. After some time I had requested leave of the king,

⁷Tôi đến Giê-ru-sa-lem, bèn hiểu điều ác mà Ê-li-a-síp vì Tô-bi-gia đã làm ra, vì có sắm sửa cho người một cái phòng trong hành lang của đền Đức Chúa Trời.and I returned to Jerusalem. Then I discovered the evil that Eliashib had done for Tobiah by supplying him with a storeroom in the courts of the temple of God.

⁸Tôi thấy điều đó lấy làm cực tệ, nên quăng ra khỏi phòng ấy các vật dụng của nhà Tô-bi-gia.I was very upset, and I threw all of Tobiah’s household possessions out of the storeroom.

⁹Đoạn, tôi biểu người ta dọn cái phòng ấy cho sạch sẽ; kế ấy tôi đem vào lại các khí dụng của đền Đức Chúa Trời, của lễ chay và hương liệu.Then I gave instructions that the storerooms should be purified, and I brought back the equipment of the temple of God, along with the grain offering and the incense.

¹⁰Tôi cũng hay rằng người ta không có cấp các phần của người Lê-vi cho họ; vì vậy, những kẻ ca hát và người Lê-vi hầu việc, ai nấy đều đã trốn về đồng ruộng mình.Mafunzo✕Việc hỗ trợ người Lê-vi bị bỏ bê — Nếu không có phần dâng một phần mười của dân sự, người Lê-vi và những người ca hát không thể ở lại đền thờ và phải quay về đồng ruộng của mình. Nê-hê-mi khiển trách các quan chức và khôi phục sự hỗ trợ thực tế đã được truyền lệnh trong luật.(NUM 18:21)I also discovered that the grain offerings for the Levites had not been provided, and that as a result the Levites and the singers who performed this work had all gone off to their fields.

¹¹Tôi bèn quở trách các quan trưởng, mà rằng: Cớ sao đền của Đức Chúa Trời bị bỏ như vậy? Đoạn, tôi hiệp lại chúng mà đặt họ trong chức cũ mình.So I registered a complaint with the leaders, asking “Why is the temple of God neglected?” Then I gathered them and reassigned them to their positions.

¹²Bấy giờ, cả Giu-đa đều đem đến trong kho thuế một phần mười về lúa mì, rượu mới, và dầu.Then all of Judah brought the tithe of the grain, the new wine, and the olive oil to the storerooms.

¹³Tôi đặt Sê-lê-mia, thầy tế lễ Xa-đốc, ký lục, và Phê-đa-gia trong các người Lê-vi, coi các kho tàng; còn Ha-nan, con trai của Xác-cua, cháu Mát-ta-nia, làm phó; các người ấy được kể là trung thành, và bổn phận chúng là phân phát vật cho anh em mình.I gave instructions that Shelemiah the priest, Zadok the scribe, and a certain Levite named Pedaiah be put in charge of the storerooms, and that Hanan son of Zaccur, the son of Mattaniah, be their assistant, for they were regarded as trustworthy. It was then their responsibility to oversee the distribution to their colleagues.

¹⁴Đức Chúa Trời tôi ôi! vì cớ điều này, xin nhớ đến tôi, và chớ bôi xóa các việc tốt lành mà tôi đã làm vì đền của Đức Chúa Trời tôi và về điều phải gìn giữ tại đó.Please remember me for this, O my God, and do not wipe out the kindness that I have done for the temple of my God and for its services!

¹⁵Về lúc đó, tôi thấy trong Giu-đa, mấy người ép nho nơi máy ép rượu nhằm ngày sa-bát, đem bó lúa mình vào, chở nó trên lừa, và cũng chở rượu, trái nho, trái vả, và các vật nặng, mà đem về Giê-ru-sa-lem trong ngày sa-bát. Ngày chúng nó bán vật thực ấy, tôi có làm chứng nghịch cùng chúng nó.In those days I saw people in Judah treading winepresses on the Sabbath, bringing in heaps of grain and loading them onto donkeys, along with wine, grapes, figs, and all kinds of loads, and bringing them to Jerusalem on the Sabbath day. So I warned them on the day that they sold these provisions.

