Ê-sai 1

¹Về đời Ô-xia, Giô-tham, A-cha và Ê-xê-chia, là các vua nước Giu-đa, thì Ê-sai, con trai A-mốt, có sự hiện thấy về nước Giu-đa và thành Giê-ru-sa-lem.Here is the message about Judah and Jerusalem that was revealed to Isaiah son of Amoz during the time when Uzziah, Jotham, Ahaz, and Hezekiah reigned over Judah.

²Hỡi các từng trời, hãy nghe; hỡi đất, hãy lắng tai; vì Đức Giê-hô-va có phán rằng: Ta đã nuôi nấng con cái, trưởng dưỡng chúng nó, song chúng nó dấy loạn nghịch cùng ta.Studie✕Trời và đất làm chứng — Đức Chúa Trời kêu trời đất làm chứng tòa án chống lại dân Y-sơ-ra-ên. Môi-se đã dùng ngôn ngữ tương tự trong bài hát cuối cùng của ông, vì vậy đây là một tranh chấp giao ước chính thức, không chỉ là ngôn ngữ thơ ca.(DEU 32:1)Listen, O heavens, pay attention, O earth! For the Lord speaks: “I raised children, I brought them up, but they have rebelled against me!

³Bò biết chủ mình, lừa biết máng của chủ; song Y-sơ-ra-ên chẳng hiểu biết, dân ta chẳng suy nghĩ.An ox recognizes its owner, a donkey recognizes where its owner puts its food; but Israel does not recognize me, my people do not understand.”

⁴Ôi! nước mắc tội, dân mang lỗi nặng nề, tông giống độc dữ, con cái làm bậy bạ kia! Chúng nó đã lìa bỏ Đức Giê-hô-va, khinh lờn Đấng Thánh của Y-sơ-ra-ên, đã trở nên xa lạ và lui đi.The sinful nation is as good as dead, the people weighed down by evil deeds. They are offspring who do wrong, children who do wicked things. They have abandoned the Lord, and rejected the Holy One of Israel. They are alienated from him.

⁵Các ngươi sao còn cứ bạn nghịch, để lại bị đánh nữa? Đầu đều đau đớn cả, lòng đều mòn mỏi cả.Why do you insist on being battered? Why do you continue to rebel? Your head has a massive wound, your whole body is weak.

⁶Từ bàn chân cho đến đỉnh đầu, chẳng có chỗ nào lành: rặt những vết thương, vít sưng cùng lằn mới, chưa rịt, chưa quấn, cũng chưa bôi dầu cho êm.From the soles of your feet to your head, there is no spot that is unharmed. There are only bruises, cuts, and open wounds. They have not been cleansed or bandaged, nor have they been treated with olive oil.

⁷Xứ các ngươi là nơi hoang vu, thành các ngươi bị lửa thiêu hủy; dân ngoại nuốt đất đai các ngươi trước mặt các ngươi, hoang vu như bị dân ngoại phá tán.Your land is devastated, your cities burned with fire. Right before your eyes your crops are being destroyed by foreign invaders. They leave behind devastation and destruction.

⁸Con cái Si-ôn bị bỏ lại như lều vườn nho, như chòi ruộng dưa, như thành bị vây.Daughter Zion is left isolated, like a hut in a vineyard, or a shelter in a cucumber field; she is a besieged city.

⁹Ví bằng Đức Giê-hô-va vạn quân chẳng để chúng ta còn sót lại chút đỉnh, thì chúng ta sẽ giống thành Sô-đôm và như thành Gô-mô-rơ vậy!Studie✕Đức Chúa Trời luôn để lại một nhóm nhỏ — Phao-lô trích dẫn câu này để cho thấy rằng Đức Chúa Trời luôn bảo tồn một nhóm trung tín còn sót lại. Ngay cả khi dân Y-sơ-ra-ên xứng đáng bị hủy diệt như Sô-đôm, lòng thương xót của Đức Chúa Trời đã giữ lại một hạt giống nhỏ.(ROM 9:29)If the Lord who commands armies had not left us a few survivors, we would have quickly become like Sodom, we would have become like Gomorrah.

