2 Sa-mu-ên 19

¹Người ta đến nói cùng Giô-áp rằng: Kìa, vua khóc và than tiếc Áp-sa-lôm.Joab was told, “The king is weeping and mourning over Absalom.”

²Ấy vậy, chính trong ngày đó sự thắng trận bèn đổi ra sự thảm sầu cho cả dân sự; vì dân sự đã nghe nói rằng vua rất buồn bực về sự chết của con vua.So the victory of that day was turned to mourning as far as all the people were concerned. For the people heard on that day, “The king is grieved over his son.”

³Nên nỗi, trong ngày đó, dân sự lén trở vào thành dường như một đạo binh mắc cỡ vì đã trốn khỏi chiến trận.That day the people stole away to go to the city the way people who are embarrassed steal away in fleeing from battle.

⁴Vua trùm mặt, la lớn tiếng lên rằng: Ôi, Áp-sa-lôm, con trai ta! Ôi, Áp-sa-lôm, con trai ta! con trai ta!The king covered his face and cried out loudly, “My son, Absalom! Absalom, my son, my son!”

⁵Giô-áp bèn vào nhà vua, và nói rằng: Ngày nay vua làm hổ mặt các kẻ tôi tớ vua, là những người chính ngày nay đã cứu mạng sống của vua, của các con trai và các con gái vua, luôn đến cứu mạng sống của các vợ và hầu vua nữa.So Joab visited the king at his home. He said, “Today you have embarrassed all your servants who have saved your life this day, as well as the lives of your sons, your daughters, your wives, and your concubines.

⁶Vậy, vua thương những người ghét vua, và ghét những người thương vua; vì vua mới tỏ ra rằng những quan trưởng và các tôi tớ của vua chẳng ra chi với vua. Rày tôi biết rõ ràng nếu Áp-sa-lôm còn sống, và chúng tôi ngày nay đều chết hết thảy, thì vừa ý vua.You seem to love your enemies and hate your friends! For you have as much as declared today that leaders and servants don’t matter to you. I realize now that if Absalom were alive and all of us were dead today, it would be all right with you.

⁷Thà vua chổi dậy, đi ra nói những lời giục lòng các tôi tớ vua; vì tôi chỉ Đức Giê-hô-va mà thề rằng, nếu vua không chường ra, thì đêm nay sẽ không còn một người nào ở bên vua; và tai nạn ấy sẽ còn trọng hơn các tai nạn khác đã xảy đến cho vua từ khi thơ ấu tới ngày nay.So get up now and go out and give some encouragement to your servants. For I swear by the Lord that if you don’t go out there, not a single man will stay here with you tonight! This disaster will be worse for you than any disaster that has overtaken you from your youth right to the present time!”

⁸Bấy giờ, vua chổi dậy, ngồi tại cửa thành. Người ta cho cả dân sự biết rằng vua đã ngồi tại cửa thành. Cả dân sự bèn kéo đến trước mặt vua. Vả, Y-sơ-ra-ên ai nấy đều đã chạy trốn nơi trại mình.Studium✕Ngồi tại cửa thành — Tại Y-sơ-ra-ên xưa, cửa thành là trung tâm đời sống công cộng - nơi xét xử các vụ kiện và các lãnh tụ hội họp. Bằng cách ngồi đó, Đa-vít công khai tiếp tục vai trò vua của mình sau chiến thắng của quân đội, báo hiệu rằng ông sẵn sàng lãnh đạo trở lại.So the king got up and sat at the city gate. When all the people were informed that the king was sitting at the city gate, they all came before him. David Goes Back to Jerusalem But the Israelite soldiers had all fled to their own homes.

