1 Sa-mu-ên 9

¹Bấy giờ, có một người Bên-gia-min, tên là Kích, con trai A-bi-ên, cháu Xê-rô, chắt Bê-cô-rát, chít A-phi-ác, là con trai của một người Bên-gia-min. Kích vốn một người dõng sĩ,There was a Benjaminite man named Kish son of Abiel, the son of Zeror, the son of Becorath, the son of Aphiah of Benjamin. He was a prominent person.

²có một con trai, tên là Sau-lơ, còn trẻ và lịch sự. Trong dân Y-sơ-ra-ên chẳng ai lịch sự bằng người; người cao hơn cả dân sự từ vai trở lên.He had a son named Saul, a handsome young man. There was no one among the Israelites more handsome than he was; he stood head and shoulders above all the people.

³Một ngày kia, những lừa cái của Kích, cha Sau-lơ, bị lạc. Kích nói cùng Sau-lơ, con trai mình, rằng: Hãy đem theo một tôi tớ, đi tìm những lừa cái.The donkeys of Saul’s father Kish wandered off, so Kish said to his son Saul, “Take one of the servants with you and go look for the donkeys.”

⁴Người đi khắp núi Ép-ra-im, khắp xứ Sa-li-sa, mà không tìm được; lại trải qua xứ Sa-lim, xứ Bên-gia-min, song cũng không gặp.So Saul crossed through the hill country of Ephraim, passing through the land of Shalisha, but they did not find them. So they crossed through the land of Shaalim, but they were not there. Then he crossed through the land of Benjamin, and still they did not find them.

⁵Đến trong xứ Xu-phơ, Sau-lơ nói cùng tôi tớ theo mình, rằng; Nầy chúng ta hãy trở về, kẻo cha ta đã đành mất lừa, lại lo cho chúng ta chăng.When they came to the land of Zuph, Saul said to his servant who was with him, “Come on, let’s head back before my father quits worrying about the donkeys and becomes anxious about us!”

⁶Kẻ tôi tớ đáp cùng Sau-lơ rằng: Hãy nghe, trong thành nầy có một người của Đức Chúa Trời, là người rất tôn trọng; mọi sự người nói trước điều ứng nghiệm chẳng sai. Vậy, chúng ta hãy đi đến đó. Có lẽ người sẽ chỉ cho chúng ta con đường phải nương theo.But the servant said to him, “Look, there is a man of God in this town. He is highly respected. Everything that he says really happens. Now let’s go there. Perhaps he will tell us where we should go from here.”

⁷Sau-lơ nói cùng kẻ tôi tớ mình, rằng: Phải, chúng ta hãy đi đó. Nhưng chúng ta phải lấy gì mà dâng cho người? Các bao chúng ta đều hết lương thực, và chúng ta chẳng còn một lễ vật nào để dâng cho người của Đức Chúa Trời! Chúng ta còn chi?So Saul said to his servant, “All right, we can go. But what can we bring the man, since the food in our bags is used up? We have no gift to take to the man of God. What do we have?”

⁸Kẻ tôi tớ tiếp rằng: Tôi có trong mình một phần tư siếc-lơ bạc; tôi sẽ dâng bạc đó cho người của Đức Chúa Trời, rồi người sẽ chỉ đường cho chúng ta.The servant went on to answer Saul, “Look, I happen to have in my hand a quarter shekel of silver. I will give it to the man of God and he will tell us where we should go.”

⁹(Thuở xưa, trong Y-sơ-ra-ên, hễ người ta đi cầu vấn Đức Chúa Trời, thì thường nói rằng: Chúng ta hãy đi tìm người tiên kiến; vì người mà thiên hạ ngày nay gọi là tiên tri, ngày xưa gọi là người tiên kiến).Mafunzo✕Người Tiên Kiến và Tiên Tri — Trong thời kỳ đầu của Y-sơ-ra-ên, một tiên tri thường được gọi là “người tiên kiến” (tiếng Hê-bơ-rơ: ro’eh), người thấy hoặc nhận được sự mặc khải. Về sau, “tiên tri” (nabi’) trở thành danh xưng phổ biến. Điều này giải thích tại sao tôi tớ của Sau-lơ hỏi về “người tiên kiến” thay vì “tiên tri.”(Now it used to be in Israel that whenever someone went to inquire of God he would say, “Come on, let’s go to the seer.” For today’s prophet used to be called a seer.)

