Ê-sai 9

¹Dân đi trong nơi tối tăm đã thấy sự sáng lớn; và sự sáng đã chiếu trên những kẻ ở xứ thuộc về bóng của sự chết.The gloom will be dispelled for those who were anxious. In earlier times he humiliated the land of Zebulun, and the land of Naphtali; but now he brings honor to the way of the sea, the region beyond the Jordan, and Galilee of the nations.

²Chúa đã làm cho dân nầy thêm nhiều; và thêm sự vui cho họ. Mọi người đều vui mừng trước mặt Chúa, như vui mừng trong ngày mùa gặt, như người ta reo vui trong lúc chia của cướp.Étude✕Ánh sáng cho Ga-li-lê — Các vùng đất phía bắc Xê-布-lôn và Náp-th[i]a-li từng chịu sự xâm lược của người A-si-ri và cảnh tối tăm. Ma-thi-ơ 4:15-16 trích dẫn lời hứa này để cho thấy chức vụ tại Ga-li-lê của Chúa Giê-xu là ánh sáng rạng ngời cho “dân đi trong nơi tối tăm.”(MAT 4:16)The people walking in darkness see a bright light; light shines on those who live in a land of deep darkness.

³Vì Chúa đã bẻ cái ách họ mang, cái roi đánh trên vai họ, cái gậy của kẻ hà hiếp, như trong ngày của Ma-đi-an.Étude✕Sự vui mừng gia tăng hay không? — Bản KJV dịch là “không làm cho vui thêm,” theo văn bản tiếng Hê-bơ-rơ. Nhiều bản dịch hiện đại theo lề sách cổ của các thầy thông giáo, đọc là “Chúa đã làm cho sự vui mừng của họ gia tăng.” Niềm vui trọn vẹn này phù hợp với các hình ảnh mùa gặt và chiến thắng quân sự theo sau.You have enlarged the nation; you give them great joy. They rejoice in your presence as harvesters rejoice; as warriors celebrate when they divide up the plunder.

⁴Cả giày dép của kẻ đánh giặc trong khi giao chiến, cùng cả áo xống vấy máu, đều dùng để đốt và làm đồ chụm lửa.Étude✕Ngày của Ma-đi-an — Điều này gợi lại chiến thắng của Ghê-đê-ôn trước Ma-đi-an, khi Đức Chúa Trời thu hẹp quân đội Y-sơ-ra-ên và ban ơn giải cứu bằng quyền năng chính Ngài. Ê-sai dùng điều này để nói rằng sự giải cứu sắp tới sẽ là công việc của Đức Chúa Trời chứ không đơn thuần là thành công quân sự.(JDG 7:22)For their oppressive yoke and the club that strikes their shoulders, the cudgel the oppressor uses on them, you have shattered, as in the day of Midian’s defeat.

⁵Vì có một con trẻ sanh cho chúng ta, tức là một con trai ban cho chúng ta; quyền cai trị sẽ nấy trên vai Ngài. Ngài sẽ được xưng là Đấng Lạ lùng, là Đấng Mưu luận, là Đức Chúa Trời Quyền năng, là Cha Đời đời, là Chúa Bình an.Indeed every boot that marches and shakes the earth and every garment dragged through blood is used as fuel for the fire.

⁶Quyền cai trị và sự bình an của Ngài cứ thêm mãi không thôi, ở trên ngôi Đa-vít và trên nước Ngài, đặng làm cho nước bền vững, và lập lên trong sự chánh trực công bình, từ nay cho đến đời đời. Thật, lòng sốt sắng của Đức Giê-hô-va vạn quân sẽ làm nên sự ấy!Étude✕Con trai được hứa ban — Các tước hiệu vương đế này mô tả đứa trẻ được ban cho để cai trị trên ngôi Đa-vít, không phải chỉ là một vị vua loài người bình thường. Các độc giả Cơ Đốc xem Chúa Giê-xu là Đấng mang những danh xưng ấy: Đấng Lạ Lùng, Cơn Binh Sĩ Quyền Năng, Cha Đời Đời, Chúa Bình An.(LUK 1:32)For a child has been born to us, a son has been given to us. He shoulders responsibility and is called: Extraordinary Strategist, Mighty God, Everlasting Father, Prince of Peace.

