2 Sử-ký 33

¹Ma-na-se được mười hai tuổi khi người lên làm vua, và người cai trị năm mươi lăm năm tại Giê-ru-sa-lem.Manasseh was twelve years old when he became king, and he reigned for fifty-five years in Jerusalem.

²Người làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, theo những sự gớm ghiếc của các dân tộc mà Đức Giê-hô-va đã đuổi khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.He did evil in the sight of the Lord and committed the same horrible sins practiced by the nations whom the Lord drove out ahead of the Israelites.

³Người cất lại các nơi cao mà Ê-xê-chia, cha người, đã phá dỡ, dựng lên những bàn thờ cho Ba-anh, làm các tượng A-sê-ra, thờ lạy cả cơ binh trên trời, và hầu việc chúng nó.Study✕Các nơi cao và tượng A-sê-ra — Các nơi cao là những địa điểm thờ phượng địa phương, thường được dùng để thờ phượng trái phép. Thuật ngữ “tượng A-sê-ra” chỉ các đồ vật thờ cúng bằng gỗ. Ma-na-se đã đảo ngược các cuộc cải cách của cha mình là Ê-xê-chia.He rebuilt the high places that his father Hezekiah had destroyed; he set up altars for the Baals and made Asherah poles. He bowed down to all the stars in the sky and worshiped them.

⁴Người xây những bàn thờ tại trong đền Đức Giê-hô-va, là về nơi ấy mà Đức Giê-hô-va đã phán rằng: Danh ta sẽ ngự nơi Giê-ru-sa-lem đời đời.He built altars in the Lord’s temple, about which the Lord had said, “Jerusalem will be my permanent home.”

⁵Người cũng lập những bàn thờ cho các cơ binh trên trời, tại trong hai hành lang của đến Đức Giê-hô-va,In the two courtyards of the Lord’s temple he built altars for all the stars in the sky.

⁶và đưa con cái mình qua lửa, tại trong trũng con Hi-nôm; người xem bói; ếm chú, dùng pháp thuật, ham theo những kẻ cầu vong và thầy phù thủy: người làm điều ác thái quá tại trước mặt Đức Giê-hô-va đặng chọc giận Ngài.Study✕Trũng con Hi-nôm — Thung lũng này (tiếng Hê-bơ-rơ là Gei Ben Hi-nôm) sau này trở thành nguồn gốc tên gọi “Ghê-hen-na,” một thuật ngữ trong Tân Ước chỉ nơi phán xét. Việc cho con cái qua lửa ám chỉ tục tế con người, khiến thung lũng này trở thành biểu tượng cho sự ô uế.(JER 7:31)He passed his sons through the fire in the Valley of Ben-Hinnom and practiced divination, omen reading, and sorcery. He set up a ritual pit to conjure up underworld spirits and appointed magicians to supervise it. He did a great amount of evil in the sight of the Lord and angered him.

⁷Người đặt hình tượng chạm mà mình đã làm trong đền của Đức Chúa Trời, là về đền ấy mà Đức Chúa Trời có phán với Đa-vít và Sa-lô-môn, con trai người, rằng: Trong đền này và tại Giê-ru-sa-lem, thành ta đã chọn trong các chi phái Y-sơ-ra-ên, ta sẽ đặt danh ta ở đời đời;He put an idolatrous image he had made in God’s temple, about which God had said to David and to his son Solomon, “This temple in Jerusalem, which I have chosen out of all the tribes of Israel, will be my permanent home.

⁸nếu Y-sơ-ra-ên gìn giữ làm theo các luật pháp, điều răn, và mạng lịnh, mà ta đã cậy Môi-se phán dạy chúng nó, thì ta sẽ chẳng cất chân của chúng nó khỏi đất ta đã ban cho tổ phụ chúng nó.I will not make Israel again leave the land I gave to their ancestors, provided that they carefully obey all I commanded them, the whole law, the rules and regulations given to Moses.”

⁹Ma-na-se quyến dụ Giu-đa và dân sự Giê-ru-sa-lem, đến đỗi chúng làm điều ác hơn các dân tộc mà Đức Giê-hô-va đã hủy diệt khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.But Manasseh misled the people of Judah and the residents of Jerusalem so that they sinned more than the nations whom the Lord had destroyed ahead of the Israelites.

¹⁰Đức Giê-hô-va phán bảo Ma-na-se và dân sự người; song chúng không chủ ý đến.The Lord confronted Manasseh and his people, but they paid no attention.

¹¹Vì cớ ấy, Đức Giê-hô-va khiến các quan tướng đạo binh của vua A-si-ri đến hãm đánh chúng; các quan ấy bắt đóng cùm Ma-na-se, xiềng người lại, rồi dẫn về Ba-by-lôn.Study✕Móc câu, không phải gai góc — Từ Hê-bơ-rơ được dịch là “gai góc” cũng có thể hiểu là “móc câu.” Nhiều bản dịch cho rằng Ma-na-se đã bị bắt bằng móc câu—một hình thức bắt giữ đầy nhục nhã—rồi bị trói lại. Cách diễn đạt này phù hợp với thời kỳ lịch sử đó hơn là mô tả về các bụi gai.So the Lord brought against them the commanders of the army of the king of Assyria. They seized Manasseh, put hooks in his nose, bound him with bronze chains, and carried him away to Babylon.

