1 Sử-ký 29

¹Đa-vít nói với cả hội chúng rằng: Sa-lô-môn, con trai ta, chỉ một mình con đó mà Đức Chúa Trời đã chọn, hãy còn trẻ tuổi non-nớt, và công việc lại lớn lao; vì cái đền đó chẳng phải cho loài người đâu, bèn là cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời.Mafunzo✕Đền thờ như cung điện của Đức Chúa Trời — Đền thờ được gọi là 'cung điện' vì đó là nơi ngự trị hoàng gia của Đức Chúa Trời, không phải nhà của một vị vua loài người. Điều này định hình sự chuẩn bị huy hoàng của Đa-vít: công việc thật vĩ đại vì là vì CHÚA.King David said to the entire assembly: “My son Solomon, the one whom God has chosen, is just an inexperienced young man, and the task is great, for this palace is not for man, but for the Lord God.

²Ta đã hết sức sắm cho đền của Đức Chúa Trời ta, nào vàng dùng về đồ làm bằng vàng, nào bạc dùng về đồ làm bằng bạc, nào đồng dùng về đồ làm bằng đồng, nào sắt dùng về đồ làm bằng sắt, nào gỗ dùng về đồ làm bằng gỗ, lại sắm những ngọc bích, ngọc để khảm, ngọc chiếu sáng, ngọc đủ các màu, và các thứ đá quí, cùng đá cẩm thạch trắng rất nhiều.So I have made every effort to provide what is needed for the temple of my God, including the gold, silver, bronze, iron, wood, as well as a large amount of onyx, settings of antimony and other stones, all kinds of precious stones, and alabaster.

³Lại, vì lòng ta yêu mến đền của Đức Chúa Trời, nên ngoại trừ số ta đã sắm cho đền thánh, ta cũng dâng cho đền của Đức Chúa Trời ta các đồ bằng vàng và bằng bạc thuộc riêng về ta,Now, to show my commitment to the temple of my God, I donate my personal treasure of gold and silver to the temple of my God, in addition to all that I have already supplied for this holy temple.

⁴tức là ba ngàn ta lâng vàng Ô-phia, và bảy ngàn ta lâng bạc thét, đặng dùng bọc các vách đền;This includes 3,000 talents of gold from Ophir and 7,000 talents of refined silver for overlaying the walls of the buildings,

⁵vàng dùng về những vật bằng vàng, bạc dùng về những vật bằng bạc, và dùng về các việc làm bởi tay người thợ. Vậy ngày nay, ai là người vui lòng dâng mình cho Đức Giê-hô-va?Mafunzo✕Dâng mình — Thành ngữ tiếng Hê-bơ-rơ 'dâng mình' có nghĩa là được biệt riêng ra để phục vụ hoặc được thánh hóa. Đa-vít hỏi ai sẽ vui lòng dâng mình cho sự phục vụ của CHÚA, chứ không chỉ đơn thuần dâng tiền.for gold and silver items, and for all the work of the craftsmen. Who else wants to contribute to the Lord today?”

⁶Bấy giờ, các trưởng tộc, các trưởng của các chi phái Y-sơ-ra-ên, các quan tướng cai ngàn người và trăm người, các kẻ coi sóc công việc của vua, bèn vui lòng,The leaders of the families, the leaders of the Israelite tribes, the commanders of units of a thousand and a hundred, and the supervisors of the king’s work contributed willingly.

⁷dâng về công việc đền Đức Chúa Trời, năm ngàn ta lâng vàng, mười ngàn đa-riếc, mười ngàn ta lâng bạc, mười tám ngàn ta lâng đồng, và một trăm ngàn ta lâng sắt.They donated for the service of God’s temple 5,000 talents and ten thousand darics of gold, 10,000 talents of silver, 18,000 talents of bronze, and 100,000 talents of iron.

⁸Phàm ai có đá quí, thì giao cho Giê-hi-ên về dòng Ghẹt-sôn, để dâng vào kho của Đức Giê-hô-va.All who possessed precious stones donated them to the treasury of the Lord’s temple, which was under the supervision of Jehiel the Gershonite.

⁹Dân sự lấy làm vui mừng về điều mình trọn lòng vui ý dâng cho Đức Giê-hô-va; và vua Đa-vít cũng lấy làm vui mừng lắm.Mafunzo✕Trọn lòng vui ý — 'Trọn lòng' trong tiếng Hê-bơ-rơ có nghĩa là một tấm lòng trọn vẹn, không chia cắt, không phải sự hoàn hảo không tội lỗi. Niềm vui của dân sự đến vì sự dâng hiến của họ là tự nguyện và hết lòng hướng về Đức Chúa Trời.The people were delighted with their donations, for they contributed to the Lord with a willing attitude; King David was also very happy.