⁷Chúa đã giáng một lời trong Gia-cốp, và lời ấy đổ xuống trên Y-sơ-ra-ên.Étude✕Ngôi vương đời đời của Đa-vít — Đức Chúa Trời đã hứa với Đa-vít một dòng dõi vương quyền bền vững. Ê-sai nhìn thấy đứa trẻ này cai trị vương quốc được hứa ban đó đến đời đời, được đánh dấu bằng sự công chính và công bình. Sự sốt sắng của Đức Giê-hô-va vạn quân—niềm nhiệt thành của chính Đức Chúa Trời—sẽ hoàn thành việc đó.(2SA 7:13)His dominion will be vast and he will bring immeasurable prosperity. He will rule on David’s throne and over David’s kingdom, establishing it and strengthening it by promoting justice and fairness, from this time forward and forevermore. The Lord’s intense devotion to his people will accomplish this.

⁸Cả dân sẽ biết điều đó, tức là Ép-ra-im cùng dân cư Sa-ma-ri, họ đem lòng kiêu căng ỷ thị mà nói rằng:The sovereign master decreed judgment on Jacob, and it fell on Israel.

⁹Gạch đã đổ, nhưng chúng ta sẽ xây bằng đá đẽo; cây sung đã bị đốn, nhưng chúng ta sẽ thay bằng cây hương bách.All the people were aware of it, the people of Ephraim and those living in Samaria. Yet with pride and an arrogant attitude, they said,

¹⁰Vậy nên, Đức Giê-hô-va sẽ khiến kẻ đối địch ở Rê-xin dấy lên nghịch cùng dân sự, và khích chọc kẻ cừu thù,“The bricks have fallen, but we will rebuild with chiseled stone; the sycamore fig trees have been cut down, but we will replace them with cedars.”

¹¹dân Sy-ri đằng trước, dân Phi-li-tin đằng sau, hả miệng nuốt Y-sơ-ra-ên. Dầu vậy, cơn giận Ngài chẳng lánh khỏi, nhưng tay Ngài còn giơ ra!Then the Lord provoked their adversaries to attack them, he stirred up their enemies –

¹²Nhưng mà dân sự chẳng xây về Đấng đánh mình, chẳng tin Đức Giê-hô-va vạn quân.Syria from the east, and the Philistines from the west, they gobbled up Israelite territory. Despite all this, his anger does not subside, and his hand is ready to strike again.

¹³Cho nên chỉ trong một ngày, Đức Giê-hô-va sẽ dứt đầu và đuôi, cây kè và cây lác của Y-sơ-ra-ên.The people did not return to the one who struck them, they did not seek reconciliation with the Lord who commands armies.

¹⁴Đầu, tức là trưởng lão và kẻ tôn trọng; đuôi, tức là người tiên tri dạy sự nói dối.So the Lord cut off Israel’s head and tail, both the shoots and stalk in one day.

¹⁵Những kẻ dắt dân nầy làm cho họ sai lạc, còn những kẻ chịu dắt bị diệt mất.The leaders and the highly respected people are the head, the prophets who teach lies are the tail.

¹⁶Vậy nên, Chúa chẳng đẹp lòng về bọn trai trẻ của họ, và chẳng thương xót đến kẻ mồ côi góa bụa chút nào; vì họ đều là khinh lờn, gian ác, miệng nào cũng nói điều càn dỡ. Dầu vậy, cơn giận Ngài chẳng lánh khỏi, nhưng tay Ngài còn giơ ra!The leaders of this nation were misleading people, and the people being led were destroyed.

¹⁷Vì sự hung ác hừng lên như lửa thiêu cháy gai gốc và chà chuôm, đốt các nơi rậm trong rừng, trụ khói cuộn lên.So the sovereign master was not pleased with their young men, he took no pity on their orphans and widows; for the whole nation was godless and did wicked things, every mouth was speaking disgraceful words. Despite all this, his anger does not subside, and his hand is ready to strike again.

¹⁸Đất bị thiêu đốt bởi cơn giận của Đức Giê-hô-va vạn quân, dân sự trở nên mồi của lửa; chẳng ai thương tiếc anh em mình.For evil burned like a fire, it consumed thorns and briers; it burned up the thickets of the forest, and they went up in smoke.

¹⁹Có kẻ cướp bên hữu, mà vẫn cứ đói; có kẻ ăn bên tả, mà chẳng được no; ai nấy ăn thịt chính cánh tay mình.Because of the anger of the Lord who commands armies, the land was scorched, and the people became fuel for the fire. People had no compassion on one another.

²⁰Ma-na-se nghịch cùng Ép-ra-im, Ép-ra-im nghịch cùng Ma-na-se, và cả hai đều nghịch cùng Giu-đa! Dầu vậy, cơn giận của Đức Giê-hô-va chẳng lánh khỏi, nhưng tay Ngài còn giơ ra.They devoured on the right, but were still hungry, they ate on the left, but were not satisfied. People even ate the flesh of their own arm!