Châm-ngôn 10

¹Con trai khôn ngoan làm vui cha mình; Nhưng đứa ngu muội gây buồn cho mẹ nó.Étude✕Bắt đầu bộ sưu tập mới — Các chương 1–9 là những bài diễn thuyết dài; chương 10 bắt đầu một bộ sưu tập mới gồm những câu châm ngôn ngắn, hai dòng. Tiêu đề này không phải là một sự kiện trong câu chuyện—nó cho biết phong cách sắp thay đổi.The Proverbs of Solomon: A wise child makes a father rejoice, but a foolish child is a grief to his mother.

²Của phi nghĩa chẳng được ích chi; Song sự công bình giải cứu khỏi chết.Treasures gained by wickedness do not profit, but righteousness delivers from mortal danger.

³Đức Giê-hô-va không để linh hồn người công bình chịu đói khát; Nhưng Ngài xô đuổi sự ước ao của kẻ ác đi.The Lord satisfies the appetite of the righteous, but he thwarts the craving of the wicked.

⁴Kẻ làm việc tay biếng nhác trở nên nghèo hèn; Còn tay kẻ siêng năng làm cho được giàu có.The one who is lazy becomes poor, but the one who works diligently becomes wealthy.

⁵Ai thâu trữ trong mùa hè là con trai khôn ngoan; Song kẻ ngủ lúc mùa gặt là con trai gây cho sỉ nhục.The one who gathers crops in the summer is a wise son, but the one who sleeps during the harvest is a son who brings shame to himself.

⁶Có phước lành giáng trên đầu kẻ công bình; Nhưng miệng kẻ ác giấu sự cường bạo.Blessings are on the head of the righteous, but the speech of the wicked conceals violence.

⁷Kỷ niệm người công bình được khen ngợi; Song tên kẻ gian ác rục đi.Étude✕Tên mang ý nghĩa về di sản — Trong Kinh Thánh, "tên" của một người có ý nghĩa hơn là một cái nhãn: nó có nghĩa là danh tiếng và những gì bạn để lại. Người công bình được ghi nhớ với sự chúc phước, trong khi ký ức về kẻ gian ác bị mục nát thành sự sỉ nhục và tan biến.The memory of the righteous is a blessing, but the reputation of the wicked will rot.

⁸Người có lòng khôn ngoan, nhận tiếp những điều răn; Nhưng kẻ có miệng ngu muội phải bị sa ngã.The wise person accepts instructions, but the one who speaks foolishness will come to ruin.

⁹Người nào theo sự ngay thẳng đi vững chắc; Còn kẻ làm cong vẹo đường lối mình bị chúng biết.The one who conducts himself in integrity will live securely, but the one who behaves perversely will be found out.

¹⁰Kẻ nào nheo mắt làm cho ưu sầu; Còn ai có miệng ngu muội bị sa ngã.Étude✕Nheo mắt là dấu hiệu xấu — Trong Châm-ngôn, nheo mắt không phải là đùa giỡn. Đó là một tín hiệu xảo quyệt, lừa dối được sử dụng bởi kẻ mưu mô (xem 6:13). Câu này cảnh báo rằng những cái nhìn gian xảo và cử chỉ giấu giếm gây ra đau buồn, đặc biệt là khi kết hợp với lời nói ngu muội.(PRO 6:13)The one who winks his eye causes trouble, and the one who speaks foolishness will come to ruin.

¹¹Miệng người công bình là một nguồn sự sống; Nhưng miệng kẻ hung ác giấu sự cường bạo.The teaching of the righteous is a fountain of life, but the speech of the wicked conceals violence.

¹²Sự ghen ghét xui điều cãi lộn; Song lòng thương yêu lấp hết các tội phạm.Étude✕Lòng thương yêu che đậy tội phạm — Châm ngôn này được lặp lại trong 1 Phi-e-rơ 4:8: lòng thương yêu "che đậy vô số tội lỗi." Che đậy ở đây có nghĩa là tha thứ và từ chối việc cứ khơi dậy mọi sai lầm đã gây ra cho bạn. Điều này không phải là che giấu cái ác, mà là chọn sự hòa giải thay vì xung đột.(1PE 4:8)Hatred stirs up dissension, but love covers all transgressions.

¹³Trên môi miệng người thông sáng có sự khôn ngoan; Nhưng roi vọt dành cho lưng kẻ thiếu trí hiểu.Wisdom is found in the words of the discerning person, but the one who lacks wisdom will be disciplined.

¹⁴Người khôn ngoan dành để sự tri thức; Nhưng tại cớ miệng kẻ ngu muội sự bại hoại hòng đến.Those who are wise store up knowledge, but foolish speech leads to imminent destruction.

