2 Các Vua 21

¹Ma-na-se được mười hai tuổi khi người lên làm vua; người cai trị năm mươi lăm năm tại Giê-ru-sa-lem. Mẹ người tên là Hép-si-ba.Manasseh was twelve years old when he became king, and he reigned for fifty-five years in Jerusalem. His mother was Hephzibah.

²Người làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va và theo sự thờ phượng gớm ghiếc của các dân tộc mà Đức Giê-hô-va đã đuổi khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.He did evil in the sight of the Lord and committed the same horrible sins practiced by the nations whom the Lord drove out from before the Israelites.

³Người sửa xây lại các nơi cao mà Ê-xê-chia, cha người phá hủy, lập bàn thờ cho Ba-anh, dựng hình tượng A-sê-ra giống như của A-háp, vua Y-sơ-ra-ên, đã làm, cúng thờ toàn cơ binh trên trời và hầu việc nó.He rebuilt the high places that his father Hezekiah had destroyed; he set up altars for Baal and made an Asherah pole just like King Ahab of Israel had done. He bowed down to all the stars in the sky and worshiped them.

⁴Người cũng lập bàn thờ trong đền của Đức Giê-hô-va, mà Đức Giê-hô-va có phán về đền thờ rằng: Ấy tại nơi Giê-ru-sa-lem ta để danh ta ngự.He built altars in the Lord’s temple, about which the Lord had said, “Jerusalem will be my home.”

⁵Người xây những bàn thờ cho toàn cơ binh trên trời, tại nơi hai hành lang về đền thờ của Đức Giê-hô-va.In the two courtyards of the Lord’s temple he built altars for all the stars in the sky.

⁶Người đưa con trai mình qua lửa, tập tành phép thiên văn và việc bói điềm; lập lên những đồng cốt và thầy bói. Người làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va quá chừng, chọc giận Ngài hoài.Approfondimento✕Vi phạm giao ước nghiêm trọng — Ma-na-se đã tham gia vào các thực hành tôn giáo đen tối của người Ca-na-an, bao gồm việc hiến tế con cái và tìm kiếm sự giúp đỡ từ các đồng cốt và thầy bói. Những điều này trực tiếp vi phạm các mệnh lệnh rõ ràng của Đức Chúa Trời trong Luật pháp của Môi-se.(DEU 18:10)He passed his son through the fire and practiced divination and omen reading. He set up a ritual pit to conjure up underworld spirits, and appointed magicians to supervise it. He did a great amount of evil in the sight of the Lord, provoking him to anger.

⁷Còn hình tượng A-sê-ra mà người đã làm, thì người dựng trong đền thờ mà Đức Giê-hô-va có phán với Đa-vít và Sa-lô-môn, con trai người, rằng: Ấy trong đền này và trong Giê-ru-sa-lem, thành ta đã chọn trong các chi phái Y-sơ-ra-ên, mà ta sẽ đặt danh ta ngự đời đời.He put an idol of Asherah he had made in the temple, about which the Lord had said to David and to his son Solomon, “This temple in Jerusalem, which I have chosen out of all the tribes of Israel, will be my permanent home.

⁸Nếu Y-sơ-ra-ên lo gìn giữ mọi điều ta đã phán dạy, mọi luật pháp mà Môi-se, tôi tớ ta, đã truyền cho chúng nó, thì ta sẽ chẳng để dân Y-sơ-ra-ên đi xiêu lạc ngoài xứ mà ta đã ban cho tổ phụ chúng nó.I will not make Israel again leave the land I gave to their ancestors, provided that they carefully obey all I commanded them, the whole law my servant Moses ordered them to obey.”

⁹Nhưng chúng nó không nghe; chúng nó bị Ma-na-se quyến dụ làm gian ác hơn các dân tộc mà Đức Giê-hô-va đã tuyệt diệt khỏi trước mặt dân Y-sơ-ra-ên.But they did not obey, and Manasseh misled them so that they sinned more than the nations whom the Lord had destroyed from before the Israelites.

¹⁰Đức Giê-hô-va bèn cậy các tiên tri, là tôi tớ Ngài, mà phán rằng:So the Lord announced through his servants the prophets:

¹¹Vì Ma-na-se, vua Giu-đa, đã phạm những sự gớm ghiếc ấy, và có làm ác hơn mọi điều dân A-mô-rít đã làm trước người, cùng quyến dụ Giu-đa phạm tội với hình tượng nó,“King Manasseh of Judah has committed horrible sins. He has sinned more than the Amorites before him and has encouraged Judah to sin by worshiping his disgusting idols.

¹²vì cớ đó, Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên phán như vầy: Kìa, ta sẽ giáng trên Giê-ru-sa-lem và trên Giu-đa những tai họa cả thể, đến đỗi phàm ai nghe nói đến phải lùng bùng lỗ tai.Approfondimento✕Lùng bùng lỗ tai — Cụm từ sống động này trong Kinh Thánh mô tả những tin tức khủng khiếp và gây sốc đến mức gây ra phản ứng vật lý. Đức Chúa Trời trước đây đã từng dùng chính lời cảnh báo này khi loan báo về sự sụp đổ hoàn toàn của nhà thầy tế lễ Hê-li.(1SA 3:11)So this is what the Lord God of Israel says, ‘I am about to bring disaster on Jerusalem and Judah. The news will reverberate in the ears of those who hear about it.