¹⁰Sau-lơ nói cùng kẻ tôi tớ rằng: Ngươi nói phải; chúng ta hãy đi. Hai người bèn đi đến thành người của Đức Chúa Trời ở.So Saul said to his servant, “That’s a good idea! Come on. Let’s go.” So they went to the town where the man of God was.

¹¹Khi hai người đi lên đường dốc về thành, thì gặp những con gái trẻ đi ra múc nước, bèn hỏi rằng: Đấng tiên kiến có đây chăng?As they were going up the ascent to the town, they met some girls coming out to draw water. They said to them, “Is this where the seer is?”

¹²Các con gái trẻ đáp rằng: Có, kìa người ở đằng trước mặt ông. Nhưng hãy đi mau, vì ngày nay người đến thành, bởi bá tánh có việc tế lễ tại nơi cao.Mafunzo✕Nơi Cao — “Nơi cao” (tiếng Hê-bơ-rơ: bamah) là một nơi thánh ngoài trời trên cao. Trước khi đền thờ được xây dựng, những nơi như vậy có thể được dùng cho việc thờ phượng hợp pháp, như ở đây dưới thời Sa-mu-ên. Về sau, nhiều nơi cao trở thành trung tâm của sự thờ hình tượng.(1KI 3:2)They replied, “Yes, straight ahead! But hurry now, for he came to the town today, and the people are making a sacrifice at the high place.

¹³Khi vào thành, hai ông chắc sẽ gặp người trước khi chưa lên nơi cao đặng dự lễ. Bá tánh không ăn trước khi người đến, vì người phải chúc phước cho của lễ; xong rồi, các người dự tiệc mới ăn. Vậy, hãy đi lên, nội ngày nay hai ông chắc sẽ gặp người.When you enter the town, you can find him before he goes up to the high place to eat. The people won’t eat until he arrives, for he must bless the sacrifice. Once that happens, those who have been invited will eat. Now go on up, for this is the time when you can find him!”

¹⁴Hai người đi lên thành; khi vừa vào thành, bèn gặp Sa-mu-ên đi ra đặng lên nơi cao.So they went up to the town. As they were heading for the middle of the town, Samuel was coming in their direction to go up to the high place.

¹⁵Vả, ngày trước khi Sau-lơ đến, Đức Giê-hô-va đã tỏ ra cho Sa-mu-ên, mà rằng:Now the day before Saul arrived, the Lord had told Samuel:

¹⁶Ngày mai, tại giờ nầy, ta sẽ sai một người ở xứ Bên-gia-min đến cùng ngươi, ngươi sẽ xức dầu cho người làm vua của dân Y-sơ-ra-ên ta. Người sẽ giải cứu dân ta khỏi tay dân Phi-li-tin; vì ta đã đoái xem dân ta, và tiếng của chúng đã thấu đến ta.Mafunzo✕Người Được Xức Dầu Làm Lãnh Đạo — Đức Chúa Trời phán rằng Sau-lơ sẽ được xức dầu làm “thủ lĩnh”—tiếng Hê-bơ-rơ: nagid, nghĩa là một nhà lãnh đạo hoặc hoàng tử—để giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi dân Phi-li-tin. Lý do của Đức Chúa Trời, “tiếng của chúng đã thấu đến ta,” vang vọng lời Ngài khi Ngài nghe tiếng kêu của Y-sơ-ra-ên tại Ai Cập.(EXO 3:7)“At this time tomorrow I will send to you a man from the land of Benjamin. You must consecrate him as a leader over my people Israel. He will save my people from the hand of the Philistines. For I have looked with favor on my people. Their cry has reached me!”

¹⁷Khi Sa-mu-ên thấy Sau-lơ, Đức Giê-hô-va phán cùng người rằng: Kìa là người mà ta đã bảo ngươi; ấy người sẽ quản trị dân ta.When Samuel saw Saul, the Lord said, “Here is the man that I told you about! He will rule over my people.”

¹⁸Sau-lơ đến gần Sa-mu-ên tại cửa thành mà nói cùng người rằng: Xin ông hãy chỉ cho tôi nhà của đấng tiên kiến.As Saul approached Samuel in the middle of the gate, he said, “Please tell me where the seer’s house is.”

¹⁹Sa-mu-ên đáp cùng Sau-lơ rằng: Ta là đấng tiên kiến đây. Hãy đi trước ta lên nơi cao. Ngày nay hai ngươi sẽ ăn bữa cùng ta; đến mai ta sẽ tỏ cho ngươi mọi điều trong lòng ngươi, đoạn để ngươi đi.Samuel replied to Saul, “I am the seer! Go up in front of me to the high place! Today you will eat with me and in the morning I will send you away. I will tell you everything that you are thinking.

