Ê-sai 45

¹Đức Giê-hô-va phán thể nầy cùng Si-ru, là người xức dầu của Ngài, ta đã cầm lấy tay hữu người, đặng hàng phục các nước trước mặt người, và ta sẽ tháo dây lưng các vua; đặng mỡ các cửa thành trước mặt người, cấm không được đóng lại:Approfondimento✕Người xức dầu của Ngài — Đức Chúa Trời gọi Si-ru, một vị vua ngoại giáo người Ba-tư, là "người xức dầu của Ngài" (tiếng Hê-bơ-rơ: meshiach, "mê-si-a"). Đây là nơi duy nhất trong Cựu Ước mà một người không phải người Y-sơ-ra-ên nhận được tước hiệu này. Đức Chúa Trời đã chọn Si-ru để làm tròn các mục đích của Ngài mặc dù Si-ru không biết Ngài.This is what the Lord says to his chosen one, to Cyrus, whose right hand I hold in order to subdue nations before him, and disarm kings, to open doors before him, so gates remain unclosed:

²Ta sẽ đi trước mặt ngươi, ban bằng các đường gập ghềnh; phá vỡ các cửa bằng đồng, bẻ gãy then gài bằng sắt;“I will go before you and level mountains. Bronze doors I will shatter and iron bars I will hack through.

³ta sẽ ban vật báu chứa trong nơi tối, của cải chứa trong nơi kín cho ngươi, để ngươi biết rằng chính ta, là Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, đã lấy tên ngươi gọi ngươi.I will give you hidden treasures, riches stashed away in secret places, so you may recognize that I am the Lord, the one who calls you by name, the God of Israel.

⁴Vì cớ Gia-cốp, tôi tớ ta, và Y-sơ-ra-ên, kẻ lựa chọn của ta, nên ta đã lấy tên ngươi gọi ngươi, và đặt tên thêm cho ngươi dầu ngươi không biết ta.For the sake of my servant Jacob, Israel, my chosen one, I call you by name and give you a title of respect, even though you do not recognize me.

⁵Ta là Đức Giê-hô-va, không có Đấng nào khác, ngoài ta không có Đức Chúa Trời nào khác nữa. Dầu ngươi không biết ta, ta sẽ thắt lưng ngươi,I am the Lord, I have no peer, there is no God but me. I arm you for battle, even though you do not recognize me.

⁶hầu cho từ phía mặt trời mọc đến phía mặt trời lặn họ được biết rằng không có Đức Chúa Trời nào khác ngoài ta. Ta là Đức Giê-hô-va, không có đấng nào khác.I do this so people will recognize from east to west that there is no God but me; I am the Lord, I have no peer.

⁷Ấy chính ta là Đấng gây nên sự sáng và dựng nên sự tối tăm, làm ra sự bình an và dựng nên sự tai vạ; chính ta, là Đức Giê-hô-va, là mọi sự đó.Approfondimento✕Dựng nên sự tai vạ — Từ tiếng Hê-bơ-rơ "ra" ở đây có nghĩa là tai họa hoặc thảm họa, chứ không phải sự dữ về đạo đức. Đức Chúa Trời đang phán rằng Ngài đem lại cả sự thịnh vượng lẫn sự phán xét. Ngài không bao giờ tạo ra tội lỗi, nhưng Ngài thực sự giáng sự phán xét trên tội lỗi.I am the one who forms light and creates darkness; the one who brings about peace and creates calamity. I am the Lord, who accomplishes all these things.

⁸Hỡi các từng trời, hãy sa móc xuống từ trên cao, vòng khung hãy đổ sự công bình xuống! Đất hãy tự nẻ ra, đặng sanh sự cứu rỗi, sự công bình mọc lên cả một lần! Ta, là Đức Giê-hô-va, đã dựng nên sự đó.O sky, rain down from above! Let the clouds send down showers of deliverance! Let the earth absorb it so salvation may grow, and deliverance may sprout up along with it. I, the Lord, create it.