⁹Trong các chi phái Y-sơ-ra-ên người ta trách nhau rằng: Vua đã giải chúng ta khỏi tay kẻ thù nghịch chúng ta, và người đã cứu chúng ta khỏi tay dân Phi-li-tin. Song bây giờ, người phải trốn khỏi xứ vì cớ Áp-sa-lôm.All the people throughout all the tribes of Israel were arguing among themselves saying, “The king delivered us from the hand of our enemies. He rescued us from the hand of the Philistines, but now he has fled from the land because of Absalom.

¹⁰Vả, Áp-sa-lôm mà chúng ta đã xức dầu cho làm vua chúng ta đã chết trong chiến trận. Vậy bây giờ, nhân sao các ngươi không nói đem vua trở về?But Absalom, whom we anointed as our king, has died in battle. So now why do you hesitate to bring the king back?”

¹¹Vua Đa-vít sai nói cùng hai thầy tế lễ Xa-đốc và A-bia-tha rằng: Hãy nói cùng các trưởng lão Giu-đa mà rằng: Lời cả Y-sơ-ra-ên nói về việc rước vua về, đã thấu đến nơi vua rồi; vậy, cớ sao các ngươi là kẻ sau chót đem vua về cung người?Then King David sent a message to Zadok and Abiathar the priests saying, “Tell the elders of Judah, ‘Why should you delay any further in bringing the king back to his palace, when everything Israel is saying has come to the king’s attention.

¹²Các ngươi là anh em ta, là cốt nhục ta. Nhân sao các ngươi là kẻ sau chót đem vua về?You are my brothers – my very own flesh and blood! Why should you delay any further in bringing the king back?’

¹³Cũng hãy nói cùng A-ma-sa rằng: Ngươi há chẳng phải là cốt nhục ta sao? Nếu ngươi không làm tổng binh thế cho Giô-áp hằng ở trước mặt ta, thì nguyện Đức Chúa Trời phạt ta cách nặng nề.Studium✕A-ma-sa được thăng chức — A-ma-sa đã chỉ huy quân đội phản loạn của Áp-sa-lôm, nhưng ông cũng là cháu của Đa-vít. Bằng cách phong ông làm tổng binh thay cho Giô-áp, Đa-vít nhắm đến việc thu phục chi phái Giu-đa, chi phái đã ủng hộ Áp-sa-lôm. Đó là một động thái chính trị khôn ngoan để đoàn tụ vương quốc.Say to Amasa, ‘Are you not my flesh and blood? God will punish me severely, if from this time on you are not the commander of my army in place of Joab!’”

¹⁴Như vậy, Đa-vít được lòng hết thảy người Giu-đa, dường như họ chỉ một người mà thôi; họ bèn sai nói với vua rằng: Xin vua hãy trở về với hết thảy tôi tớ vua.He won over the hearts of all the men of Judah as though they were one man. Then they sent word to the king saying, “Return, you and all your servants as well.”

¹⁵Vậy, vua trở về, đến tại bờ sông Giô-đanh. Các người Giu-đa đi đến đón vua tại Ghinh-ganh đặng đưa vua qua sông Giô-đanh.So the king returned and came to the Jordan River. Now the people of Judah had come to Gilgal to meet the king and to help him cross the Jordan.

¹⁶Si-mê-i, con trai Ghê-ra, người Bên-gia-min ở Ba-hu-rim, lật đật đi xuống với các người Giu-đa, đón vua Đa-vít.Shimei son of Gera the Benjaminite from Bahurim came down quickly with the men of Judah to meet King David.

¹⁷Một ngàn người Bên-gia-min đều theo người, với Xíp-ba, tôi tớ của nhà Sau-lơ, cùng mười lăm con trai người và hai mươi đầy tớ; chúng qua sông Giô-đanh tại trước mặt vua.There were a thousand men from Benjamin with him, along with Ziba the servant of Saul’s household, and with him his fifteen sons and twenty servants. They hurriedly crossed the Jordan within sight of the king.