²⁰Còn những lừa cái mà ngươi đã mất ba ngày nay, chớ lo lắng về chúng nó; vì đã kiếm được rồi. Vả lại, mọi vật quí trọng hơn hết trong Y-sơ-ra-ên đã dành cho ai? Há chẳng phải cho ngươi và cho cả nhà của cha ngươi sao?Don’t be concerned about the donkeys that you lost three days ago, for they have been found. Whom does all Israel desire? Is it not you, and all your father’s family?”

²¹Sau-lơ đáp: Tôi chỉ là một người Bên-gia-min, là một chi phái nhỏ hơn hết trong Y-sơ-ra-ên; nhà tôi lại là hèn mọn hơn hết các nhà của chi phái Bên-gia-min. Nhân sao ông nói với tôi giọng như vậy.Mafunzo✕Sự Nhỏ Bé Của Bên-gia-min — Lời Sau-lơ nói rằng Bên-gia-min là chi phái nhỏ hơn hết không chỉ là sự khiêm nhường. Sau cuộc nội chiến trong Các Quan Xét 20–21, Bên-gia-min gần như bị xóa sổ. Gia đình và chi phái của Sau-lơ là một nguồn không ngờ cho vị vua đầu tiên của Y-sơ-ra-ên.Saul replied, “Am I not a Benjaminite, from the smallest of Israel’s tribes, and is not my family clan the smallest of all the tribes of Benjamin? Why do you speak to me in this way?”

²²Sa-mu-ên dẫn Sau-lơ và kẻ tôi tớ người vào phòng, rồi mời ngồi chỗ thứ nhất trong các người dự tiệc, số chừng ba mươi người.Then Samuel brought Saul and his servant into the room and gave them a place at the head of those who had been invited. There were about thirty people present.

²³Bấy giờ, Sa-mu-ên nói cùng đầu bếp rằng: Hãy bưng phần ta đã trao cho ngươi, và ta đã dặn để riêng ra.Samuel said to the cook, “Give me the portion of meat that I gave to you – the one I asked you to keep with you.”

²⁴Đầu bếp lấy chả vai và miếng bọc chung quanh, đem dọn cho Sau-lơ, Sa-mu-ên tiếp rằng: Kìa, miếng đã để dành cho ngươi ở trước mặt ngươi; hãy ăn đi, từ khi ta định mời dân sự, ta đã giữ nó lại về tiệc nầy. Vậy, trong ngày đó, Sau-lơ ăn bữa cùng Sa-mu-ên.Mafunzo✕Phần Được Tôn Trọng — Sa-mu-ên đã bảo đầu bếp dọn cho Sau-lơ cái chả vai—một phần được giữ riêng đặc biệt cho ông. Trong một bữa ăn tế lễ, nhận được phần thịt được tôn trọng này đánh dấu Sau-lơ là khách danh dự, âm thầm chỉ ra địa vị vua chúa sắp đến của ông.So the cook picked up the leg and brought it and set it in front of Saul. Samuel said, “What was kept is now set before you! Eat, for it has been kept for you for this meeting time, from the time I said, ‘I have invited the people.’” So Saul ate with Samuel that day.

²⁵Đoạn, chúng đều xuống khỏi nơi cao, vào trong thành; còn Sa-mu-ên trò chuyện cùng Sau-lơ trên mái nhà.When they came down from the high place to the town, Samuel spoke with Saul on the roof.

²⁶Qua ngày sau, hai người dậy sớm; khi hừng đông, Sa-mu-ên gọi Sau-lơ trên mái nhà mà nói rằng: Hãy đứng dậy, ta sẽ đưa ngươi đi. Sau-lơ đứng dậy, rồi Sa-mu-ên và Sau-lơ cả hai đồng đi ra.They got up at dawn and Samuel called to Saul on the roof, “Get up, so I can send you on your way.” So Saul got up and the two of them – he and Samuel – went outside.

²⁷Khi đến đầu thành, Sa-mu-ên nói cùng Sau-lơ rằng: Hãy truyền cho kẻ tôi tớ đi trước chúng ta. Kẻ tôi tớ bèn đi trước. Người tiếp rằng: Bây giờ, hãy dừng lại để ta nói cho ngươi nghe lời của Đức Chúa Trời.While they were going down to the edge of town, Samuel said to Saul, “Tell the servant to go on ahead of us.” So he did. Samuel then said, “You remain here awhile, so I can inform you of God’s message.”