Giê-rê-mi 50

¹Nầy là lời Đức Giê-hô-va bởi tiên tri Giê-rê-mi phán về Ba-by-lôn, về đất của người Canh-đê:The Lord spoke concerning Babylon and the land of Babylonia through the prophet Jeremiah.

²Hãy rao, hãy bảo cho các nước, và dựng cờ xí; hãy rao truyền đi, đừng có giấu! Hãy nói rằng: Ba-by-lôn bị bắt lấy; Bên đầy hổ thẹn; Mê-rô-đác bị kinh hãi; hình tượng nó mang xấu hổ, thần tượng nó bị phá đổ!Mafunzo✕Các thần Ba-by-lôn được đặt tên — Bên và Mê-rô-đác là các thần chính của Ba-by-lôn. Việc gọi tên chúng cho thấy chiến thắng của Đức Chúa Trời trên các thần giả mà những kẻ chinh phục họ tin cậy—chúng bất lực trước mặt Đức Giê-hô-va.“Announce the news among the nations! Proclaim it! Signal for people to pay attention! Declare the news! Do not hide it! Say: ‘Babylon will be captured. Bel will be put to shame. Marduk will be dismayed. Babylon’s idols will be put to shame. Her disgusting images will be dismayed.

³Vì một dân đến từ phương bắc nghịch cùng nó, làm cho đất nó ra hoang vu, không có dân ở nữa; người và súc vật đều trốn tránh, và đi mất.For a nation from the north will attack Babylon. It will lay her land waste. People and animals will flee out of it. No one will inhabit it.’

⁴Đức Giê-hô-va phán: Trong những ngày đó, trong kỳ đó, con cái Y-sơ-ra-ên và con cái Giu-đa cùng nhau trở lại, vừa đi vừa khóc, tìm kiếm Giê-hô-va Đức Chúa Trời mình.“When that time comes,” says the Lord, “the people of Israel and Judah will return to the land together. They will come back with tears of repentance as they seek the Lord their God.

⁵Chúng nó hướng mặt về Si-ôn, hỏi thăm về nó mà rằng: Hãy đến, liên kết với Đức Giê-hô-va bởi một giao ước đời đời sẽ không quên!Mafunzo✕Giao ước vĩnh cửu — Y-sơ-ra-ên và Giu-đa sẽ đoàn tụ và tìm kiếm Đức Chúa Trời trong nước mắt, hỏi đường về Si-ôn. Điều này chỉ về một mối quan hệ phục hồi, một giao ước không bao giờ bị quên lãng—nhấn mạnh lời hứa về giao ước mới.They will ask the way to Zion; they will turn their faces toward it. They will come and bind themselves to the Lord in a lasting covenant that will never be forgotten.

⁶Dân ta vốn là một bầy chiên lạc mất; những kẻ chăn làm cho lộn đường, để chúng nó lầm lạc trên các núi, đi từ núi qua gò, quên chỗ mình an nghỉ.“My people have been lost sheep. Their shepherds have allowed them to go astray. They have wandered around in the mountains. They have roamed from one mountain and hill to another. They have forgotten their resting place.

⁷Phàm những kẻ gặp, đều vồ nuốt chúng nó; và những kẻ nghịch chúng nó đều nói rằng: Chúng ta không đáng tội, vì chúng nó đã phạm tội nghịch cùng Đức Giê-hô-va, là nơi ở của sự công bình, tức là Đức Giê-hô-va, sự trông cậy của tổ phụ chúng nó.All who encountered them devoured them. Their enemies who did this said, ‘We are not liable for punishment! For those people have sinned against the Lord, their true pasture. They have sinned against the Lord in whom their ancestors trusted.’

⁸Hãy trốn ra ngoài Ba-by-lôn, ra khỏi đất người Canh-đê, hãy đi như dê đực đi đầu bầy!“People of Judah, get out of Babylon quickly! Leave the land of Babylonia! Be the first to depart! Be like the male goats that lead the herd.