¹⁶Cũng có người Ty-rơ ở tại đó, đem cá và các thứ hàng hóa đến bán cho người Giu-đa và tại thành Giê-ru-sa-lem trong ngày sa-bát.The people from Tyre who lived there were bringing fish and all kinds of merchandise and were selling it on the Sabbath to the people of Judah – and in Jerusalem, of all places!

¹⁷Bấy giờ tôi quở trách các người tước vị Giu-đa, mà rằng: Việc xấu xa các ngươi làm đây là chi, mà làm cho ô uế ngày sa-bát?So I registered a complaint with the nobles of Judah, saying to them, “What is this evil thing that you are doing, profaning the Sabbath day?

¹⁸Tổ phụ các ngươi há chẳng đã làm như vậy sao? Nên nỗi Đức Chúa Trời há chẳng có dẫn tai họa kia đến trên chúng ta và trên thành này ư? Còn các ngươi làm ô uế ngày sa-bát mà tăng thêm cơn thạnh nộ cho Y-sơ-ra-ên!Mafunzo✕Ngày Sa-bát và sự lưu đày — Nê-hê-mi xem việc vi phạm ngày Sa-bát là một lý do khiến Đức Chúa Trời đã lưu đày dân Y-sơ-ra-ên. Giê-rê-mi đã cảnh báo rằng việc mang vác trên vai vào ngày Sa-bát sẽ mang đến sự phán xét trên Giê-ru-sa-lem.(JER 17:21)Isn’t this the way your ancestors acted, causing our God to bring on them and on this city all this misfortune? And now you are causing even more wrath on Israel, profaning the Sabbath like this!”

¹⁹Ấy vậy, khi các cửa Giê-ru-sa-lem khởi khuất trong bóng tối trước ngày sa-bát, tôi bèn truyền người ta đóng cửa lại và dặn biểu chúng nó chỉ mở nó ra sau ngày sa-bát; lại cắt đặt mấy kẻ trong đầy tớ tôi giữ cửa để không ai gánh chở đồ vào thành trong ngày sa-bát.When the evening shadows began to fall on the gates of Jerusalem before the Sabbath, I ordered the doors to be closed. I further directed that they were not to be opened until after the Sabbath. I positioned some of my young men at the gates so that no load could enter on the Sabbath day.

²⁰Vậy, kẻ buôn người bán các thứ hàng hóa một hai lần ban đêm phải ngủ ở ngoài thành Giê-ru-sa-lem.The traders and sellers of all kinds of merchandise spent the night outside Jerusalem once or twice.

²¹Đoạn, tôi quở trách chúng nó mà rằng: Cớ sao các ngươi ban đêm ngủ tại trước vách thành như vậy? Nếu các ngươi còn làm nữa, tất ta sẽ tra tay trên các ngươi. Từ lúc đó về sau, chúng nó không có đến nhằm ngày sa-bát nữa.But I warned them and said, “Why do you spend the night by the wall? If you repeat this, I will forcibly remove you!” From that time on they did not show up on the Sabbath.

²²Tôi dạy biểu người Lê-vi hãy dọn mình cho thánh sạch và đến canh giữ các cửa, đặng biệt ngày sa-bát ra thánh. Hỡi Đức Chúa Trời tôi ôi! xin hãy vì tôi nhớ đến điều đó, và xin thương xót tôi tùy sự nhân từ lớn lao của Ngài.Then I directed the Levites to purify themselves and come and guard the gates in order to keep the Sabbath day holy. For this please remember me, O my God, and have pity on me in keeping with your great love.

²³Cũng trong lúc đó, tôi thấy những người Giu-đa lấy đàn bà Ách-đốt, Am-môn, và Mô-áp, làm vợ;Also in those days I saw the men of Judah who had married women from Ashdod, Ammon, and Moab.