⁹Khốn thay cho kẻ cãi lại với Đấng tạo nên mình! một bình trong các bình bằng đất! Đất sét há dễ nói cùng thợ gốm là người nhồi mình rằng: Ngươi làm chi? hoặc việc ngươi làm ra há nói rằng: Nó không có tay?Approfondimento✕Một bình trong các bình bằng đất — Hình ảnh đất sét chất vấn thợ gốm cho thấy sự vô lý khi con người thách thức các kế hoạch của Đức Chúa Trời. Phao-lô nhắc lại hình ảnh thợ gốm và đất sét này.(ROM 9:20)One who argues with his creator is in grave danger, one who is like a mere shard among the other shards on the ground! The clay should not say to the potter, “What in the world are you doing? Your work lacks skill!”

¹⁰Khốn thay cho kẻ nói cùng cha mình rằng: Cha sinh ra gì? và cùng đàn bà rằng: Ngươi đẻ gì?Danger awaits one who says to his father, “What in the world are you fathering?” and to his mother, “What in the world are you bringing forth?”

¹¹Đức Giê-hô-va, Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên, tức là Đấng đã làm ra Y-sơ-ra-ên, phán như vầy: Các ngươi hãy hỏi ta về những sự sẽ đến; hãy bảo ta về sự các con trai ta, và về việc làm bởi tay ta.This is what the Lord says, the Holy One of Israel, the one who formed him, concerning things to come: “How dare you question me about my children! How dare you tell me what to do with the work of my own hands!

¹²Ấy chính ta đã làm ra đất, dựng nên loài người ở trên đất; chính ta, tức là tay ta, đã giương ra các từng trời, và đã truyền bảo các cơ binh nó.I made the earth, I created the people who live on it. It was me – my hands stretched out the sky, I give orders to all the heavenly lights.

¹³Ấy chính ta đã dấy người lên trong sự công bình, và sẽ ban bằng mọi đường lối người. Người sẽ lập lại thành ta, và thả kẻ bị đày của ta, không cần giá chuộc, cũng không cần phần thưởng, Đức Giê-hô-va vạn quân phán vậy.Approfondimento✕Sắc lệnh của Si-ru — Đức Chúa Trời hứa rằng Si-ru sẽ xây dựng lại Giê-ru-sa-lem và giải phóng những kẻ bị lưu đày. Điều này đã được ứng nghiệm khi Si-ru ban hành sắc lệnh cho phép người Giu-đa trở về từ Ba-by-lôn.(EZR 1:1)It is me – I stir him up and commission him; I will make all his ways level. He will rebuild my city; he will send my exiled people home, but not for a price or a bribe,” says the Lord who commands armies.

¹⁴Đức Giê-hô-va phán như vầy: Lời lãi nước Ê-díp-tô, của cải nước Ê-thi-ô-bi, cùng người Sa-bê, người vóc dạng cao lớn, đều sẽ qua cùng ngươi và thuộc về ngươi. Họ sẽ bước theo ngươi; mang xiềng mà đến, quị lụy trước mặt ngươi và nài xin rằng: Thật Đức Chúa Trời ở giữa ngươi; ngoài Ngài chẳng có ai khác, không có Đức Chúa Trời nào nữa.This is what the Lord says: “The profit of Egypt and the revenue of Ethiopia, along with the Sabeans, those tall men, will be brought to you and become yours. They will walk behind you, coming along in chains. They will bow down to you and pray to you: ‘Truly God is with you; he has no peer; there is no other God!’”

¹⁵Hỡi Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, là Cứu Chúa, Ngài thật là Đức Chúa Trời ẩn mình!Yes, you are a God who keeps hidden, O God of Israel, deliverer!

¹⁶Hết thảy chúng nó đều bị xấu hổ nhuốc nhơ; những thợ làm hình tượng cùng nhau trở về, rất là mắc cỡ.They will all be ashamed and embarrassed; those who fashion idols will all be humiliated.