⁹Vì nầy, ta sẽ khiến nhiều dân tộc dấy lên từ xứ phương bắc, và đến nghịch cùng Ba-by-lôn, các dân ấy sẽ dàn trận đánh Ba-by-lôn, và từ đó nó bị hãm lấy. Tên chúng nó bắn như tên của lính chiến giỏi, chẳng trở về không.For I will rouse into action and bring against Babylon a host of mighty nations from the land of the north. They will set up their battle lines against her. They will come from the north and capture her. Their arrows will be like a skilled soldier who does not return from the battle empty-handed.

¹⁰Canh-đê sẽ bị cướp lấy, phàm kẻ cướp lấy nó sẽ được no nê, Đức Giê-hô-va phán vậy.Babylonia will be plundered. Those who plunder it will take all they want,” says the Lord.

¹¹Hỡi kẻ cướp sản nghiệp ta, vì các ngươi vui mừng hớn hở, vì các ngươi buông lung như bò cái tơ đạp lúa, reo hí như ngựa mập mạnh;“People of Babylonia, you plundered my people. That made you happy and glad. You frolic about like calves in a pasture. Your joyous sounds are like the neighs of a stallion.

¹²bởi vậy, mẹ các ngươi rất mang xấu hổ, kẻ đẻ các ngươi bị thẹn thuồng. Kìa, nó sẽ làm cuối cùng hàng các nước, một đồng vắng, một đất khô khan, một nơi sa mạc.But Babylonia will be put to great shame. The land where you were born will be disgraced. Indeed, Babylonia will become the least important of all nations. It will become a dry and barren desert.

¹³Bởi cơn giận của Đức Giê-hô-va, nó sẽ không có người ở nữa, chỉ thành ra nơi hoang vu cả; phàm những kẻ đi qua gần Ba-by-lôn sẽ lấy làm lạ, và xỉ báng về các tai nạn nó.After I vent my wrath on it Babylon will be uninhabited. It will be totally desolate. All who pass by will be filled with horror and will hiss out their scorn because of all the disasters that have happened to it.

¹⁴Hỡi các ngươi là kẻ hay giương cung! hãy dàn trận nghịch cùng Ba-by-lôn chung quanh; hãy bắn nó, đừng tiếc tên: vì nó đã phạm tội nghịch cùng Đức Giê-hô-va.“Take up your battle positions all around Babylon, all you soldiers who are armed with bows. Shoot all your arrows at her! Do not hold any back! For she has sinned against the Lord.

¹⁵Khá kêu la nghịch cùng nó khắp tư bề. Nó đã hàng đầu, lũy nó sập xuống, tường thành nó nghiêng đổ: ấy là sự báo thù của Đức Giê-hô-va! Hãy trả thù nó: làm cho nó như nó đã làm.Shout the battle cry from all around the city. She will throw up her hands in surrender. Her towers will fall. Her walls will be torn down. Because I, the Lord, am wreaking revenge, take out your vengeance on her! Do to her as she has done!

¹⁶Hãy diệt những kẻ gieo giống trong Ba-by-lôn, cùng kẻ cầm liềm trong mùa gặt; vì sợ gươm kẻ ức hiếp, ai nấy sẽ trở về dân mình, ai nấy sẽ trốn về đất mình.Kill all the farmers who sow the seed in the land of Babylon. Kill all those who wield the sickle at harvest time. Let all the foreigners return to their own people. Let them hurry back to their own lands to escape destruction by that enemy army.

¹⁷Y-sơ-ra-ên là một con chiên tan lạc, bị sư tử đuổi theo. Trước hết vua A-si-ri đã vồ nuốt nó; nay sau hết Nê-bu-cát-nết-sa, vua Ba-by-lôn, đã làm tan xương nó ra.Mafunzo✕Hai đế quốc, một bầy chiên — Y-sơ-ra-ên được hình dung như một con chiên bị tấn công bởi hai sư tử: trước hết là A-si-ri, sau đó là Ba-by-lôn. Điều này tóm tắt lịch sử của họ bị các thế lực thế giới nối tiếp nhau nuốt chửng, tuy nhiên Đức Chúa Trời hứa sẽ giải cứu họ.“The people of Israel are like scattered sheep which lions have chased away. First the king of Assyria devoured them. Now last of all King Nebuchadnezzar of Babylon has gnawed their bones.

