Châm-ngôn 17

¹Thà một miếng bánh khô mà hòa thuận, Còn hơn là nhà đầy thịt tế lễ lại cãi lộn nhau.Better is a dry crust of bread where there is quietness than a house full of feasting with strife.

²Tôi tớ khôn sáng sẽ quản trị con trai làm xấu hổ, Và được hưởng phần cơ nghiệp giữa các anh em.A servant who acts wisely will rule over an heir who behaves shamefully, and will share the inheritance along with the relatives.

³Nồi dót để luyện bạc, lò để luyện vàng; Nhưng Đức Giê-hô-va thử lòng của loài người.Mafunzo✕Đức Giê-hô-va thử lòng — Cũng như lửa luyện bạc và vàng, Đức Giê-hô-va dùng những thử thách để thanh tẩy lòng chúng ta. Ngài nhìn thấy con người thật bên trong, không chỉ là những hành động bên ngoài.(PRO 17:3)The crucible is for refining silver and the furnace is for gold, likewise the Lord tests hearts.

⁴Kẻ làm ác chăm chỉ về môi gian ác; Kẻ hay nói dối lắng tai nghe lưỡi độc hiểm.One who acts wickedly pays attention to evil counsel; a liar listens to a malicious tongue.

⁵Ai nhạo báng người bần cùng sỉ nhục Đấng tạo hóa mình; Ai vui mừng về tai họa sẽ chẳng được thoát khỏi bị phạt.Mafunzo✕Nhạo báng người bần cùng — Nhạo báng hay áp bức người bần cùng là sỉ nhục Đấng đã tạo hóa nên họ. Đức Giê-hô-va đồng cảm với người yếu thế, nên làm hại họ chính là làm hại Ngài.(PRO 17:5)The one who mocks the poor insults his Creator; whoever rejoices over disaster will not go unpunished.

⁶Mão triều thiên của ông già, ấy là con cháu; Còn vinh hiển của con cái, ấy là ông cha.Grandchildren are like a crown to the elderly, and the glory of children is their parents.

⁷Lời tốt lành không xứng với kẻ ngu; Môi miệng giả dối lại càng ít xứng cho vua chúa thay.Excessive speech is not becoming for a fool; how much less are lies for a ruler!

⁸Của hối lộ giống như viên ngọc quí trước mặt ai được nó; Dầu nó xây trở phía nào, cũng được may mắn.A bribe works like a charm for the one who offers it; in whatever he does he succeeds.

⁹Kẻ nào lấp giấu tội lỗi tìm cầu điều tình ái; Còn ai nhắc lập lại điều gì chia rẽ bạn bậu thiết cốt.The one who forgives an offense seeks love, but whoever repeats a matter separates close friends.

¹⁰Lời quở trách thấm sâu vào người khôn ngoan, Hơn là trăm roi đánh vào kẻ ngu muội.A rebuke makes a greater impression on a discerning person than a hundred blows on a fool.

¹¹Kẻ gian ác chỉ tìm điều phản nghịch; Vì vậy sẽ sai một sứ giả dữ tợn đi hãm đánh nó.An evil person seeks only rebellion, and so a cruel messenger will be sent against him.

¹²Thà người ta gặp gấu cái bị cướp con, Hơn là gặp kẻ ngây dại theo điên cuồng nó.It is better for a person to meet a mother bear being robbed of her cubs, than to encounter a fool in his folly.

¹³Tai họa không hề lìa khỏi nhà Của kẻ lấy ác trả thiện.As for the one who repays evil for good, evil will not leave his house.

¹⁴Khởi đầu tranh cạnh, ấy như người ta mở đường nước chảy; Vậy, khá thôi cãi lẫy trước khi đánh lộn.Mafunzo✕Tranh cạnh lan nhanh — Như nước vỡ bờ, một sự bất đồng nhỏ có thể nhanh chóng trở thành một trận lũ tranh cãi. Hãy dừng tranh cãi trước khi mọi việc trở nên tồi tệ hơn.Starting a quarrel is like letting out water; stop it before strife breaks out!