¹⁵Tài sản kẻ giàu có là cái thành kiên cố của người; Song sự hư nát của người khốn khổ là sự nghèo nàn của họ.The wealth of a rich person is like a fortified city, but the poor are brought to ruin by their poverty.

¹⁶Lao khổ của người công bình hướng về sự sống; Còn hoa lợi kẻ hung ác chiều về tội lỗi.The reward which the righteous receive is life; the recompense which the wicked receive is judgment.

¹⁷Kẻ nghe lời khuyên dạy ở trong đường sự sống; Nhưng ai quên sự quở trách phải lầm lạc.The one who heeds instruction is on the way to life, but the one who rejects rebuke goes astray.

¹⁸Người giấu sự ghen ghét có môi dối giả; Và ai rải điều nói hành là kẻ ngu dại.The one who conceals hatred utters lies, and the one who spreads slander is certainly a fool.

¹⁹Hễ lắm lời, vi phạm nào có thiếu; Nhưng ai cầm giữ miệng mình là khôn ngoan.When words abound, transgression is inevitable, but the one who restrains his words is wise.

²⁰Lưỡi người công bình giống như bạc cao; Còn lòng kẻ hung ác không ra gì.What the righteous say is like the best silver, but what the wicked think is of little value.

²¹Môi miệng người công bình nuôi dạy nhiều người; Nhưng kẻ ngu dại chết, vì thiếu trí hiểu.The teaching of the righteous feeds many, but fools die for lack of wisdom.

²²Phước lành của Đức Giê-hô-va làm cho giàu có; Ngài chẳng thêm sự đau lòng gì lẫn vào.The blessing from the Lord makes a person rich, and he adds no sorrow to it.

²³Kẻ thiếu trí hiểu coi sự làm ác như chơi; Nhưng người thông sáng thích sự khôn ngoan.Carrying out a wicked scheme is enjoyable to a fool, and so is wisdom for the one who has discernment.

²⁴Điều gì kẻ hung ác sợ sệt, ắt sẽ xảy đến cho nó; Nhưng kẻ công bình sẽ được như ý mình ước ao.Étude✕Điều kẻ hung ác sợ hãi — Cụm từ tiếng Hê-bơ-rơ là "nỗi sợ của kẻ hung ác"—nghĩa là chính điều mà kẻ hung ác sợ hãi. Châm ngôn nói rằng sự sợ hãi đó sẽ giáng trên nó. Ngược lại, những ước ao của người công bình sẽ được đáp ứng.What the wicked fears will come on him; what the righteous desire will be granted.

²⁵Khi gió trốt thổi qua, kẻ hung ác không còn nữa; Song nền của người công bình còn đến đời đời.When the storm passes through, the wicked are swept away, but the righteous are an everlasting foundation.

²⁶Như giấm ghê răng, như khói cay mắt, Kẻ làm biếng nhác đối với người sai khiến nó là vậy.Like vinegar to the teeth and like smoke to the eyes, so is the sluggard to those who send him.

²⁷Sự kính sợ Đức Giê-hô-va gia thêm ngày tháng; Còn năm tuổi kẻ ác sẽ bị giảm bớt đi.Fearing the Lord prolongs life, but the life span of the wicked will be shortened.

²⁸Sự trông mong của người công bình giáp sự vui vẻ; Còn sự trông đợi của kẻ ác sẽ hư mất đi.The hope of the righteous is joy, but the expectation of the wicked will remain unfulfilled.

²⁹Con đường của Đức Giê-hô-va như một đồn lũy cho người ngay thẳng; Nhưng nó là sự bại hoại cho kẻ làm ác.The way of the Lord is like a stronghold for the upright, but it is destruction to evildoers.

³⁰Người công bình chẳng hề bị rúng động; Song kẻ ác không được ở trên đất.The righteous will never be moved, but the wicked will not inhabit the land.

³¹Miệng người công bình sanh sự khôn ngoan; Duy lưỡi của kẻ gian tà sẽ bị truất.Étude✕Gian tà có nghĩa là quanh co — “Gian tà” là từ dùng để chỉ sự quanh co hoặc vặn vẹo. Cụm từ này mô tả cách nói chuyện không trung thực hoặc quanh co. “Bị truất” là hình ảnh của việc bị làm cho im lặng.The speech of the righteous bears the fruit of wisdom, but the one who speaks perversion will be destroyed.

³²Môi người công bình biết điều đẹp ý; Nhưng miệng kẻ hung ác chỉ nói sự gian tà.The lips of the righteous know what is pleasing, but the speech of the wicked is perverse.