¹⁸Vậy nên, Đức Giê-hô-va vạn quân, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, phán như vầy: Nầy, ta sẽ phạt vua Ba-by-lôn và đất nó, như đã phạt vua A-si-ri.So I, the Lord God of Israel who rules over all, say: ‘I will punish the king of Babylon and his land just as I punished the king of Assyria.

¹⁹Đoạn ta sẽ đem Y-sơ-ra-ên về trong đồng cỏ nó. Nó sẽ ăn cỏ trên Cạt-mên và Ba-san, lòng nó sẽ được no nê trên các đồi Ép-ra-im và Ga-la-át.But I will restore the flock of Israel to their own pasture. They will graze on Mount Carmel and the land of Bashan. They will eat until they are full on the hills of Ephraim and the land of Gilead.

²⁰Đức Giê-hô-va phán: Trong những ngày đó bấy giờ, người ta sẽ tìm sự gian ác của Y-sơ-ra-ên, mà không có nữa; tìm tội lỗi của Giu-đa, mà chẳng thấy nữa đâu; vì ta sẽ tha tội cho những kẻ trong vòng chúng nó mà ta đã chừa lại.When that time comes, no guilt will be found in Israel. No sin will be found in Judah. For I will forgive those of them I have allowed to survive. I, the Lord, affirm it!’”

²¹Đức Giê-hô-va phán: Hãy lên đánh đất Mê-ra-tha-im, và dân cư Phê-cốt; hãy giết và diệt hết theo sau nó, và làm y như mọi điều ta đã dặn ngươi!Mafunzo✕Mê-ra-tha-im và Phê-cốt — Đây là những cái tên tượng trưng cho Ba-by-lôn: Mê-ra-tha-im có nghĩa là "nổi loạn gấp đôi", Phê-cốt có nghĩa là "sự trừng phạt". Đức Chúa Trời dùng cách chơi chữ để tuyên bố rằng sự nổi loạn của Ba-by-lôn sẽ gặp sự trừng phạt xứng đáng.The Lord says, “Attack the land of Merathaim and the people who live in Pekod! Pursue, kill, and completely destroy them! Do just as I have commanded you!

²²Tiếng kêu về giặc giã vang động trong đất; tai vạ lớn lắm.The noise of battle can be heard in the land of Babylonia. There is the sound of great destruction.

²³Cái búa của cả đất đã bị bẻ gãy là dường nào! Ba-by-lôn đã trở nên hoang vu giữa các nước là dường nào!Babylon hammered the whole world to pieces. But see how that ‘hammer’ has been broken and shattered! See what an object of horror Babylon has become among the nations!

²⁴Hỡi Ba-by-lôn, ta đã gài bẫy, và ngươi đã mắc vào mà không biết! Ngươi đã bị tìm và bắt được, vì đã tranh cạnh cùng Đức Giê-hô-va.I set a trap for you, Babylon; you were caught before you knew it. You fought against me. So you were found and captured.

²⁵Đức Giê-hô-va đã mở kho khí giới mình, lấy binh khí của sự thạnh nộ ra; vì Chúa, là Đức Giê-hô-va vạn quân, có việc phải làm ra trong đất người Canh-đê.I have opened up the place where my weapons are stored. I have brought out the weapons for carrying out my wrath. For I, the Lord God who rules over all, have work to carry out in the land of Babylonia.

²⁶Hãy đến từ bờ cõi rất xa nghịch cùng nó; hãy mở kho tàng nó ra, chất lên như đống, hãy diệt hết cả, đừng để lại chút gì!Come from far away and attack Babylonia! Open up the places where she stores her grain! Pile her up in ruins! Destroy her completely! Do not leave anyone alive!

²⁷Hãy giết mọi bò đực nó, đem xuống hàng thịt! Khốn nạn cho chúng nó, vì ngày chúng nó đã đến, ấy là kỳ thăm phạt chúng nó!Kill all her soldiers! Let them be slaughtered! They are doomed, for their day of reckoning has come, the time for them to be punished.”