¹⁵Ai xưng kẻ ác là công bình, và kẻ nào lên án cho người công bình, Cả hai điều lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va.The one who acquits the guilty and the one who condemns the innocent – both of them are an abomination to the Lord.

¹⁶Kẻ ngu muội thiếu trí hiểu, Thế thì bạc trong tay hắn mua khôn ngoan mà chi?Of what use is money in the hand of a fool, since he has no intention of acquiring wisdom?

¹⁷Bằng hữu thương mến nhau luôn luôn; Và anh em sanh ra để giúp đỡ trong lúc hoạn nạn.A friend loves at all times, and a relative is born to help in adversity.

¹⁸Kẻ ngu muội giao tay, Chịu làm bảo lãnh trước mặt kẻ lân cận mình.Mafunzo✕Bảo lãnh nợ nần — Thời xưa, giao tay là một cái bắt tay để đóng ấn lời hứa trả nợ thay cho người khác. Câu này cảnh báo về việc bất cẩn khi ký bảo lãnh nợ.The one who lacks wisdom strikes hands in pledge, and puts up financial security for his neighbor.

¹⁹Ai ưa tranh cạnh ưa tội lỗi; Ai xây cất cửa mình cao kiếm điều hư sập.Mafunzo✕Kiêu ngạo và sụp đổ — Cửa cao là biểu tượng của sự kiêu ngạo và tự tôn. Những kẻ tự nâng mình lên đang tiến tới sự hủy diệt, giống như một cái cửa quá cao dễ bị sập.The one who loves a quarrel loves transgression; whoever builds his gate high seeks destruction.

²⁰Kẻ nào có lòng vày vò không tìm được phước hạnh; Và ai có lưỡi gian tà sẽ sa vào tai hại.The one who has a perverse heart does not find good, and the one who is deceitful in speech falls into trouble.

²¹Ai sanh con ngu muội ắt sẽ có buồn rầu; Còn cha của kẻ ngây dại chẳng được vui vẻ.Whoever brings a fool into the world does so to his grief, and the father of a fool has no joy.

²²Lòng vui mừng vốn một phương thuốc hay; Còn trí nao sờn làm xương cốt khô héo.A cheerful heart brings good healing, but a crushed spirit dries up the bones.

²³Người gian ác lãnh nhẹm của hối lộ, Đặng làm sai lệch các lối xét đoán.Mafunzo✕Của hối lộ kín giấu — Người gian ác nhận của hối lộ kín đáo để bẻ cong công lý. Điều này cho thấy sự tham nhũng có thể được giấu kín nhưng vẫn làm sai lệch những gì là đúng đắn.A wicked person receives a bribe secretly to pervert the ways of justice.

²⁴Có sự khôn ngoan trước mặt người thông sáng; Song con mắt kẻ ngu muội ở nơi địa cực.Wisdom is directly in front of the discerning person, but the eyes of a fool run to the ends of the earth.

²⁵Con ngu muội là một điều buồn rầu cho cha, Và một sự cay đắng cho mẹ đã sanh đẻ nó.A foolish child is a grief to his father, and bitterness to the mother who bore him.

²⁶Lấy làm chẳng tốt mà phạt vạ người công bình, Hay là đánh người tước vị vì cớ lòng ngay thẳng của họ.It is terrible to punish a righteous person, and to flog honorable men is wrong.

²⁷Người nào kiêng lời nói mình có tri thức; Còn người có tánh ôn hàn là một người thông sáng.The truly wise person restrains his words, and the one who stays calm is discerning.

²⁸Khi nín lặng, dầu người ngu dại, cũng được cầm bằng khôn ngoan; Còn kẻ nào ngậm môi miệng mình lại được kể là thông sáng.Even a fool who remains silent is considered wise, and the one who holds his tongue is deemed discerning.