¹³Ta sẽ giăng trên Giê-ru-sa-lem dây đo Sa-ma-ri và cân nhà của A-háp. Ta sẽ xóa sạch Giê-ru-sa-lem như người ta chùi rửa cái dĩa, rồi úp nó xuống sau khi rửa xong.Approfondimento✕Chùi rửa cái dĩa — Đức Chúa Trời dùng hai ẩn dụ hình ảnh về sự phán xét: đo lường Giu-đa bằng cùng một tiêu chuẩn nghiêm khắc đã khiến Sa-ma-ri sụp đổ, và xóa sạch Giê-ru-sa-lem như người ta chùi rửa cái dĩa, rồi úp nó xuống, khiến thành này trở nên hoang tàn hoàn toàn.(2KI 17:6)I will destroy Jerusalem the same way I did Samaria and the dynasty of Ahab. I will wipe Jerusalem clean, just as one wipes a plate on both sides.

¹⁴Ta sẽ từ bỏ phần còn sót lại về sản nghiệp ta, phó chúng nó vào tay thù nghịch chúng nó; chúng nó sẽ trở thành hóa tài và miếng mồi của họ;I will abandon this last remaining tribe among my people and hand them over to their enemies; they will be plundered and robbed by all their enemies,

¹⁵vì chúng nó làm những điều ác trước mặt ta, chọc giận ta, từ ngày tổ phụ chúng nó ra khỏi Ê-díp-tô cho đến ngày nay.because they have done evil in my sight and have angered me from the time their ancestors left Egypt right up to this very day!’”

¹⁶Ma-na-se cũng đổ nhiều huyết vô tội ra, đến đỗi Giê-ru-sa-lem bị ngập từ đầu này đến đầu kia. Lại phụ thêm những tội lỗi người phạm gây cho Giu-đa phạm tội nữa, và làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va.Approfondimento✕Điểm không thể quay đầu — Triều đại đầy bạo lực của Ma-na-se đã định đoạt số phận của Giê-ru-sa-lem. Người viết sách Các Vua sau này nhấn mạnh rằng việc đổ máu người vô tội tràn lan này là nguyên nhân chính dẫn đến sự hủy diệt cuối cùng của Giê-ru-sa-lem bởi Ba-by-lôn.(2KI 24:4)Furthermore Manasseh killed so many innocent people, he stained Jerusalem with their blood from end to end, in addition to encouraging Judah to sin by doing evil in the sight of the Lord.

¹⁷Các chuyện khác của Ma-na-se, những công việc người, và tội người đã phạm, đều chép trong sử ký về các vua Giu-đa.The rest of the events of Manasseh’s reign and all his accomplishments, as well as the sinful acts he committed, are recorded in the scroll called the Annals of the Kings of Judah.

¹⁸Ma-na-se an giấc với tổ phụ người, được chôn trong vườn của đền người, tức trong vườn U-xa, A-môn, con trai người, cai trị thế cho người.Approfondimento✕Sự ăn năn của Ma-na-se — Trong khi sách 2 Các Vua tập trung vào việc triều đại kéo dài của Ma-na-se đã hủy hoại Giu-đa như thế nào để giải thích cho cuộc lưu đày sắp tới, thì sách 2 Sử Ký tiết lộ một chi tiết bất ngờ: sau khi bị A-si-ry bắt giữ, Ma-na-se đã hạ mình, ăn năn sâu sắc và được Đức Chúa Trời phục hồi.(2CH 33:12)Manasseh passed away and was buried in his palace garden, the garden of Uzzah, and his son Amon replaced him as king.

¹⁹Khi A-môn lên làm vua, tuổi được hai mươi hai; người cai trị hai năm tại Giê-ru-sa-lem. Mẹ người tên là Mê-su-lê-mết, con gái của Ha-rút, cháu của Giô-ba.Amon was twenty-two years old when he became king, and he reigned for two years in Jerusalem. His mother was Meshullemeth, the daughter of Haruz, from Jotbah.

²⁰Người làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, y như Ma-na-se, cha người, đã làm.He did evil in the sight of the Lord, just like his father Manasseh had done.

²¹Người đi theo y một đường của cha người, hầu việc hình tượng mà cha người đã hầu việc, và quì lạy trước mặt chúng nó.He followed in the footsteps of his father and worshiped and bowed down to the disgusting idols which his father had worshiped.

²²Người lìa bỏ Giê-hô-va Đức Chúa Trời của tổ phụ mình, không đi theo con đường của Đức Giê-hô-va.He abandoned the Lord God of his ancestors and did not follow the Lord’s instructions.

²³Vả, những tôi tớ của A-môn mưu phản người, và giết người tại trong đền vua.Amon’s servants conspired against him and killed the king in his palace.

²⁴Nhưng dân của xứ giết hết thảy những kẻ phản nghịch vua A-môn, và tôn Giô-si-a, con trai người, lên làm vua thế cho người.The people of the land executed all those who had conspired against King Amon, and they made his son Josiah king in his place.

²⁵Các chuyện khác của A-môn, và công việc người làm, đều chép trong sử ký về các vua Giu-đa.The rest of Amon’s accomplishments are recorded in the scroll called the Annals of the Kings of Judah.

²⁶Người được chôn trong mồ mả người nơi vườn U-xa; rồi Giô-si-a, con trai người, kế vị người.He was buried in his tomb in the garden of Uzzah, and his son Josiah replaced him as king.