¹⁸Chiếc đò để sẵn cho gia quyến vua cũng qua một lượt. Si-mê-i, con trai của Ghê-ra, phục dưới chân vua Đa-vít, trong khi vua hầu qua sông Giô-đanh.They crossed at the ford in order to help the king’s household cross and to do whatever he thought appropriate. Now after he had crossed the Jordan, Shimei son of Gera threw himself down before the king.

¹⁹Người nói cùng vua rằng: Cầu xin chúa tôi chớ kể tội ác cho tôi, và đừng nhớ đến sự gian tà mà kẻ tôi tớ vua đã phạm trong ngày vua chúa tôi đi ra khỏi Giê-ru-sa-lem. Xin vua chớ để điều đó vào lòng.He said to the king, “Don’t think badly of me, my lord, and don’t recall the sin of your servant on the day when you, my lord the king, left Jerusalem! Please don’t call it to mind!

²⁰Kẻ tôi tớ vua nhìn biết mình đã phạm tội. Vì vậy, ngày nay trong cả nhà Giô-sép, tôi đã đến trước hết đặng xuống đón vua chúa tôi.For I, your servant, know that I sinned, and I have come today as the first of all the house of Joseph to come down to meet my lord the king.”

²¹Nhưng A-bi-sai, con trai Xê-ru-gia, đáp rằng: Vậy, người ta há không xử tử Si-mê-i vì cớ đó sao, là kẻ đã rủa sả đấng chịu xức dầu của Đức Giê-hô-va?Abishai son of Zeruiah replied, “For this should not Shimei be put to death? After all, he cursed the Lord’s anointed!”

²²Nhưng Đa-vít đáp cùng người rằng: Hỡi các con trai Xê-ru-gia, ta có can hệ chi với các ngươi chăng, mà ngày nay các ngươi ở với ta khác nào kẻ cừu địch? Trong một ngày như vậy, người ta há có thể sai giết một người trong Y-sơ-ra-ên ư? Ngày nay có lẽ nào ta không hiểu rằng ta là vua của Y-sơ-ra-ên sao?Studium✕Đấng chịu xức dầu của CHÚA — Si-mê đã rủa sả Đa-vít khi ông chạy trốn, nhưng bây giờ Đa-vít lại tha cho ông. A-bi-sai muốn giết Si-mê vì đã rủa sả vua là Đấng chịu xức dầu của Đức Chúa Trời. Đa-vít từ chối, giống như ông đã từ chối làm hại Sau-lơ, bởi vì vua chịu xức dầu là thánh. Xem 1 Sa-mu-ên 26:9.(1SA 26:9)But David said, “What do we have in common, you sons of Zeruiah? You are like my enemy today! Should anyone be put to death in Israel today? Don’t you realize that today I am king over Israel?”

²³Đoạn, vua nói cùng Si-mê-i rằng: Ngươi chẳng chết đâu. Rồi vua lập lời thề với người.The king said to Shimei, “You won’t die.” The king vowed an oath concerning this.

²⁴Mê-phi-bô-sết, con trai của Sau-lơ, cũng đi xuống đón vua. Người không có rửa chân, chải râu hay là giặt áo mình từ lúc vua ra đi, cho đến ngày vua trở về bình an vô sự.Studium✕Mê-phi-bô-sết thương tiếc — Mê-phi-bô-sết, cháu nội của Sau-lơ, đã không rửa chân, không tỉa râu hay giặt áo mình kể từ khi Đa-vít rời Giê-ru-sa-lem. Đó là dấu hiệu của sự thương tiếc sâu sắc và lòng trung thành. Người hầu của ông là Xi-ba đã vu khống ông ở lại, nhưng vẻ ngoài của ông chứng minh nỗi đau buồn của ông.Now Mephibosheth, Saul’s grandson, came down to meet the king. From the day the king had left until the day he safely returned, Mephibosheth had not cared for his feet nor trimmed his mustache nor washed his clothes.