¹⁰Tại trước mặt cả hội chúng, Đa-vít chúc tạ Đức Giê-hô-va mà rằng: Hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên, tổ phụ chúng tôi ôi! đáng chúc tạ Ngài cho đến đời đời vô cùng!David praised the Lord before the entire assembly: “O Lord God of our father Israel, you deserve praise forevermore!

¹¹Hỡi Đức Giê-hô-va sự cao cả, quyền năng, vinh quang, toàn thắng, và oai nghi đáng qui về Ngài; vì muôn vật trên các từng trời và dưới đất đều thuộc về Ngài. Đức Giê-hô-va ôi! nước thuộc về Ngài; Ngài được tôn cao làm Chúa tể của muôn vật.O Lord, you are great, mighty, majestic, magnificent, glorious, and sovereign over all the sky and earth! You have dominion and exalt yourself as the ruler of all.

¹²Hoặc sự giàu có, hoặc sự vinh quang, đều do Chúa mà đến, và Chúa quản trị trên muôn vật; quyền năng và thế lực ở nơi tay Chúa; tay Chúa khiến cho được tôn trọng và ban sức mạnh cho mọi người.You are the source of wealth and honor; you rule over all. You possess strength and might to magnify and give strength to all.

¹³Bây giờ, Đức Chúa Trời chúng tôi ôi! chúng tôi cảm tạ Chúa và ngợi khen danh vinh hiển của Ngài.Now, our God, we give thanks to you and praise your majestic name!

¹⁴Nhưng tôi là ai, và dân sự tôi là gì, mà chúng tôi có sức dâng cách vui lòng như vậy? Vì mọi vật đều do nơi Chúa mà đến; và những vật chúng tôi đã dâng cho Chúa chẳng qua là đã thuộc về Chúa.Mafunzo✕Dâng lại cho Đức Chúa Trời — Đa-vít đặt nền tảng sự rộng rãi trên ân điển: mọi thứ đã thuộc về Đức Chúa Trời, vì vậy của dâng chỉ là trả lại những món quà đã thuộc về Đức Chúa Trời. Điều này trở thành một quan điểm Kinh Thánh quan trọng về quản gia.“But who am I and who are my people, that we should be in a position to contribute this much? Indeed, everything comes from you, and we have simply given back to you what is yours.

¹⁵Vì chúng tôi tại trước mặt Chúa vốn là kẻ lạ, và kẻ ở đậu như các tổ phụ chúng tôi; các ngày chúng tôi tại trên đất, khác nào cái bóng, không mong ở lâu được.Mafunzo✕Kẻ lạ và kẻ ở đậu — Đa-vít gọi dân sự của Đức Chúa Trời là 'kẻ lạ và kẻ ở đậu', một địa vị mà Áp-ra-ham và tất cả những người tin kính đều nhận lấy. Cuộc sống trên đất là tạm thời, như một cái bóng không có chỗ ở lâu dài, khuyến khích sự lệ thuộc vào Đức Chúa Trời.(HEB 11:13)For we are resident foreigners and nomads in your presence, like all our ancestors; our days are like a shadow on the earth, without security.

¹⁶Hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi ôi! các vật nầy mà chúng tôi đã sắm sửa để cất đền cho danh thánh của Chúa, đều do nơi tay Chúa mà đến, và thảy đều thuộc về Chúa.O Lord our God, all this wealth, which we have collected to build a temple for you to honor your holy name, comes from you; it all belongs to you.

¹⁷Ôi Đức Chúa Trời tôi! tôi biết rằng Chúa dò xét lòng người ta, và Chúa vui vẻ về sự ngay thẳng. Về phần tôi, tôi cứ theo sự ngay thẳng của lòng tôi mà vui lòng dâng các vật nầy; và bây giờ tôi lấy làm vui mừng mà thấy dân sự Chúa ở đây cũng có dâng cho Chúa cách vui lòng.I know, my God, that you examine thoughts and are pleased with integrity. With pure motives I contribute all this; and now I look with joy as your people who have gathered here contribute to you.

¹⁸Hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham, của Y-sác, và của Y-sơ-ra-ên, tổ phụ của chúng tôi ôi! xin hãy cho dân sự Chúa giữ luôn luôn một tâm ý ấy trong lòng, và làm cho lòng chúng chiều theo về Chúa.O Lord God of our ancestors Abraham, Isaac, and Israel, maintain the motives of your people and keep them devoted to you.

