Các Quan Xét 6

¹Dân Y-sơ-ra-ên làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, nên Đức Giê-hô-va phó chúng vào tay dân Ma-đi-an trong bảy năm.The Israelites did evil in the Lord’s sight, so the Lord turned them over to Midian for seven years.

²Tay của người Ma-đi-an thắng hơn Y-sơ-ra-ên. Vì sợ người Ma-đi-an, nên dân Y-sơ-ra-ên làm cho mình những nơi ẩn náu trong núi, trong các hầm và đồn.The Midianites overwhelmed Israel. Because of Midian the Israelites made shelters for themselves in the hills, as well as caves and strongholds.

³Khi Y-sơ-ra-ên đã gieo giống, dân Ma-đi-an với dân A-mê-léc, và người phương Đông đi lên đánh Y-sơ-ra-ên,Whenever the Israelites planted their crops, the Midianites, Amalekites, and the people from the east would attack them.

⁴đóng trại đối ngang người, phá hại mùa màng của xứ cho đến Ga-xa, và không để lại trong Y-sơ-ra-ên lương thực gì, hoặc chiên, bò hay là lừa.They invaded the land and devoured its crops all the way to Gaza. They left nothing for the Israelites to eat, and they took away the sheep, oxen, and donkeys.

⁵Vì chúng nó đi lên đem theo bầy súc vật và trại mình, loán đến khác nào một đám cào cào. Người và lạc đà vô số đến trong xứ đặng phá hại.When they invaded with their cattle and tents, they were as thick as locusts. Neither they nor their camels could be counted. They came to devour the land.

⁶Vậy, vì cớ dân Ma-đi-an, Y-sơ-ra-ên bị nghèo khổ bẩn chật, nên họ kêu cầu cùng Đức Giê-hô-va.Israel was so severely weakened by Midian that the Israelites cried out to the Lord for help.

⁷Bấy giờ, vì dân Y-sơ-ra-ên đã kêu cầu Đức Giê-hô-va về việc dân Ma-đi-an,When the Israelites cried out to the Lord for help because of Midian,

⁸nên Đức Giê-hô-va sai một đấng tiên tri đến cùng dân Y-sơ-ra-ên. Người nói cùng chúng rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời Y-sơ-ra-ên phán như vầy: Ta đã đem các ngươi lên khỏi xứ Ê-díp-tô, rút các ngươi khỏi nhà nô lệ,he sent a prophet to the Israelites. He said to them, “This is what the Lord God of Israel says: ‘I brought you up from Egypt and took you out of that place of slavery.

⁹giải cứu các ngươi khỏi tay người Ê-díp-tô, và khỏi tay hết thảy kẻ hà hiếp các ngươi, và đuổi chúng nó khỏi trước mặt các ngươi; ta đã ban cho các ngươi xứ của chúng nó,I rescued you from Egypt’s power and from the power of all who oppressed you. I drove them out before you and gave their land to you.

¹⁰và có phán rằng: Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi, chớ sợ các thần của dân A-mô-rít tại trong xứ mà các ngươi ở. Nhưng các ngươi nào có nghe tiếng ta!I said to you, “I am the Lord your God! Do not worship the gods of the Amorites, in whose land you are now living!” But you have disobeyed me.’”

¹¹Đoạn, thiên sứ của Đức Giê-hô-va đến ngồi dưới cây thông Óp-ra thuộc về Giô-ách, người A-bi-ê-xê-rít. Ghê-đê-ôn, con trai người, đang đập lúa mạch trong bàn ép, đặng giấu khỏi dân Ma-đi-an.Изучение✕Đập lúa trong nơi kín đáo — Ghê-đê-ôn đang đập lúa mạch trong bàn ép — một cái hố kín đáo — vì những kẻ cướp dân Ma-đi-an sẽ cướp bất kỳ số lúa nào chúng thấy. Chi tiết nhỏ này cho thấy dân Y-sơ-ra-ên đã trở nên tuyệt vọng và sợ hãi như thế nào dưới bảy năm bị áp bức.The Lord’s angelic messenger came and sat down under the oak tree in Ophrah owned by Joash the Abiezrite. He arrived while Joash’s son Gideon was threshing wheat in a winepress so he could hide it from the Midianites.

¹²Thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện đến cùng người mà rằng: Hỡi người dõng sĩ! Đức Giê-hô-va ở cùng ngươi.The Lord’s messenger appeared and said to him, “The Lord is with you, courageous warrior!”