¹⁰Hỡi các quan trưởng Sô-đôm, hãy nghe lời của Đức Giê-hô-va. Hỡi dân Gô-mô-rơ, hãy để tai vào luật pháp của Đức Chúa Trời chúng ta!Listen to the Lord’s word, you leaders of Sodom! Pay attention to our God’s rebuke, people of Gomorrah!

¹¹Đức Giê-hô-va phán: Muôn vàn của lễ các ngươi nào có can hệ gì đến ta? Ta đã chán chê của lễ thiêu bằng chiên đực và mỡ của bò con mập. Ta chẳng đẹp lòng về huyết của bò đực, chiên con và dê đực đâu.“Of what importance to me are your many sacrifices?” says the Lord. “I am stuffed with burnt sacrifices of rams and the fat from steers. The blood of bulls, lambs, and goats I do not want.

¹²Khi các ngươi đến chầu trước mặt ta, ai khiến các ngươi giày đạp hành lang ta?When you enter my presence, do you actually think I want this – animals trampling on my courtyards?

¹³Thôi, đừng dâng của lễ chay vô ích cho ta nữa! Ta gớm ghét mùi hương, ngày trăng mới, ngày sa-bát cùng sự rao nhóm hội; ta chẳng khứng chịu tội ác hội hiệp nơi lễ trọng thể.Do not bring any more meaningless offerings; I consider your incense detestable! You observe new moon festivals, Sabbaths, and convocations, but I cannot tolerate sin-stained celebrations!

¹⁴Thật, lòng ta ghét những ngày trăng mới và kỳ lễ các ngươi, là nặng nề cho ta, ta lấy làm mệt mà gánh lấy.I hate your new moon festivals and assemblies; they are a burden that I am tired of carrying.

¹⁵Vậy nên, khi các ngươi giơ tay, thì ta che mắt khỏi các ngươi. Khi các ngươi cầu nguyện rườn rà, ta chẳng thèm nghe. Tay các ngươi đầy những máu.Studie✕Cầu nguyện với bàn tay vấy máu — Giơ tay lên là tư thế cầu nguyện bình thường. Đức Chúa Trời phán rằng Ngài sẽ không nhìn: những bàn tay đó đầy bạo lực và giết người. Cầu nguyện nghi lễ không thể che đậy một cuộc sống bất công.When you spread out your hands in prayer, I look the other way; when you offer your many prayers, I do not listen, because your hands are covered with blood.

¹⁶Hãy rửa đi, hãy làm cho sạch! Hãy tránh những việc ác khỏi trước mắt ta. Đừng làm dữ nữa.Wash! Cleanse yourselves! Remove your sinful deeds from my sight. Stop sinning!

¹⁷Hãy học làm lành, tìm kiếm sự công bình; hãy đỡ đần kẻ bị hà hiếp, làm công bình cho kẻ mồ côi, binh vực lẽ của người góa bụa.Learn to do what is right! Promote justice! Give the oppressed reason to celebrate! Take up the cause of the orphan! Defend the rights of the widow!

¹⁸Đức Giê-hô-va phán: Bây giờ hãy đến, cho chúng ta biện luận cùng nhau. Dầu tội các ngươi như hồng điều, sẽ trở nên trắng như tuyết; dầu đỏ như son, sẽ trở nên trắng như lông chiên.Studie✕Lời mời đến tòa án của Đức Chúa Trời — Cụm từ tiếng Hê-bơ-rơ là một thuật ngữ pháp lý, giống như 'chúng ta hãy giải quyết vụ việc'. Đức Chúa Trời không yêu cầu một cuộc trò chuyện tùy tiện; Ngài là thẩm phán mời dân Y-sơ-ra-ên đối mặt với bằng chứng và được thanh tẩy.Come, let’s consider your options,” says the Lord. “Though your sins have stained you like the color red, you can become white like snow; though they are as easy to see as the color scarlet, you can become white like wool.

¹⁹Nếu các ngươi sẵn lòng vâng lời, sẽ ăn được sản vật tốt nhất của đất.If you have a willing attitude and obey, then you will again eat the good crops of the land.

²⁰Nhược bằng các ngươi chẳng khứng và bạn nghịch, sẽ bị nuốt bởi gươm; vì miệng Đức Giê-hô-va đã phán.But if you refuse and rebel, you will be devoured by the sword.” Know for certain that the Lord has spoken.

