Châm-ngôn 11

¹Cây cân giả lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va; Nhưng trái cân đúng được đẹp lòng Ngài.Studium✕Cây cân đúng — Tại Y-sơ-ra-ên, việc mua bán được thực hiện bằng các quả cân bằng đá trên bàn cân. "Cây cân giả" sử dụng các quả cân lừa đảo; "trái cân đúng" theo nghĩa đen là "viên đá trọn vẹn/hoàn hảo". Việc buôn bán trung thực không chỉ là một đức tính xã hội—đó là điều đẹp lòng Đức Chúa Trời.The Lord abhors dishonest scales, but an accurate weight is his delight.

²Khi kiêu ngạo đến, sỉ nhục cũng đến nữa; Nhưng sự khôn ngoan vẫn ở với người khiêm nhượng.When pride comes, then comes disgrace, but with humility comes wisdom.

³Sự thanh liêm của người ngay thẳng dẫn dắt họ; Còn sự gian tà của kẻ bất trung sẽ hủy diệt chúng nó.The integrity of the upright guides them, but the crookedness of the unfaithful destroys them.

⁴Trong ngày thạnh nộ, tài sản chẳng ích chi cả; Duy công bình giải cứu khỏi sự chết.Wealth does not profit in the day of wrath, but righteousness delivers from mortal danger.

⁵Sự công bình của người trọn vẹn ban bằng đường lối người; Nhưng kẻ hung ác vì gian ác mình mà sa ngã.The righteousness of the blameless will make straight their way, but the wicked person will fall by his own wickedness.

⁶Sự công bình của người ngay thẳng sẽ giải cứu họ; Song kẻ bất trung bị mắc trong sự gian ác của mình.The righteousness of the upright will deliver them, but the faithless will be captured by their own desires.

⁷Khi kẻ ác chết, sự trông mong nó mất; Và sự trông đợi của kẻ cường bạo bị diệt.When a wicked person dies, his expectation perishes, and the hope of his strength perishes.

⁸Người công bình được cứu khỏi hoạn nạn; Rồi kẻ hung ác sa vào đó thế cho người.The righteous person is delivered out of trouble, and the wicked turns up in his stead.

⁹Kẻ ác lấy lời nói mà làm tàn hại người lân cận mình; Còn các người công bình nhờ tri thức mà được cứu khỏi.With his speech the godless person destroys his neighbor, but by knowledge the righteous will be delivered.

¹⁰Cả thành đều vui vẻ về sự may mắn của người công bình; Nhưng khi kẻ ác bị hư mất, bèn có tiếng reo mừng.When the righteous do well, the city rejoices; when the wicked perish, there is joy.

¹¹Nhờ người ngay thẳng chúc phước cho, thành được cao trọng; Song tại miệng kẻ tà ác, nó bị đánh đổ.A city is exalted by the blessing provided from the upright, but it is destroyed by the counsel of the wicked.

¹²Kẻ nào khinh dể người lân cận mình thiếu trí hiểu; Nhưng người khôn sáng làm thinh.The one who denounces his neighbor lacks wisdom, but the one who has discernment keeps silent.

¹³Kẻ đi thèo lẻo tỏ ra điều kín đáo; Còn ai có lòng trung tín giữ kín công việc.The one who goes about slandering others reveals secrets, but the one who is trustworthy conceals a matter.

¹⁴Dân sự sa ngã tại không chánh trị; Song nếu có nhiều mưu sĩ, bèn được yên ổn.When there is no guidance a nation falls, but there is success in the abundance of counselors.

¹⁵Người nào bảo lãnh cho người ngoại, ắt bị hại; Nhưng ai ghét cuộc bảo lãnh, bèn được bình an vô sự.Studium✕Rủi ro bảo lãnh — Trở thành "người bảo lãnh" có nghĩa là hứa trả nợ cho người khác nếu họ không thể trả. Sách Châm-ngôn liên tục cảnh báo về việc vội vàng nhận lấy rủi ro đó cho một người ngoại. Ngược lại, việc ghét những cam kết bảo lãnh như vậy giúp một người được "bình an vô sự"—an toàn và tránh được những tổn thất không đáng có.(PRO 6:1)The one who puts up security for a stranger will surely have trouble, but whoever avoids shaking hands will be secure.

¹⁶Người đàn bà có duyên được sự tôn trọng; Còn người đàn ông hung bạo được tài sản.A generous woman gains honor, and ruthless men seize wealth.

¹⁷Người nhân từ làm lành cho linh hồn mình; Còn kẻ hung bạo xui khổ cực cho thịt mình.A kind person benefits himself, but a cruel person brings himself trouble.

¹⁸Kẻ dữ ăn được công giá hư giả; Song ai gieo điều công bình hưởng phần thưởng chắc chắn.The wicked person earns deceitful wages, but the one who sows righteousness reaps a genuine reward.

