Châm-ngôn 21

¹Lòng của vua ở trong tay Đức Giê-hô-va khác nào dòng nước chảy; Ngài làm nghiêng lệch nó bề nào tùy ý Ngài muốn.Study✕Kênh tưới tiêu — Tại Y-sơ-ra-ên, các kênh nước (như mương tưới tiêu) có thể được chuyển hướng chảy bất cứ nơi nào người nông dân muốn. Lòng của vua cũng như vậy: Đức Giê-hô-va dẫn dắt nó ngay cả khi vua tưởng rằng quyền lực thuộc về mình. Đức Chúa Trời dẫn dắt các nhà lãnh đạo để hoàn thành chương trình của Ngài.The king’s heart is in the hand of the Lord like channels of water; he turns it wherever he wants.

²Các đường lối của loài người đều chánh đáng theo mắt họ; Song Đức Giê-hô-va cân nhắc cái lòng.All of a person’s ways seem right in his own opinion, but the Lord evaluates the motives.

³Làm theo sự công bình và ngay thẳng Được đẹp lòng Đức Giê-hô-va hơn của tế lễ.Study✕Vâng lời hơn của tế lễ — Làm theo sự công bình và ngay thẳng tốt hơn của tế lễ. Y-sơ-ra-ên thường dâng của tế lễ trong khi bỏ qua luật pháp của Đức Chúa Trời—1 Sa-mu-ên 15:22; hãy mang lẽ thật này vào ngày của bạn: Ngài muốn sự vâng lời của bạn, không chỉ của lễ của bạn.(1SA 15:22)To do righteousness and justice is more acceptable to the Lord than sacrifice.

⁴Mặt tự cao, lòng kiêu ngạo, Và ngọn đèn của kẻ ác, đều là tội lỗi.Haughty eyes and a proud heart – the agricultural product of the wicked is sin.

⁵Các ý tưởng của người cần mẫn dẫn đến sự dư dật; Còn những kẻ khờ dại chỉ chạy đến điều thiếu thốn.The plans of the diligent lead only to plenty, but everyone who is hasty comes only to poverty.

⁶Tài vật nhờ dùng lưỡi dối gạt mà được, Ấy là một điều hư không mau hết của kẻ tìm sự chết.Making a fortune by a lying tongue is like a vapor driven back and forth; they seek death.

⁷Sự cường bạo của kẻ ác sẽ đùa chúng nó đi; Vì chúng nó không khứng làm điều ngay thẳng.The violence done by the wicked will drag them away because they refuse to do what is right.

⁸Con đường của kẻ gánh tội là quanh quẹo; Còn công việc kẻ trong sạch vốn ngay thẳng.The way of the guilty person is devious, but as for the pure, his way is upright.

⁹Thà ở nơi xó nóc nhà, Hơn là ở chung nhà với một người đàn bà hay tranh cạnh.It is better to live on a corner of the housetop than in a house in company with a quarrelsome wife.

¹⁰Lòng kẻ dữ ao ước điều ác; Kẻ lân cận nó không được ơn trước mặt nó.The appetite of the wicked desires evil; his neighbor is shown no favor in his eyes.

¹¹Khi kẻ nhạo báng bị phạt, người ngu dại bèn trở nên khôn ngoan; Khi khuyên dạy người khôn ngoan, người nhận lãnh sự tri thức.When a scorner is punished, the naive becomes wise; when a wise person is instructed, he gains knowledge.

¹²Có một Đấng công bình xem xét kỹ càng nhà kẻ ác; Đấng ấy xô những kẻ ác vào tai họa.The Righteous One considers the house of the wicked; he overthrows the wicked to their ruin.

¹³Ai bưng tai không khứng nghe tiếng kêu la của người nghèo khổ, Người đó cũng sẽ kêu la mà sẽ chẳng có ai đáp lại.The one who shuts his ears to the cry of the poor, he too will cry out and will not be answered.

¹⁴Của lễ dâng kín nhiệm nguôi cơn thạnh nộ; Của hối lộ đút vào lòng làm ngất cơn giận dữ tợn.Study✕Của lễ như của hối lộ — 'Của lễ dâng kín nhiệm' có nghĩa là của hối lộ để làm nguôi cơn giận của người đang tức giận. Câu châm ngôn ghi nhận cách của hối lộ thực sự hoạt động trong thế gian sa ngã, nhưng không tán thành chúng. Đức Chúa Trời cân nhắc tấm lòng, chứ không phải tiền bạc.A gift given in secret subdues anger, and a bribe given secretly subdues strong wrath.

