Châm-ngôn 20

¹Rượu khiến người ta nhạo báng, đồ uống say làm cho hỗn hào; Phàm ai dùng nó quá độ, chẳng phải là khôn ngoan.Wine is a mocker and strong drink is a brawler; whoever goes astray by them is not wise.

²Sự oai khiếp của vua giống như sư tử gầm hét; Ai chọc giận người ắt phạm đến mạng sống mình.The king’s terrifying anger is like the roar of a lion; whoever provokes him sins against himself.

³Người nào giữ mình khỏi tranh cạnh, ấy là sự tôn vinh của người; Chỉ kẻ điên cuồng sa vào đó mà thôi.It is an honor for a person to cease from strife, but every fool quarrels.

⁴Vì có mùa đông kẻ biếng nhác chẳng cày ruộng; Qua mùa gặt nó sẽ xin ăn, nhưng chẳng được gì hết.The sluggard will not plow during the planting season, so at harvest time he looks for the crop but has nothing.

⁵Mưu kế trong lòng người ta như nước sâu; Người thông sáng sẽ múc lấy tại đó.Counsel in a person’s heart is like deep water, but an understanding person draws it out.

⁶Phần nhiều người khoe khoang sự nhân từ mình; Nhưng ai sẽ tìm được một người trung thành?Many people profess their loyalty, but a faithful person – who can find?

⁷Người công bình ăn ở cách thanh liêm; Những con cháu người lấy làm có phước thay!The righteous person behaves in integrity; blessed are his children after him.

⁸Vua ngồi trên ngôi xét đoán, Lấy mặt mình đánh tan các điều ác.A king sitting on the throne to judge separates out all evil with his eyes.

⁹Ai có thể nói: Ta đã luyện sạch lòng mình, Ta đã trong sạch tội ta rồi?Who can say, “I have kept my heart clean; I am pure from my sin”?

¹⁰Hai thứ trái cân, và hai thứ lường, Cả hai đều gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va.Studium✕Cân không đúng — Các thương gia dùng quả cân bằng đá và các dụng cụ đo lường. Giữ hai bộ, một để mua và một để bán, cho phép gian lận. Đây không phải là thực hành kinh doanh nhỏ; Đức Chúa Trời gọi đó là điều gớm ghiếc.(DEU 25:13)Diverse weights and diverse measures – the Lord abhors both of them.

¹¹Công việc con trẻ làm, hoặc trong sạch hoặc chánh đáng, Cũng đều tỏ bản tánh nó ra.Even a young man is known by his actions, whether his activity is pure and whether it is right.

¹²Tai để nghe, mắt để thấy, Đức Giê-hô-va đã làm ra cả hai.The ear that hears and the eye that sees – the Lord has made them both.

¹³Chớ ưa ngủ, e cho người trở nên nghèo khổ chăng; Hãy mở mắt ra, thì sẽ được no nê bánh.Do not love sleep, lest you become impoverished; open your eyes so that you might be satisfied with food.

¹⁴Kẻ mua nói rằng: Không tốt, không tốt! Đoạn đi, và tự khoe khoang mình.“It’s worthless! It’s worthless!” says the buyer, but when he goes on his way, he boasts.

¹⁵Có vàng và nhiều châu ngọc; Song miệng có tri thức là bửu vật quí giá.There is gold, and an abundance of rubies, but words of knowledge are like a precious jewel.

¹⁶Hãy cầm lấy áo hắn, vì hắn có bảo lãnh cho người khác; Hãy buộc họ một của cầm, bởi họ đáp thế cho người đàn bà lạ.Studium✕Bảo lãnh và cầm đồ — Đồng ký tên hoặc đặt vật thế chấp cho người lạ là rủi ro. Châm ngôn nói hãy cầm lấy áo của người đó nếu người ấy nhận lãnh trách nhiệm như vậy. Vật thế chấp hữu hình bảo vệ chống lại sự mất mát khi người vay không quen biết.Take a man’s garment when he has given security for a stranger, and when he gives surety for strangers, hold him in pledge.

¹⁷Bánh nhờ dối gạt mà được lấy làm ngon ngọt cho người; Nhưng kế sau miệng người đầy sạn.Bread gained by deceit tastes sweet to a person, but afterward his mouth will be filled with gravel.

