Châm-ngôn 6

¹Hỡi con, nếu con có bảo lãnh cho kẻ lân cận mình, Nếu con giao tay mình vì người ngoại,研读✕Vỗ tay cam kết — Trong Y-sơ-ra-ên cổ đại, việc vỗ tay xác nhận một sự bảo đảm tài chính, giống như việc ký bảo lãnh một khoản vay ngày nay. Các câu 1-2 cảnh báo rằng một cam kết vội vàng có thể bẫy chính con; các câu 3-5 thúc giục hãy nhanh chóng giải thoát trước khi nghĩa vụ đó gây ra sự hủy hoại.My child, if you have made a pledge for your neighbor, and have become a guarantor for a stranger,

²Thì con đã bị lời miệng mình trói buộc, Mắc phải lời của miệng con.if you have been ensnared by the words you have uttered, and have been caught by the words you have spoken,

³Hỡi con, bởi vì con đã sa vào tay kẻ lân cận con, Hỡi làm điều nầy và giải cứu mình con: Hãy đi hạ mình xuống, nài xin người lân cận con;then, my child, do this in order to deliver yourself, because you have fallen into your neighbor’s power: go, humble yourself, and appeal firmly to your neighbor.

⁴Chớ để cho hai mắt con ngủ, Hoặc mí mắt con chợp lại;Permit no sleep to your eyes or slumber to your eyelids.

⁵Hãy giải cứu mình khỏi người như con hoàng dương thoát khỏi tay thợ săn, Như con chim thoát khỏi tay kẻ đánh rập.Deliver yourself like a gazelle from a snare, and like a bird from the trap of the fowler.

⁶Hỡi kẻ biếng nhác, hãy đi đến loài kiến; Khá xem xét cách ăn ở nó mà học khôn ngoan.Go to the ant, you sluggard; observe its ways and be wise!

⁷Tuy nó không có hoặc quan tướng, Hoặc quan cai đốc, hay là quan trấn,It has no commander, overseer, or ruler,

⁸Thì nó cũng biết sắm sửa lương phạn mình trong lúc mùa hè, Và thâu trữ vật thực nó trong khi mùa gặt.yet it prepares its food in the summer; it gathers at the harvest what it will eat.

⁹Hỡi kẻ biếng nhác, ngươi sẽ nằm cho đến chừng nào? Bao giờ ngươi sẽ ngủ thức dậy?How long, you sluggard, will you lie there? When will you rise from your sleep?

¹⁰Ngủ một chút, chợp mắt một chút, Khoanh tay nằm một chút,A little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to relax,

¹¹Thì sự nghèo khổ của ngươi sẽ đến như kẻ đi rảo, Và sự thiếu thốn của ngươi tới như người cầm binh khí.and your poverty will come like a robber, and your need like an armed man.

¹²Người nào đi đứng có miệng giả dối, Là một kẻ vô loại, một người gian ác;研读✕Vô loại nghĩa là vô giá trị — Trong bản KJV, 'naughty person' mạnh hơn nghĩa tiếng Anh hiện đại. Từ tiếng Hê-bơ-rơ là beliyyaal, nghĩa là một người vô giá trị hoặc đê tiện, không phải một đứa trẻ nghịch ngợm. Nó mô tả một người quyết tâm làm điều gian ác.A worthless and wicked person walks around saying perverse things;

¹³Hắn liếc con mắt, dùng chân mình bày ý, Và lấy ngón tay mình ra dấu;he winks with his eyes, signals with his feet, and points with his fingers;

¹⁴Trong lòng hắn vẫn có sự gian tà; Nó toan mưu ác luôn luôn, Và gieo sự tranh cạnh.he plots evil with perverse thoughts in his heart, he spreads contention at all times.

¹⁵Bới cớ ấy, tai họa sẽ xảy đến nó thình lình; Bỗng chúc nó bị bại hoại, không phương thế chữa được.Therefore, his disaster will come suddenly; in an instant he will be broken, and there will be no remedy.

¹⁶Có sáu điều Đức Giê-hô-va ghét, Và bảy điều Ngài lấy làm gớm ghiếc:研读✕Sáu, thậm chí bảy — Kiểu liệt kê số lượng cộng thêm một này là một cách nói khôn ngoan để chỉ rằng danh sách này mang tính đại diện, không phải là đầy đủ. Nó hướng đến mục cuối cùng—gieo sự bất hòa giữa anh em—như là điều gớm ghiếc thứ bảy mang tính cực điểm.(PRO 30:15)There are six things that the Lord hates, even seven things that are an abomination to him:

¹⁷Con mắt kiêu ngạo, lưỡi dối trá, Tay làm đổ huyết vô tộihaughty eyes, a lying tongue, and hands that shed innocent blood,

¹⁸Lòng toan những mưu ác, Chân vội vàng chạy đến sự dữ,a heart that devises wicked plans, feet that are swift to run to evil,

¹⁹Kẻ làm chứng gian và nói điều dối, Cùng kẻ gieo sự tranh cạnh trong vòng anh em.a false witness who pours out lies, and a person who spreads discord among family members.