¹³Ghê-đê-ôn thưa rằng: Ôi! Chúa, nếu Đức Giê-hô-va ở cùng chúng tôi, sao các điều nầy xảy đến cho chúng tôi? Các phép lạ kia ở đâu mà tổ phụ chúng tôi đã thuật lại rằng: Đức Giê-hô-va há chẳng có đem chúng ta ra khỏi xứ Ê-díp-tô sao? Vì bây giờ Đức Giê-hô-va từ bỏ chúng tôi, và phó chúng tôi vào tay dân Ma-đi-an.Gideon said to him, “Pardon me, but if the Lord is with us, why has such disaster overtaken us? Where are all his miraculous deeds our ancestors told us about? They said, ‘Did the Lord not bring us up from Egypt?’ But now the Lord has abandoned us and handed us over to Midian.”

¹⁴Đức Giê-hô-va xây lại cùng người mà phán rằng: Hãy dùng sức của ngươi vẫn có mà đi giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi tay dân Ma-đi-an. Ta há chẳng sai ngươi đi sao?Then the Lord himself turned to him and said, “You have the strength. Deliver Israel from the power of the Midianites! Have I not sent you?”

¹⁵Người thưa rằng: Than ôi! hỡi Chúa, tôi sẽ lấy chi giải cứu Y-sơ-ra-ên? Kìa, trong chi phái Ma-na-se, họ tôi vốn nghèo hơn hết; còn tôi là nhỏ hơn hết trong nhà cha tôi.Gideon said to him, “But Lord, how can I deliver Israel? Just look! My clan is the weakest in Manasseh, and I am the youngest in my family.”

¹⁶Đức Giê-hô-va phán rằng: Ta sẽ ở cùng ngươi, và ngươi sẽ đánh bại dân Ma-đi-an như đánh một người vậy.The Lord said to him, “Ah, but I will be with you! You will strike down the whole Midianite army.”

¹⁷Ghê-đê-ôn thưa lại rằng: Nếu tôi được ơn trước mặt Chúa, xin ban cho tôi một dấu rằng chính Chúa phán cùng tôi.Gideon said to him, “If you really are pleased with me, then give me a sign as proof that it is really you speaking with me.

¹⁸Xin chớ dan khỏi đây cho đến khi tôi trở lại cùng Ngài, đem của lễ tôi, để trước mặt Ngài. Ngài đáp: Ta sẽ ở đây cho đến khi ngươi trở lại.Do not leave this place until I come back with a gift and present it to you.” The Lord said, “I will stay here until you come back.”

¹⁹Ghê-đê-ôn bèn đi vô, dọn sẵn một con dê con, lấy một ê-pha bột làm những bánh nhỏ không men. Người để thịt trong rổ, đổ nước thịt vào nồi, rồi đem ra dâng các món ấy cho Ngài ở dưới cây thông.Gideon went and prepared a young goat, along with unleavened bread made from an ephah of flour. He put the meat in a basket and the broth in a pot. He brought the food to him under the oak tree and presented it to him.

²⁰Thiên sứ của Đức Chúa Trời phán rằng: Hãy lấy thịt và bánh nhỏ không men, để trên hòn đá nầy, rồi đổ nước thịt ra. Ghê-đê-ôn bèn làm như vậy.God’s messenger said to him, “Put the meat and unleavened bread on this rock, and pour out the broth.” Gideon did as instructed.

²¹Bấy giờ, thiên sứ của Đức Giê-hô-va giơ đầu gậy Ngài đang cầm nơi tay mình ra, đụng đến thịt và bánh nhỏ không men. Lửa từ hòn đá bốc lên, thiêu hóa thịt và bánh nhỏ không men; đoạn, thiên sứ của Đức Giê-hô-va biến đi khỏi mắt người.The Lord’s messenger touched the meat and the unleavened bread with the tip of his staff. Fire flared up from the rock and consumed the meat and unleavened bread. The Lord’s messenger then disappeared.

²²Ghê-đê-ôn thấy rằng ấy là thiên sứ của Đức Giê-hô-va, bèn la rằng: Ôi, Chúa Giê-hô-va! khốn nạn cho tôi, vì tôi thấy đối diện thiên sứ của Đức Giê-hô-va!When Gideon realized that it was the Lord’s messenger, he said, “Oh no! Master, Lord! I have seen the Lord’s messenger face to face!”

²³Nhưng Đức Giê-hô-va phán cùng người rằng: Khá yên lòng, chớ sợ chi, ngươi sẽ không chết đâu.The Lord said to him, “You are safe! Do not be afraid! You are not going to die!”