¹⁹Xin Chúa hãy ban cho Sa-lô-môn, con trai tôi, một lòng trọn vẹn, để gìn giữ các điều răn, chứng cớ, và luật lệ của Chúa, cùng làm cho các công việc nầy, xây cất cái đền mà tôi đã sắm sửa thờ lạy cho.Make my son Solomon willing to obey your commands, rules, and regulations, and to complete building the palace for which I have made preparations.”

²⁰Đa-vít nói với cả hội chúng rằng: Hãy chúc tạ Giê-hô-va Đức Chúa Trời của các ngươi. Cả hội chúng bèn chúc tạ Giê-hô-va Đức Chúa Trời của tổ phụ mình, cúi đầu xuống mà thờ lạy Đức Giê-hô-va, và lạy vua.David told the entire assembly: “Praise the Lord your God!” So the entire assembly praised the Lord God of their ancestors; they bowed down and stretched out flat on the ground before the Lord and the king.

²¹Qua ngày sau, chúng dâng những tế lễ cho Đức Giê-hô-va, và dâng những của lễ thiêu cho Đức Giê-hô-va: một ngàn con bò đực, một ngàn con chiên đực, một ngàn con chiên con, cùng các lễ quán cặp theo, và nhiều của tế lễ khác vì cả dân Y-sơ-ra-ên;The next day they made sacrifices and offered burnt sacrifices to the Lord (1,000 bulls, 1,000 rams, 1,000 lambs), along with their accompanying drink offerings and many other sacrifices for all Israel.

²²trong ngày ấy, chúng ăn uống rất vui mừng tại trước mặt Đức Giê-hô-va; chúng lần thứ nhì tôn Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, làm vua, và nhân Đức Giê-hô-va xức dầu cho người làm vua chúa, và lập Xa-đốc làm thầy tế lễ.They held a feast before the Lord that day and celebrated. Then they designated Solomon, David’s son, as king a second time; before the Lord they anointed him as ruler and Zadok as priest.

²³Bấy giờ, Sa-lô-môn ngồi lên trên ngôi của Đức Giê-hô-va, làm vua thế cho Đa-vít, cha người, và người được hưng thạnh; cả Y-sơ-ra-ên đều vâng theo mạng người.Mafunzo✕Ngôi của Đức Giê-hô-va — Sa-lô-môn ngồi trên 'ngôi của Đức Giê-hô-va', vì vua Y-sơ-ra-ên cai trị như là đại diện của Đức Chúa Trời. Điều này dựa trên 1 Sử-ký 28:5 và hướng về một vị Vua dòng Đa-vít tương lai mà triều đại của Ngài sẽ là triều đại của chính Đức Chúa Trời.(1CH 28:5)Solomon sat on the Lord’s throne as king in place of his father David; he was successful and all Israel was loyal to him.

²⁴Các quan trưởng, và người mạnh dạn, luôn với các con trai của vua Đa-vít, đều phục tùng vua Sa-lô-môn.All the officers and warriors, as well as all of King David’s sons, pledged their allegiance to King Solomon.

²⁵Đức Giê-hô-va khiến cho Sa-lô-môn được rất cao trọng tại trước mặt cả Y-sơ-ra-ên, và ban cho người được oai nghiêm, đến đỗi trong Y-sơ-ra-ên chẳng có một vua nào trước người được như vậy.The Lord greatly magnified Solomon before all Israel and bestowed on him greater majesty than any king of Israel before him.

²⁶Đa-vít, con trai Y-sai, cai trị trên cả Y-sơ-ra-ên.David son of Jesse reigned over all Israel.

²⁷Người cai trị trên Y-sơ-ra-ên bốn mươi năm: tại Hếp-rôn, người cai trị bảy năm, và tại Giê-ru-sa-lem, người cai trị ba mươi ba năm.He reigned over Israel forty years; he reigned in Hebron seven years and in Jerusalem thirty-three years.

²⁸Người băng hà tuổi cao, thỏa nguyện về đời mình, về sự giàu có, và về vinh hiển; Sa-lô-môn, con trai người, cai trị thế cho người.He died at a good old age, having enjoyed long life, wealth, and honor. His son Solomon succeeded him.

²⁹Các công việc của vua Đa-vít, từ đầu đến cuối, đều chép trong sách của Sa-mu-ên, đấng tiên kiến, trong sách của Na-than, đấng tiên tri, và trong sách của Gát, đấng tiên kiến;King David’s accomplishments, from start to finish, are recorded in the Annals of Samuel the prophet, the Annals of Nathan the prophet, and the Annals of Gad the prophet.

³⁰cuộc trị vì người, sự mạnh dạn người, các việc xảy ra cho người, cho dân Y-sơ-ra-ên, và cho các nước khác, đều đã chép trong các sách ấy.Recorded there are all the facts about his reign and accomplishments, and an account of the events that involved him, Israel, and all the neighboring kingdoms.