²⁰Hỡi con, hãy giữ lời răn bảo của cha, Chớ lìa bỏ các phép tắc của mẹ con.My child, guard the commands of your father and do not forsake the instruction of your mother.

²¹Khá ghi tạc nó nơi lòng con luôn luôn, Và đeo nó nơi cổ con.Bind them on your heart continually; fasten them around your neck.

²²Khi con đi, các lời đó sẽ dẫn dắt con; Lúc con ngủ, nó gìn giữ con; Và khi con thức dậy, thì nó sẽ trò chuyện với con.When you walk about, they will guide you; when you lie down, they will watch over you; when you wake up, they will talk to you.

²³Vì điều răn là một cái đèn, luật pháp là ánh sáng, Và sự quở trách khuyên dạy là con đường sự sống,研读✕Đèn và luật pháp — Ở đây 'luật pháp' là từ torah trong tiếng Hê-bơ-rơ, nghĩa là sự hướng dẫn hoặc chỉ dạy, đặc biệt là lời dạy của cha mẹ. Hình ảnh sự dẫn dắt như một ngọn đèn và ánh sáng cũng xuất hiện trong Thi-thiên 119:105, liên kết sự dạy dỗ khôn ngoan với lời Đức Chúa Trời.(PSA 119:105)For the commandments are like a lamp, instruction is like a light, and rebukes of discipline are like the road leading to life,

²⁴Đặng giữ con khỏi người đàn bà ác nghiệp, Và khỏi lưỡi dua nịnh của dâm phụ.研读✕Người đàn bà ác nghiệp — Trong Châm-ngôn, 'người đàn bà ác nghiệp' dịch từ tiếng Hê-bơ-rơ là nokriyah, nghĩa là một người phụ nữ ngoại bang hoặc bị cấm—thường là một người ngoại tình. Nó không nói về sự lạ lẫm về mặt xã hội; lưỡi dua nịnh của nàng là một cái bẫy nguy hiểm.by keeping you from the evil woman, from the smooth tongue of the loose woman.

²⁵Lòng con chớ tham muốn sắc nó, Đừng để mình mắc phải mí mắt nó.Do not lust in your heart for her beauty, and do not let her captivate you with her alluring eyes;

²⁶Vì tại kỵ nữ có người nông nổi chỉ còn một miếng bánh mà thôi; Người dâm phụ vẫn lừa sẵn linh hồn quí báu.for on account of a prostitute one is brought down to a loaf of bread, but the wife of another man preys on your precious life.

²⁷Há có người nào để lửa trong lòng mình, Mà áo người lại chẳng bị cháy sao?Can a man hold fire against his chest without burning his clothes?

²⁸Há có ai đi trên than lửa hực, Mà chân mình lại chẳng bị phồng chăng?Can a man walk on hot coals without scorching his feet?

²⁹Kẻ nào đi tới cùng vợ người lân cận mình cũng vậy; Phàm ai đụng đến nàng ắt chẳng được khỏi bị phạt.So it is with the one who has sex with his neighbor’s wife; no one who touches her will escape punishment.

³⁰Người ta chẳng khinh dị kẻ trộm, Nếu nó ăn cắp đặng phỉ lòng mình khi đói khát;People do not despise a thief when he steals to fulfill his need when he is hungry.

³¹Hễ nó bị bắt, chắc phải thường bồi gấp bảy lần; Nó sẽ nộp hết tài sản của nhà nó.Yet if he is caught he must repay seven times over, he might even have to give all the wealth of his house.

³²Kẻ nào phạm tội ngoại tình với người đàn bà, tất vô tâm vô trí: Ai làm như vậy, khiến cho linh hồn mình bị hư mất.研读✕Vô tâm vô trí — Tiếng Hê-bơ-rơ dịch sát nghĩa là 'thiếu tấm lòng'. Trong tư tưởng Hê-bơ-rơ, tấm lòng là nơi của sự phán xét đạo đức và ý chí, không chỉ là cảm xúc. Ngoại tình là sự ngu dại hủy hoại chính con người đó.A man who commits adultery with a woman lacks wisdom, whoever does it destroys his own life.

³³Người ấy sẽ bị thương tích và khinh bỉ, Sự sỉ nhục người sẽ chẳng bôi mất đi;He will be beaten and despised, and his reproach will not be wiped away;

³⁴Vì sự ghen ghét là điều giận dữ của người nam, Trong ngày báo thù, người không dung thứ;for jealousy kindles a husband’s rage, and he will not show mercy when he takes revenge.

³⁵Người sẽ chẳng nhận giá đền tội nào hết, Mặc dầu con gia tăng của lễ, người cũng không đặng phỉ ý đâu.He will not consider any compensation; he will not be willing, even if you multiply the compensation.