¹⁹Người nào vững lòng ở công bình được đến sự sống; Còn kẻ săn theo ác gây sự chết cho mình.True righteousness leads to life, but the one who pursues evil pursues it to his own death.

²⁰Kẻ có lòng gian tà lấy làm gớm ghiếc cho Đức Giê-hô-va; Nhưng ai có tánh hạnh trọn vẹn được đẹp lòng Ngài.The Lord abhors those who are perverse in heart, but those who are blameless in their ways are his delight.

²¹Quả thật kẻ gian ác chẳng hề khỏi bị hình phạt; Song dòng dõi người công bình sẽ được cứu khỏi.Be assured that the evil person will certainly be punished, but the descendants of the righteous will not suffer unjust judgment.

²²Một người đàn bà đẹp đẽ mà thiếu dè dặt, Khác nào một vòng vàng đeo nơi mũi heo.Studium✕Vẻ đẹp thiếu dè dặt — "Vòng vàng" là một loại khuyên mũi—một món đồ trang sức quý giá. Nếu đeo vào mũi heo, nó trở nên lãng phí và phi lý. Tương tự, một người đàn bà đẹp đẽ mà thiếu "dè dặt" (thiếu sự khôn ngoan và tự chủ) thì vẻ đẹp đó tương phản với tính cách của nàng thay vì tô điểm cho nó.Like a gold ring in a pig’s snout is a beautiful woman who rejects discretion.

²³Sự ao ước của người công bình chỉ là điều thiện; Còn điều kẻ ác trông đợi, ấy là cơn thạnh nộ.What the righteous desire leads only to good, but what the wicked hope for leads to wrath.

²⁴Có người rải của mình ra, lại càng thêm nhiều lên; Cũng có người chắt lót quá bực, nhưng chỉ được sự thiếu thốn.Studium✕Nghịch lý của sự rộng rãi — Châm-ngôn sử dụng một nghịch lý: việc cho đi có vẻ như đang làm tiêu tán nguồn lực, nhưng thực tế lại dẫn đến sự gia tăng; còn việc chắt lót quá mức cần thiết lại dẫn đến sự thiếu thốn. Câu 25 nói thêm rằng những người rộng rãi làm tươi tỉnh người khác thì chính họ cũng sẽ được tươi tỉnh.One person is generous and yet grows more wealthy, but another withholds more than he should and comes to poverty.

²⁵Lòng rộng rãi sẽ được no nê; Còn ai nhuần gội, chính người sẽ được nhuần gội.A generous person will be enriched, and the one who provides water for others will himself be satisfied.

²⁶Kẻ nào cầm giữ lúa thóc, bị dân sự rủa sả; Song sự chúc phước sẽ giáng trên đầu người bán nó ra.People will curse the one who withholds grain, but they will praise the one who sells it.

²⁷Ai tìm cầu sự thiện, tìm kiếm ân điển; Nhưng ai tìm cầu điều ác, tất ác sẽ xảy đến cho nó.The one who diligently seeks good seeks favor, but the one who searches for evil – it will come to him.

²⁸Kẻ nào tin cậy nơi của cải mình sẽ bị xiêu ngã; Còn người công bình được xanh tươi như lá cây.The one who trusts in his riches will fall, but the righteous will flourish like a green leaf.

²⁹Ai khuấy rối nhà mình sẽ được gió làm cơ nghiệp; Còn kẻ điên cuồng trở nên tôi tớ cho người có lòng khôn ngoan.Studium✕Được gió làm cơ nghiệp — "Được gió làm cơ nghiệp" có nghĩa là cuối cùng chẳng có gì cả—gió không thể nắm giữ hay làm của riêng. Người nào khuấy rối nhà mình chỉ gặt hái được sự hư không; kẻ điên cuồng cũng cuối cùng sẽ trở thành tôi tớ cho người có lòng khôn ngoan.The one who troubles his family will inherit nothing, and the fool will be a servant to the wise person.

³⁰Kết quả của người công bình giống như cây sự sống; Người khôn ngoan có tài được linh hồn người ta.The fruit of the righteous is like a tree producing life, and the one who wins souls is wise.

³¹Kìa, người công bình được báo đáp nơi thế thượng; Phương chi kẻ hung ác và kẻ có tội!Studium✕Được trích dẫn trong 1 Phi-e-rơ — Phi-e-rơ sử dụng logic của câu châm-ngôn này từ bản Cựu Ước tiếng Hy Lạp trong 1 Phi-e-rơ 4:18: nếu người công bình được báo đáp—hoặc được cứu một cách khó khăn—thì kẻ hung ác và kẻ có tội sẽ phải đối mặt với sự phán xét lớn biết bao! Sự sửa phạt của Đức Chúa Trời là điều nghiêm trọng đối với tất cả mọi người.(1PE 4:18)If the righteous are recompensed on earth, how much more the wicked sinner!