¹⁷Duy Y-sơ-ra-ên đã được Đức Giê-hô-va cứu cho, được sự cứu đời đời, đến đời đời vô cùng các ngươi không còn mang hổ mang nhơ!Israel will be delivered once and for all by the Lord; you will never again be ashamed or humiliated.

¹⁸Vì Đức Giê-hô-va, là Đấng đã dựng nên các từng trời, tức là Đức Chúa Trời đã tạo thành đất và làm ra nó, đã lập nó cho bền vững, chẳng phải dựng nên là trống không, bèn đã làm nên để dân ở, phán như vầy: Ta là Đức Giê-hô-va, không có Đấng nào khác!For this is what the Lord says, the one who created the sky – he is the true God, the one who formed the earth and made it; he established it, he did not create it without order, he formed it to be inhabited – “I am the Lord, I have no peer.

¹⁹Ta chẳng hề nói cách kín giấu, chẳng nói trong nơi của đất tối tăm. Ta chẳng từng phán cùng dòng dõi Gia-cốp rằng: Các ngươi tìm ta là vô ích. Ta, là Đức Giê-hô-va, phán sự công bình, truyền điều chân thật.I have not spoken in secret, in some hidden place. I did not tell Jacob’s descendants, ‘Seek me in vain!’ I am the Lord, the one who speaks honestly, who makes reliable announcements.

²⁰Hỡi dân thoát nạn của các nước, hãy nhóm lại và đến, thảy cùng nhau lại gần! Những kẻ khiên gỗ của tượng chạm mình, cầu nguyện với thần không cứu được, thật là đồ vô thức.Gather together and come! Approach together, you refugees from the nations! Those who carry wooden idols know nothing, those who pray to a god that cannot deliver.

²¹Vậy hãy truyền rao; hãy bảo chúng nó đến gần, và nghị luận cùng nhau! Từ đời xưa ai đã rao ra sự nầy? ai đã tỏ ra từ lúc thượng cổ? Há chẳng phải ta, là Đức Giê-hô-va, sao? Ngoài ta chẳng có Đức Chúa Trời nào khác! chẳng có Đức Chúa Trời nào khác là công bình và là Cứu Chúa ngoài ta.Tell me! Present the evidence! Let them consult with one another! Who predicted this in the past? Who announced it beforehand? Was it not I, the Lord? I have no peer, there is no God but me, a God who vindicates and delivers; there is none but me.

²²Hỡi các ngươi hết thảy ở các nơi đầu cùng đất, hãy nhìn xem ta và được cứu! Vì ta là Đức Chúa Trời, chẳng có Chúa nào khác.Turn to me so you can be delivered, all you who live in the earth’s remote regions! For I am God, and I have no peer.

²³Ta đã chỉ mình mà thề, lời công bình ra từ miệng ta sẽ chẳng hề trở lại: mọi đầu gối sẽ quì trước mặt ta, mọi lưỡi sẽ chỉ ta ma thề.Approfondimento✕Mọi đầu gối sẽ quì — Lời thề của Đức Chúa Trời rằng mọi người sẽ quì trước mặt Ngài. Phao-lô trích dẫn câu này để cho thấy mọi người sẽ khai trình với Đức Chúa Trời, và sách Phi-líp áp dụng điều này cho Chúa Giê-xu, Đấng mà mọi đầu gối sẽ quì trước mặt Ngài.(ROM 14:11)I solemnly make this oath – what I say is true and reliable: ‘Surely every knee will bow to me, every tongue will solemnly affirm;

²⁴Người ta sẽ luận về ta rằng: sự công bình và sức mạnh chỉ ở trong Đức Giê-hô-va, người ta sẽ đến cùng Ngài. Mọi kẻ giận Ngài sẽ bị hổ thẹn.they will say about me, “Yes, the Lord is a powerful deliverer.”’” All who are angry at him will cower before him.

²⁵Cả dòng dõi Y-sơ-ra-ên sẽ được xưng công bình trong Đức Giê-hô-va, và nhờ Ngài mà được vinh hiển.All the descendants of Israel will be vindicated by the Lord and will boast in him.