²⁸Hãy nghe tiếng kêu của kẻ đi trốn, của những kẻ thoát khỏi đất Ba-by-lôn, đặng rao ra trong Si-ôn sự báo thù của Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta, sự báo thù về đền thờ Ngài.Listen! Fugitives and refugees are coming from the land of Babylon. They are coming to Zion to declare there how the Lord our God is getting revenge, getting revenge for what they have done to his temple.

²⁹Hãy gọi hết thảy những kẻ cầm cung, mọi người giương cung đến đánh Ba-by-lôn; đóng trại chung quanh nó; đừng để cho ai thoát khỏi! Hãy theo công việc nó mà báo trả, làm cho nó trọn như nó đã làm; vì nó lên mình kiêu ngạo nghịch cùng Đức Giê-hô-va, nghịch cùng Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên.“Call for archers to come against Babylon! Summon against her all who draw the bow! Set up camp all around the city! Do not allow anyone to escape! Pay her back for what she has done. Do to her what she has done to others. For she has proudly defied me, the Holy One of Israel.

³⁰Vậy nên, bọn trai trẻ nó sẽ ngã trên các đường phố, và trong ngày đó, những người đánh giặc của nó sẽ phải nín lặng, Đức Giê-hô-va phán vậy.So her young men will fall in her city squares. All her soldiers will be destroyed at that time,” says the Lord.

³¹Chúa, là Đức Giê-hô-va vạn quân, phán: Hỡi dân kiêu ngạo, nầy, ta hờn giận ngươi: vì ngày ngươi đã đến, ấy là kỳ ta sẽ thăm phạt ngươi.“Listen! I am opposed to you, you proud city,” says the Lord God who rules over all. “Indeed, your day of reckoning has come, the time when I will punish you.

³²Kẻ kiêu ngạo sẽ xiêu tó, vấp ngã, không ai dựng lại. Ta sẽ đốt lửa nơi các thành nó, thiêu nuốt mọi sự chung quanh.You will stumble and fall, you proud city; no one will help you get up. I will set fire to your towns; it will burn up everything that surrounds you.”

³³Đức Giê-hô-va vạn quân phán như vầy: Con cái Y-sơ-ra-ên và con cái Giu-đa thảy cùng nhau chịu hà hiếp. Phàm những kẻ bắt chúng nó đi làm phu tù đều giữ chúng nó lại, chẳng khứng thả ra.The Lord who rules over all says, “The people of Israel are oppressed. So too are the people of Judah. All those who took them captive are holding them prisoners. They refuse to set them free.

³⁴Đấng Cứu chuộc chúng nó là mạnh mẽ, danh Ngài là Đức Giê-hô-va vạn quân. Ngài sẽ đối nại việc chúng nó chắc chắn, đặng cho cả đất được yên nghĩ, và làm bối rối dân cư Ba-by-lôn.Mafunzo✕Đấng Cứu chuộc và người bà con — "Đấng Cứu chuộc" (go'el) là một thuật ngữ gia đình—một người bà con gần gũi giải cứu và báo thù. Đức Chúa Trời hành động như Đấng Cứu chuộc bà con của Y-sơ-ra-ên, biện hộ cho họ và mang lại công lý chống lại Ba-by-lôn.But the one who will rescue them is strong. He is known as the Lord who rules over all. He will strongly champion their cause. As a result he will bring peace and rest to the earth, but trouble and turmoil to the people who inhabit Babylonia.

³⁵Đức Giê-hô-va phán: Gươm dao ở trên người Canh-đê, trên dân cư Ba-by-lôn, trên các quan trưởng và các người khôn ngoan nó.“Destructive forces will come against the Babylonians,” says the Lord. “They will come against the people who inhabit Babylonia, against her leaders and her men of wisdom.

³⁶Gươm dao ở trên những người khoe khoang, chúng nó sẽ nên người dại dột! Gươm dao ở trên những kẻ mạnh mẽ, chúng nó sẽ bị kinh khiếp!Destructive forces will come against her false prophets; they will be shown to be fools! Destructive forces will come against her soldiers; they will be filled with terror!