²⁵Khi người ở Giê-ru-sa-lem đến đón vua, thì Đa-vít hỏi người rằng: Hỡi Mê-phi-bô-sết, sao ngươi không đến cùng ta?When he came from Jerusalem to meet the king, the king asked him, “Why didn’t you go with me, Mephibosheth?”

²⁶Người thưa rằng: Ôi vua chúa tôi, thằng tôi tớ tôi có đánh lừa tôi. Thật tôi nghĩ rằng: Tôi sẽ thắng lừa, rồi cỡi nó đặng đi theo vua; vì tôi tớ của vua là què.He replied, “My lord the king, my servant deceived me! I said, ‘Let me get my donkey saddled so that I can ride on it and go with the king,’ for I am lame.

²⁷Người ta có cáo gian tôi ở nơi vua chúa tôi; nhưng vua chúa tôi khác nào một thiên sứ của Đức Chúa Trời. Xin hãy đãi tôi theo ý vua lấy làm tốt.But my servant has slandered me to my lord the king. But my lord the king is like an angel of God. Do whatever seems appropriate to you.

²⁸Vì các người của nhà cha tôi trước mặt vua chúa tôi chỉ đáng chết mà thôi. Dầu vậy, vua đã để tôi vào số người ăn nơi bàn vua. Thế thì, tôi nào còn có lẽ gì mà phàn nàn cùng vua?After all, there was no one in the entire house of my grandfather who did not deserve death from my lord the king. But instead you allowed me to eat at your own table! What further claim do I have to ask the king for anything?”

²⁹Vua nói cùng người rằng: Sao còn nói về việc mình làm chi? Ta đã nói rằng: Ngươi và Xíp-ba hãy chia lấy đất.Then the king replied to him, “Why should you continue speaking like this? You and Ziba will inherit the field together.”

³⁰Mê-phi-bô-sết thưa lại rằng: Xíp-ba lấy hết cũng được, bởi vua chúa tôi đã trở về nhà mình bình an vô sự.Mephibosheth said to the king, “Let him have the whole thing! My lord the king has returned safely to his house!”

³¹Bát-xi-lai ở Ga-la-át cũng từ Rô-ghê-lim xuống, và qua sông Giô-đanh với vua đặng đưa vua đến bên kia sông.Now when Barzillai the Gileadite had come down from Rogelim, he crossed the Jordan with the king so he could send him on his way from there.

³²Người đã già quá, được tám mươi tuổi, có cung cấp lương thực cho vua trọn lúc vua ở tại Ma-ha-na-im; vì người có nhiều của cải lắm.But Barzillai was very old – eighty years old, in fact – and he had taken care of the king when he stayed in Mahanaim, for he was a very rich man.

³³Vua nói với Bát-xi-tai rằng: Hãy qua sông Giô-đanh với ta, ta sẽ bao bọc cho ngươi ở nhà ta tại Giê-ru-sa-lem.So the king said to Barzillai, “Cross over with me, and I will take care of you while you are with me in Jerusalem.”

³⁴Nhưng Bát-xi-lai thưa cùng vua rằng: Bây giờ tôi còn bao lâu ngày nữa, mà lại cùng vua đi lên Giê-ru-sa-lem?Barzillai replied to the king, “How many days do I have left to my life, that I should go up with the king to Jerusalem?

³⁵Ngày nay tôi được tám mươi tuổi, há còn có thế phân biệt điều tốt và điều xấu ư? Kẻ tôi tớ vua cũng chẳng nếm được mùi của vật mình ăn và uống. Há lại có thể vui nghe người nam nữ ca xướng sao? Kẻ tôi tớ vua sẽ làm bận vua chúa tôi mà làm chi?I am presently eighty years old. Am I able to discern good and bad? Can I taste what I eat and drink? Am I still able to hear the voices of male and female singers? Why should I continue to be a burden to my lord the king?