²⁴Ghê-đê-ôn bèn lập tại đó một cái bàn thờ cho Đức Giê-hô-va, và đặt tên là Giê-hô-va-Sa-lam. Tại Óp-ra, thành của người A-bi-ê-xê-rít, cái bàn thờ ấy vẫn còn đến ngày nay.Изучение✕Giê-hô-va-Sa-lam — Ghê-đê-ôn đặt tên cho bàn thờ này là "Giê-hô-va-Sa-lam," nghĩa là "Đức Giê-hô-va là sự bình an." Sau khi thiên sứ nói với ông "Ngươi khá yên lòng," Ghê-đê-ôn tuyên bố rằng sự bình an thật đến từ một mình Đức Chúa Trời — không phải từ Ba-anh hay sức mạnh của con người.Gideon built an altar for the Lord there, and named it “The Lord is on friendly terms with me.” To this day it is still there in Ophrah of the Abiezrites.

²⁵Trong cũng một đêm ấy, Đức Giê-hô-va phán cùng Ghê-đê-ôn rằng: Hãy bắt con bò đực tơ của cha ngươi, và một con bò đực thứ nhì bảy tuổi, rồi phá dỡ bàn thờ thần Ba-anh tại nhà cha ngươi, và đánh hạ hình tượng A-sê-ra ở trên đó.Изучение✕Hình tượng A-sê-ra — "Hình tượng" ở đây là một trụ A-sê-ra — một biểu tượng bằng gỗ của nữ thần A-sê-ra của người Ca-na-an, thường được dựng bên cạnh bàn thờ của thần Ba-anh. Đức Chúa Trời truyền lệnh cho Ghê-đê-ôn phải đánh hạ nó, giống như Ngài đã từng truyền lệnh cho dân Y-sơ-ra-ên phải phá hủy mọi nơi thờ phượng ngoại giáo.(DEU 7:5)That night the Lord said to him, “Take the bull from your father’s herd, as well as a second bull, one that is seven years old. Pull down your father’s Baal altar and cut down the nearby Asherah pole.

²⁶Đoạn, tại nơi chót hòn đá nầy, ngươi sẽ lập một bàn thờ cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, và sắp đặt mọi việc; rồi hãy bắt con bò đực thứ nhì, dâng làm của lễ thiêu với gỗ hình tượng A-sê-ra mà ngươi đã đánh hạ.Then build an altar for the Lord your God on the top of this stronghold according to the proper pattern. Take the second bull and offer it as a burnt sacrifice on the wood from the Asherah pole that you cut down.”

²⁷Ghê-đê-ôn chọn lấy mười người trong bọn đầy tớ mình, và làm theo điều Đức Giê-hô-va đã phán dặn; và vì người sợ nhà cha mình cùng kẻ trong thành, nên không dám làm theo lịnh ấy ban ngày, bèn làm ban đêm.So Gideon took ten of his servants and did just as the Lord had told him. He was too afraid of his father’s family and the men of the city to do it in broad daylight, so he waited until nighttime.

²⁸Sớm mai, khi dân trong thành thức dậy, thấy bàn thờ của thần Ba-anh đã bị phá dỡ, hình tượng A-sê-ra ở trên bị đánh hạ, và con bò đực thứ nhì đã dâng làm của lễ thiêu trên bàn thờ mới lập đó.When the men of the city got up the next morning, they saw the Baal altar pulled down, the nearby Asherah pole cut down, and the second bull sacrificed on the newly built altar.

²⁹Chúng hỏi nhau rằng: Ai làm điều đó? Đoạn, hỏi thăm và tra xét. Có người nói cùng chúng nó rằng: Ấy là Ghê-đê-ôn, con trai Giô-ách, đã làm điều đó.They said to one another, “Who did this?” They investigated the matter thoroughly and concluded that Gideon son of Joash had done it.

³⁰Dân trong thành bèn nói cùng Giô-ách rằng: Hãy biểu con ngươi ra, nó phải chết, vì nó đã phá dỡ bàn thờ thần Ba-anh, và đánh hạ hình tượng A-sê-ra ở trên.The men of the city said to Joash, “Bring out your son, so we can execute him! He pulled down the Baal altar and cut down the nearby Asherah pole.”

³¹Giô-ách đáp với những kẻ dấy nghịch cùng mình rằng: Các ngươi há có ý binh vực Ba-anh sao? Há có phải các ngươi muốn tiếp cứu nó ư? Ai theo phe của Ba-anh sẽ bị xử tử kể từ sáng ngày nay. Nếu hắn là chúa, thì chính hắn hãy tranh luận lấy chớ, bởi vì người ta đã phá dỡ bàn thờ của hắn.But Joash said to all those who confronted him, “Must you fight Baal’s battles? Must you rescue him? Whoever takes up his cause will die by morning! If he really is a god, let him fight his own battles! After all, it was his altar that was pulled down.”