²⁴con cái của chúng nó nói phần nửa tiếng Ách-đốt, không biết nói tiếng Giu-đa, nhưng nói tùy theo tiếng của dân này hay là dân kia.Half of their children spoke the language of Ashdod (or the language of one of the other peoples mentioned ) and were unable to speak the language of Judah.

²⁵Tôi quở trách chúng nó, rủa sả chúng nó, đánh đập một vài người trong chúng nó, nhổ tóc chúng nó, biểu chúng nó chỉ Đức Chúa Trời thề, mà rằng: Các ngươi sẽ không gả con gái mình cho con trai họ, hay là cưới con gái họ cho con trai mình, hoặc là cưới cho chính mình các ngươi!So I entered a complaint with them. I called down a curse on them, and I struck some of the men and pulled out their hair. I had them swear by God saying, “You will not marry off your daughters to their sons, and you will not take any of their daughters as wives for your sons or for yourselves!

²⁶Sa-lô-môn, vua Y-sơ-ra-ên há chẳng có phạm tội trong điều đó sao? Vả, trong nhiều dân tộc không có một vua nào giống như người; người được Đức Chúa Trời của mình thương yêu, và Đức Chúa Trời đặt người làm vua trên cả Y-sơ-ra-ên: dẫu vậy, người cũng bị đàn bà ngoại bang xui cho phạm tội!Mafunzo✕Sa-lô-môn bị lôi kéo sai đường — Ngay cả Sa-lô-môn, người được Đức Chúa Trời yêu thương và ban cho nhiều ơn phước, cũng bị lôi kéo vào việc thờ hình tượng bởi các vợ ngoại quốc (1 Các Vua 11:1-8). Nê-hê-mi dùng ông để cho thấy sự nguy hiểm của những cuộc hôn nhân này đối với lòng trung thành của Y-sơ-ra-ên với Đức Chúa Trời.(1KI 11:4)Was it not because of things like these that King Solomon of Israel sinned? Among the many nations there was no king like him. He was loved by his God, and God made him king over all Israel. But the foreign wives made even him sin!

²⁷Chúng ta há sẽ nghe theo các ngươi mà làm những điều ác lớn này, lấy người đàn bà ngoại bang mà vi phạm cùng Đức Chúa Trời chúng ta sao?Should we then in your case hear that you do all this great evil, thereby being unfaithful to our God by marrying foreign wives?”

²⁸Có một trong các con trai của Giô-gia-đa, cháu Ê-li-a-síp, thầy tế lễ thượng phẩm, là rể của San-ba-lát, người Hô-rôn; vì cớ ấy tôi đuổi hắn khỏi tôi.Mafunzo✕Chức tế lễ bị tổn hại — Chính gia đình của thầy tế lễ thượng phẩm cũng liên quan. Một cháu nội của Ê-li-a-síp đã trở thành con rể của San-ba-lát, người Hô-rôn, một kẻ thù từ câu chuyện xây tường. Nê-hê-mi đã đuổi hắn đi.(NEH 2:19)Now one of the sons of Joiada son of Eliashib the high priest was a son-in-law of Sanballat the Horonite. So I banished him from my sight.

²⁹Hỡi Đức Chúa Trời tôi ôi! xin nhớ lại chúng nó, vì chúng nó đã làm ô uế chức tế lễ và sự giao ước của chức tế lễ và của người Lê-vi.Please remember them, O my God, because they have defiled the priesthood, the covenant of the priesthood, and the Levites.

³⁰Như vậy, tôi dọn sạch chúng cho khỏi các kẻ ngoại bang, và định ban thứ cho những thầy tế lễ và người Lê-vi, mỗi người trong chức việc mình;So I purified them of everything foreign, and I assigned specific duties to the priests and the Levites.

³¹cũng khiến dân sự dâng củi theo kỳ nhất định và các thổ sản đầu mùa. Đức Chúa Trời tôi ôi, xin hãy nhớ đến tôi mà làm ơn cho tôi!I also provided for the wood offering at the appointed times and also for the first fruits. Please remember me for good, O my God.