¹²Khi người bị hoạn nạn, bèn cầu khẩn Giê-hô-va Đức Chúa Trời của người và hạ mình xuống lắm trước mặt Đức Chúa Trời của tổ phụ người.Study✕Sự ăn năn của Ma-na-se — Sách Sử Ký ghi lại một cách độc đáo sự hạ mình và phục hồi của Ma-na-se; sách Các Vua chỉ thuật lại tội ác của ông mà không nhắc đến việc ông quay trở lại với Chúa. Ngay cả một trong những vị vua tồi tệ nhất của Giu-đa cũng nhận được sự thương xót khi ông hạ mình và cầu nguyện.In his pain Manasseh asked the Lord his God for mercy and truly humbled himself before the God of his ancestors.

¹³Ma-na-se cầu nguyện cùng Ngài; Ngài nhậm lời người, dủ nghe lời nài xin của người, dẫn người về Giê-ru-sa-lem trong nước người; khi ấy Ma-na-se nhìn biết Giê-hô-va là Đức Chúa Trời.When he prayed to the Lord, the Lord responded to him and answered favorably his cry for mercy. The Lord brought him back to Jerusalem to his kingdom. Then Manasseh realized that the Lord is the true God.

¹⁴Sau việc ấy, người xây vách ngoài thành Đa-vít, về phía tây Ghi-hôn trong trũng, đến lối vào cửa cá, và chung quanh Ô-phên, xây nó rất cao rồi người đặt những quan tướng trong các thành bền vững xứ Giu-đa.After this Manasseh built up the outer wall of the City of David on the west side of the Gihon in the valley to the entrance of the Fish Gate and all around the terrace; he made it much higher. He placed army officers in all the fortified cities in Judah.

¹⁵Người cất khỏi đền Đức Giê-hô-va những thần ngoại bang, hình tượng, và bàn thờ mà người đã xây trên núi của đền Đức Giê-hô-va và tại Giê-ru-sa-lem, rồi quăng nó ra ngoài thành.He removed the foreign gods and images from the Lord’s temple and all the altars he had built on the hill of the Lord’s temple and in Jerusalem; he threw them outside the city.

¹⁶Đoạn, người sửa sang bàn thờ của Đức Giê-hô-va, dâng của lễ bình an và của lễ thù ân tại đó; người truyền dạy dân Giu-đa phục sự Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên.He erected the altar of the Lord and offered on it peace offerings and thank offerings. He told the people of Judah to serve the Lord God of Israel.

¹⁷Dầu vậy, dân sự còn tế lễ trên các nơi cao, song chỉ tế lễ cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời của mình mà thôi.The people continued to offer sacrifices at the high places, but only to the Lord their God.

¹⁸Các công việc khác của Ma-na-se, lời người cầu nguyện cùng Đức Chúa Trời người, và các lời của đấng tiên kiến nhân danh Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên mà phán với người, đều đã chép trong sách các vua Y-sơ-ra-ên.The rest of the events of Manasseh’s reign, including his prayer to his God and the words the prophets spoke to him in the name of the Lord God of Israel, are recorded in the Annals of the Kings of Israel.

¹⁹Bài cầu nguyện người, và làm sao Đức Chúa Trời nhậm lời người, các tội lỗi, và gian ác người đã phạm, những chỗ người lập nơi cao, dựng lên thần A-sê-ra và tượng chạm, trước khi người chưa hạ mình xuống, kìa, thảy đều chép trong truyện Hô-xai.The Annals of the Prophets include his prayer, give an account of how the Lord responded to it, record all his sins and unfaithful acts, and identify the sites where he built high places and erected Asherah poles and idols before he humbled himself.

²⁰Ma-na-xe an giấc cùng tổ phụ mình, được chôn trong cung điện người; A-môn con trai người, cai trị thế cho người.Manasseh passed away and was buried in his palace. His son Amon replaced him as king.

²¹A-môn được hai mươi hai tuổi khi người lên ngôi làm vua; người cai trị hai năm tại Giê-ru-sa-lem.Amon was twenty-two years old when he became king, and he reigned for two years in Jerusalem.

²²Người làm điều ác tại trước mặt Đức Giê-hô-va y như Ma-na-se, cha người, đã làm, cúng tế cho các tượng chạm mà Ma-na-se, cha người, đã làm, và hầu việc chúng nó.He did evil in the sight of the Lord, just like his father Manasseh had done. He offered sacrifices to all the idols his father Manasseh had made, and worshiped them.

²³Người không hạ mình xuống trước mặt Đức Giê-hô-va như Ma-na-se, cha người, đã làm; nhưng người càng thêm phạm tội.Study✕Sự khác biệt tai hại của A-môn — A-môn bắt chước sự thờ thần tượng của Ma-na-se nhưng không bắt chước sự hạ mình của cha mình. Người viết nhấn mạnh sự tương phản quan trọng: Ma-na-se cuối cùng đã phục tùng Đức Chúa Trời; còn A-môn thì từ chối và càng làm tăng thêm tội lỗi của mình.He did not humble himself before the Lord as his father Manasseh had done. Amon was guilty of great sin.

²⁴Các đầy tớ người mưu phản, giết người tại trong cung điện người.His servants conspired against him and killed him in his palace.

²⁵Còn dân sự của xứ lại giết các kẻ đã mưu phản giết vua A-môn; rồi lập Giô-si-a, con trai người, làm vua thế cho người.The people of the land executed all who had conspired against King Amon, and they made his son Josiah king in his place.