¹⁸Nhờ bàn luận, các mưu kế được định vững vàng; Hãy đánh giặc cách khôn khéo.Plans are established by counsel, so make war with guidance.

¹⁹Kẻ nào đi thèo lẻo bầy tỏ điều kín đáo; Vậy, chớ giao thông với kẻ hay hở môi quá.The one who goes about gossiping reveals secrets; therefore do not associate with someone who is always opening his mouth.

²⁰Ngọn đèn của kẻ rủa cha mẹ mình Sẽ tắt giữa vùng tăm tối mờ mịt.Studium✕Đèn tắt — Trong Cựu Ước, ngọn đèn thường tượng trưng cho sự sống, sự thịnh vượng, hoặc dòng dõi gia đình. Ngọn đèn tắt có nghĩa là sự chết hoặc sự hủy diệt. Xuất Ê-díp-tô Ký 21:17 đưa ra luật đằng sau điều này: rủa cha mẹ là tội đáng chết.(EXO 21:17)The one who curses his father and his mother, his lamp will be extinguished in the blackest darkness.

²¹Sản nghiệp mình được vội vã lúc ban đầu, Và cuối cùng sẽ chẳng đặng phước.An inheritance gained easily in the beginning will not be blessed in the end.

²²Chớ nói: Ta sẽ trả ác. Hãy chờ đợi Đức Giê-hô-va, Ngài sẽ cứu rỗi con.Studium✕Để sự báo thù cho Đức Chúa Trời — Thay vì tự mình trả ác, hãy chờ đợi Đức Giê-hô-va. Phao-lô đưa ra cùng một chỉ dẫn trong Rô-ma 12:19: hãy để sự báo thù cho Đức Chúa Trời.(ROM 12:19)Do not say, “I will pay back evil!” Wait for the Lord, so that he may vindicate you.

²³Trái cân hai thứ lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va; Và cây cân giả nào phải vật tốt lành.The Lord abhors differing weights, and dishonest scales are wicked.

²⁴Các bước của loài người do nơi Đức Giê-hô-va nhất định; Vậy, loài người hiểu đường lối mình sao được?Studium✕Đức Chúa Trời hướng dẫn các bước của chúng ta — Chúng ta lập kế hoạch, nhưng Đức Giê-hô-va định đoạt các bước của một người. Châm-ngôn 16:9 nói điều tương tự: chúng ta toan định đường lối mình, nhưng Đức Chúa Trời hướng dẫn các bước của chúng ta.(PRO 16:9)The steps of a person are ordained by the Lord – so how can anyone understand his own way?

²⁵Nói cách hớp tớp rằng: Vật nầy là vật thánh! Và sau khi đã khấn nguyện rồi mới suy xét đến, ấy quả một cái bẫy cho người ta.Studium✕Lời khấn hấp tấp — Các lời khấn và những vật dâng hiến cho Đức Chúa Trời là ràng buộc. Đó là một cái bẫy khi dâng một vật thánh, hoặc lập một lời khấn, và chỉ sau đó mới tìm cách thoát ra. Hãy suy nghĩ trước khi hứa.It is a snare for a person to rashly cry, “Holy!” and only afterward to consider what he has vowed.

²⁶Vua khôn ngoan làm tan kẻ ác, Và khiến bánh xe lăn cán chúng nó.A wise king separates out the wicked; he turns the threshing wheel over them.

²⁷Linh tánh loài người vốn một ngọn đèn của Đức Giê-hô-va, Dò thấu các nơi ẩn bí của lòng.The human spirit is like the lamp of the Lord, searching all his innermost parts.

²⁸Sự nhân từ và chân thật bảo hộ vua; Người lấy lòng nhân từ mà nâng đỡ ngôi nước mình.Loyal love and truth preserve a king, and his throne is upheld by loyal love.

²⁹Sức lực của gã trai trẻ là vinh hiển của người; Còn tóc bạc là sự tôn trọng của ông già.The glory of young men is their strength, and the splendor of old men is gray hair.

³⁰Những thương tích và dấu vít làm cho sạch điều ác, Và roi vọt thấm vào nơi kín đáo của lòng.Beatings and wounds cleanse away evil, and floggings cleanse the innermost being.