³⁷Gươm dao ở trên những xe, ngựa, cùng mọi dân lộn giống giữa nó, chúng nó sẽ trở nên như đàn bà! Gươm dao ở trên những kho tàng nó đều bị cướp giựt!Destructive forces will come against her horses and her chariots. Destructive forces will come against all the foreign troops within her; they will be as frightened as women! Destructive forces will come against her treasures; they will be taken away as plunder!

³⁸Sự hạn hán ở trên các dòng nước nó đều bị cạn khô! Vì ấy là xứ những tượng chạm, chúng nó vì thần tượng mà điên cuồng.A drought will come upon her land; her rivers and canals will be dried up. All of this will happen because her land is filled with idols. Her people act like madmen because of those idols they fear.

³⁹Vậy nên, những thú rừng nơi sa mạc sẽ cùng chó rừng làm ở tại đó, những chim đà cũng choán làm chỗ ở mình; Ba-by-lôn sẽ không hề có dân cư nữa, vả từ đời nầy đến đời kia người ta sẽ không ở đó.Therefore desert creatures and jackals will live there. Ostriches will dwell in it too. But no people will ever live there again. No one will dwell there for all time to come.

⁴⁰Đức Giê-hô-va phán: Nó sẽ giống như Sô-đôm, Gô-mô-rơ, và các thành lân cận, khi Đức Chúa Trời hủy diệt các thành ấy; sẽ không có dân ở nữa, chẳng một con người nào đến trú ngụ đó.I will destroy Babylonia just like I did Sodom and Gomorrah and the neighboring towns. No one will live there. No human being will settle in it,” says the Lord.

⁴¹Nầy, một dân đến từ phương bắc; một nước lớn và nhiều vua từ các phương đất rất xa bị xui giục.“Look! An army is about to come from the north. A mighty nation and many kings are stirring into action in faraway parts of the earth.

⁴²Họ cầm cung và giáo, hung dữ chẳng có lòng thương xót. Tiếng họ giống như biển gầm; hỡi con gái Ba-by-lôn, họ đã cỡi ngựa mà đến, dàn trận để đánh ngươi.Its soldiers are armed with bows and spears. They are cruel and show no mercy. They sound like the roaring sea as they ride forth on their horses. Lined up in formation like men going into battle, they are coming against you, fair Babylon!

⁴³Vua Ba-by-lôn đã nghe tin đó, thì tay người trở nên rả rời; sự buồn rầu bắt lấy người như cơn đau của người đàn bà đang đẻ.The king of Babylon will become paralyzed with fear when he hears news of their coming. Anguish will grip him, agony like that of a woman giving birth to a baby.

⁴⁴Nầy, kẻ thù như sư tử lên từ các rừng rậm rợp của Giô-đanh mà nghịch cùng chỗ ở kiên cố. Thình lình, ta sẽ làm cho người Canh-đê trốn khỏi, và lập người mà ta đã chọn cai trị nó. Vì, ai giống như ta? ai sẽ định kỳ cho ta? ai là kẻ chăn đứng được trước mắt ta?“A lion coming up from the thick undergrowth along the Jordan scatters the sheep in the pastureland around it. So too I will chase the Babylonians off of their land. Then I will appoint over it whomever I choose. For there is no one like me. There is no one who can call me to account. There is no ruler that can stand up against me.

⁴⁵Vậy hãy nghe mưu Đức Giê-hô-va đã toan nghịch cùng Ba-by-lôn, và ý định Ngài đã lập nghịch cùng đất người Canh-đê. Thật, những con nhỏ trong bầy chúng nó sẽ bị kéo đi, làm cho nơi ở chúng nó trở nên hoang vu!So listen to what I, the Lord, have planned against Babylon, what I intend to do to the people who inhabit the land of Babylonia. Their little ones will be dragged off. I will completely destroy their land because of what they have done.

⁴⁶Nghe tiếng Ba-by-lôn bị bắt lấy, đất đều rúng động, và có tiếng kêu nghe ra giữa các nước.The people of the earth will quake when they hear Babylon has been captured. Her cries of anguish will be heard by the other nations.”