³²Vậy, trong ngày đó người ta gọi Ghê-đê-ôn là Giê-ru-ba-anh mà rằng: Ba-anh phải tranh luận cùng người, vì Ghê-đê-ôn có phá dỡ bàn thờ của hắn!Изучение✕Giê-ru-ba-anh — Cha của Ghê-đê-ôn đặt tên này cho ông, có nghĩa là "Ba-anh phải tranh luận." Đây là một lời thách thức táo bạo: nếu Ba-anh thực sự là một vị thần, hãy để nó tự bảo vệ bàn thờ của chính mình. Cái tên này vẫn còn mãi như một lời nhắc nhở rằng các hình tượng không có quyền năng.That very day Gideon’s father named him Jerub-Baal, because he had said, “Let Baal fight with him, for it was his altar that was pulled down.”

³³Hết thảy dân Ma-đi-an, dân A-ma-léc, và người phương Đông đều hiệp lại, đi ngang qua sông Giô-đanh, và đóng trại tại trũng Gít-rê-ên.All the Midianites, Amalekites, and the people from the east assembled. They crossed the Jordan River and camped in the Jezreel Valley.

³⁴Thần của Đức Giê-hô-va cảm hóa Ghê-đê-ôn; người thổi kèn, các người A-bi-ê-xê-rít bèn hiệp lại đặng theo người.Изучение✕Thần cảm hóa Ghê-đê-ôn — Nguyên văn tiếng Hê-bơ-rơ nói rằng Thần của Đức Giê-hô-va "mặc lấy" Ghê-đê-ôn — như thể mặc vào một chiếc áo choàng. Thần bao phủ ông hoàn toàn, ban năng lực cho ông vào trận chiến giống như Ngài đã từng ban năng lực cho các quan xét trước đó.(JDG 3:10)The Lord’s spirit took control of Gideon. He blew a trumpet, summoning the Abiezrites to follow him.

³⁵Người cũng sai sứ giả đi khắp Ma-na-se; người Ma-na-se bèn nhóm hiệp đặng theo người. Đoạn, người sai sứ giả đến chi phái A-se, Sa-bu-lôn và Nép-ta-li; họ cũng đi lên mà hiệp với người nữa.He sent messengers throughout Manasseh and summoned them to follow him as well. He also sent messengers throughout Asher, Zebulun, and Naphtali, and they came up to meet him.

³⁶Ghê-đê-ôn thưa cùng Đức Chúa Trời rằng: Nếu Chúa muốn dùng tay tôi giải cứu Y-sơ-ra-ên, y như lời Chúa đã phán,Gideon said to God, “If you really intend to use me to deliver Israel, as you promised, then give me a sign as proof.

³⁷thì tôi sẽ để một lốt chiên trong sân đạp lúa; nếu sương chỉ đóng trên lốt chiên, còn đất lại khô ráo, thì tôi sẽ nhận biết Chúa dùng tay tôi giải cứu Y-sơ-ra-ên, y như Chúa đã hứa vậy.Look, I am putting a wool fleece on the threshing floor. If there is dew only on the fleece, and the ground around it is dry, then I will be sure that you will use me to deliver Israel, as you promised.”

³⁸Việc bèn xảy ra như vậy: ngày mai Ghê-đê-ôn dậy sớm, ép vắt lốt chiên, thì sương chảy ra đầy một chén nước.The Lord did as he asked. When he got up the next morning, he squeezed the fleece, and enough dew dripped from it to fill a bowl.

³⁹Ghê-đê-ôn lại thưa cùng Đức Chúa Trời rằng: Xin cơn thạnh nộ Chúa chớ nổi phừng cùng tôi, tôi chỉ sẽ nói lần nầy thôi. Xin Chúa để tôi làm thử với lốt chiên chỉ một lần nầy mà thôi: Xin cho một mình lốt chiên phải khô, còn sương lại đóng khắp trên đất.Gideon said to God, “Please do not get angry at me, when I ask for just one more sign. Please allow me one more test with the fleece. This time make only the fleece dry, while the ground around it is covered with dew.”

⁴⁰Trong đêm đó, Đức Chúa Trời bèn làm như vậy; chỉ một mình lốt chiên thì khô, còn khắp trên đất lại bị sương phủ.That night God did as he asked. Only the fleece was dry and the ground around it was covered with dew.