¹⁵Làm điều ngay thẳng, ấy là một việc vui vẻ cho người công bình; Nhưng gây bại hoại cho kẻ làm gian ác.Doing justice brings joy to the righteous and terror to those who do evil.

¹⁶Người lầm lạc xa đường khôn sáng Sẽ ở với hội kẻ chết.Study✕Hội kẻ chết — 'Hội kẻ chết' là nơi ở của kẻ chết (Âm phủ). Quay lưng khỏi sự khôn sáng dẫn đến nơi đó—sống một đời sống đã chết về mặt thuộc linh, đi đến sự hư mất. Không phải 'đời sống dài lâu hạnh phúc' nhưng là con đường dẫn đến mồ mả.The one who wanders from the way of wisdom will end up in the company of the departed.

¹⁷Ai ham sự vui chơi ắt sẽ nghèo khó; Còn ai ưa rượu với dầu sẽ chẳng hề làm giàu.The one who loves pleasure will be a poor person; whoever loves wine and anointing oil will not be rich.

¹⁸Kẻ ác là một giá chuộc người công bình; Và kẻ dối gạt thế chỗ cho người ngay thẳng.The wicked become a ransom for the righteous, and the faithless are taken in the place of the upright.

¹⁹Thà ở nơi vắng vẻ, Hơn là ở với một người đàn bà hay tranh cạnh và nóng giận.It is better to live in a desert land than with a quarrelsome and easily-provoked woman.

²⁰Có bửu vật và dầu trong nhà người khôn ngoan; Nhưng kẻ ngu muội nuốt nó đi.There is desirable treasure and olive oil in the dwelling of the wise, but a foolish person devours all he has.

²¹Người nào tìm cầu sự công bình và sự nhân từ sẽ tìm được sự sống, sự công bình, và tôn trọng.The one who pursues righteousness and love finds life, bounty, and honor.

²²Người khôn ngoan leo lên thành dõng sĩ, Đánh hạ sức lực mà nó nương cậy.The wise person can scale the city of the mighty and bring down the stronghold in which they trust.

²³Ai giữ lấy miệng và lưỡi mình Giữ linh hồn mình khỏi hoạn nạn.The one who guards his mouth and his tongue keeps his life from troubles.

²⁴Nhạo báng, ấy là tên của người kiêu căng cao cách; Nó cư xử cách xấc xược theo tánh kiêu ngạo của nó.A proud and arrogant person, whose name is “Scoffer,” acts with overbearing pride.

²⁵Sự ước ao của kẻ biếng nhác giết chết nó; Bởi vì hai tay nó không khứng làm việc.What the sluggard desires will kill him, for his hands refuse to work.

²⁶Có người trót ngày ham hố quá; Nhưng người công bình ban cho không chắt lót.All day long he craves greedily, but the righteous gives and does not hold back.

²⁷Của tế lễ của kẻ ác là một vật gớm ghiếc; Phương chi họ đem đến mà có ác tưởng.The wicked person’s sacrifice is an abomination; how much more when he brings it with evil intent!

²⁸Chứng dối giả sẽ hư mất đi; Nhưng người hay nghe theo sẽ nói được mãi mãi.A lying witness will perish, but the one who reports accurately speaks forever.

²⁹Kẻ ác tự làm mặt chai mày đá; Còn người ngay thẳng làm vững đường lối mình.A wicked person shows boldness with his face, but as for the upright, he discerns his ways.

³⁰Chẳng có sự khôn ngoan nào, sự thông minh nào, hay là mưu kế nào, Mà chống địch Đức Giê-hô-va được.There is no wisdom and there is no understanding, and there is no counsel against the Lord.

³¹Ngựa sắm sửa về ngày tranh chiến; Nhưng sự thắng trận thuộc về Đức Giê-hô-va.Study✕Ngựa trong trận chiến — Ngựa là vũ khí mạnh nhất của chiến tranh thời cổ đại, giống như xe tăng. Câu này nói 'sắm sửa là tốt, nhưng sự thắng trận không thuộc về ngựa hay giáo—chỉ một mình Đức Chúa Trời cứu.' So sánh với Thi-thiên 20:7, về việc tin cậy xe cộ và ngựa so với tin cậy Đức Giê-hô-va.(PSA 20:7)A horse is prepared for the day of battle, but the victory is from the Lord.