²¹Ôi! thành trung nghĩa đã hóa ra kỵ nữ, nó vốn đầy sự chánh trực, và sự công bình ở trong nó, mà bây giờ đầy những kẻ giết người!How tragic that the once-faithful city has become a prostitute! She was once a center of justice, fairness resided in her, but now only murderers.

²²Bạc ngươi biến thành cặn, rượu ngươi pha lộn nước.Your silver has become scum, your beer is diluted with water.

²³Các quan trưởng của dân ngươi là đồ phản nghịch, làm bạn với kẻ trộm, mỗi người trong chúng đều ưa của hối lộ, đeo đuổi theo tài lợi; chẳng làm công bình cho kẻ mồ côi, vụ kiện của người góa bụa chẳng đến cùng chúng nó.Studie✕Quà tặng và phần thưởng có nghĩa là hối lộ — Trong bản KJV, 'quà tặng' và 'phần thưởng' nghe có vẻ vô hại, nhưng trong bối cảnh pháp lý này, chúng có nghĩa là hối lộ. Các nhà lãnh đạo lẽ ra phải bảo vệ trẻ mồ côi và góa bụa, nhưng thay vào đó họ đã bán công lý để lấy lợi nhuận.Your officials are rebels, they associate with thieves. All of them love bribery, and look for payoffs. They do not take up the cause of the orphan, or defend the rights of the widow.

²⁴Vậy nên, Chúa, là Đức Giê-hô-va vạn quân, Đấng Quyền năng của Y-sơ-ra-ên, phán như vầy: Ôi! ta sẽ được thỏa lòng về kẻ đối định ta, và báo trả kẻ cừu thù ta!Therefore, the sovereign Lord who commands armies, the powerful ruler of Israel, says this: “Ah, I will seek vengeance against my adversaries, I will take revenge against my enemies.

²⁵Ta sẽ lại tra tay trên ngươi, làm ta sạch hết cáu cặn ngươi, và bỏ hết chất pha của ngươi.I will attack you; I will purify your metal with flux. I will remove all your slag.

²⁶Ta sẽ lập lại các quan xét của ngươi như ngày trước, các mưu sĩ của ngươi như lúc đầu. Rồi sau người ta sẽ xưng ngươi là thành công bình, là ấp trung nghĩa.I will reestablish honest judges as in former times, wise advisers as in earlier days. Then you will be called, ‘The Just City, Faithful Town.’”

²⁷Si-ôn sẽ được chuộc bởi sự chánh trực, còn kẻ nào trở lại đó thì được chuộc bởi sự công bình.Zion will be freed by justice, and her returnees by righteousness.

²⁸Song những kẻ bạn nghịch và mắc tội sẽ cùng bị hủy diệt, còn kẻ bỏ Đức Giê-hô-va sẽ bị diệt vong.All rebellious sinners will be shattered, those who abandon the Lord will perish.

²⁹Vậy các ngươi sẽ hổ thẹn vì những cây thông mình ưa; mắc cỡ vì những vườn mình đã chọn.Studie✕Cây thông và vườn cây làm đền thờ — Các 'cây thông' và 'vườn cây' ở đây gợi lên các đền thờ nơi mọi người thờ phượng các vị thần giả. Dân Y-sơ-ra-ên đã muốn chúng, nhưng những nơi không có sự sống này sẽ thất bại như một khu vườn không có nước. Tin cậy bất cứ điều gì ngoài Đức Chúa Trời sẽ khiến bạn xấu hổ và khô héo.Indeed, they will be ashamed of the sacred trees you find so desirable; you will be embarrassed because of the sacred orchards where you choose to worship.

³⁰Vì các ngươi sẽ giống như cây thông khô lá, như vườn không nước.For you will be like a tree whose leaves wither, like an orchard that is unwatered.

³¹Người mạnh sẽ như bã gai, việc làm của nó như đóm lửa; cả hai sẽ cùng nhau cháy, chẳng có ai giập tắt.The powerful will be like a thread of yarn, their deeds like a spark; both will burn together, and no one will put out the fire.