³⁶Kẻ tôi tớ vua sẽ cùng vua đi tới một chút ở bên kia sông Giô-đanh. Cớ sao vua muốn thưởng cho tôi cách dường ấy?I will cross the Jordan with the king and go a short distance. Why should the king reward me in this way?

³⁷Xin cho phép tôi trở về, hầu cho tôi chết trong thành tôi, gần bên mộ của cha mẹ tôi. Nhưng nầy là Kim-ham, kẻ tôi tớ vua; nó sẽ đi qua sông Giô-đanh với vua chúa tôi, rồi vua phải đãi nó tùy ý vua lấy làm tốt.Let me return so that I may die in my own city near the grave of my father and my mother. But look, here is your servant Kimham. Let him cross over with my lord the king. Do for him whatever seems appropriate to you.”

³⁸Vua tiếp rằng: Kim-ham sẽ theo ta, ta sẽ làm cho nó mọi điều ngươi muốn; hễ ngươi xin ta điều gì, thì ta sẽ nhậm cho.The king replied, “Kimham will cross over with me, and I will do for him whatever I deem appropriate. And whatever you choose, I will do for you.”

³⁹Vậy, cả dân sự đều qua sông Giô-đanh, chính mình vua cũng đi nữa. Đoạn vua hôn và chúc phước cho Bát-xi-lai; rồi Bát-xi-lai trở về xứ sở mình.So all the people crossed the Jordan, as did the king. After the king had kissed him and blessed him, Barzillai returned to his home.

⁴⁰Từ đó, vua đi qua Ghinh-ganh, có Kim-ham, cả dân Giu-đa, và hơn phân nửa dân Y-sơ-ra-ên đều theo.When the king crossed over to Gilgal, Kimham crossed over with him. Now all the soldiers of Judah along with half of the soldiers of Israel had helped the king cross over.

⁴¹Bấy giờ, hết thảy người Y-sơ-ra-ên đến cùng vua, mà hỏi rằng: Cớ sao anh em chúng tôi là người Giu-đa, có lén đem vua, đi đưa sang sông Giô-đanh luôn với người nhà và hết thảy kẻ theo vua?Then all the men of Israel began coming to the king. They asked the king, “Why did our brothers, the men of Judah, sneak the king away and help the king and his household cross the Jordan – and not only him but all of David’s men as well?”

⁴²Người Giu-đa đáp lại cùng người Y-sơ-ra-ên rằng: Ấy vì vua là đồng tộc cùng chúng ta. Vả lại, cớ sao anh em giận? Chúng ta có ăn nhờ gì của vua chăng? Chúng ta há có lãnh một của gì nơi vua sao?All the men of Judah replied to the men of Israel, “Because the king is our close relative! Why are you so upset about this? Have we eaten at the king’s expense? Or have we misappropriated anything for our own use?”

⁴³Nhưng người Y-sơ-ra-ên đáp cùng người Giu-đa rằng: Chúng ta có mười phần nơi vua, lại Đa-vít thuộc về chúng ta hơn là các ngươi; vậy, cớ sao các ngươi không đếm xỉa đến chúng ta? Há chẳng phải chúng ta nói trước đem vua về sao? Những lời nói của người Giu-đa lại còn nặng hơn lời nói của người Y-sơ-ra-ên.Studium✕Sự ganh ghét giữa các chi phái — Các chi phái phía bắc tuyên bố 'mười phần' thuộc về Đa-vít vì họ đông hơn Giu-đa. Sự ghen tị về danh dự và quyền tiếp cận nhà vua này báo trước sự chia cắt vương quốc sau thời Sa-lô-môn. Lời phàn nàn tương tự vang lên trong 1 Các Vua 12:16.(1KI 12:16)The men of Israel replied to the men of Judah, “We have ten shares in the king, and we have a greater claim on David than you do! Why do you want to curse us? Weren’t we the first to suggest bringing back our king?” But the comments of the men of Judah were more severe than those of the men of Israel.